• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Antybiotykooporność to problem globalny

    28.11.2011. 09:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Oporne na antybiotyki bakterie, które pojawiły się w szpitalu w Bogocie czy Bangkoku mogą spowodować poważne problemy w polskim szpitalu i odwrotnie - ostrzegali uczestnicy konferencji, która odbyła się w Warszawie w dniach 23-25 listopada. 

    W Warszawie spotkali się zaproszeni przez Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) przedstawiciele 37 krajów UE oraz kandydujących do UE, a także reprezentanci Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) - łącznie 240 osób.

    O antybiotykooporności mówimy, gdy dany antybiotyk traci zdolność do zabijania bakterii lub hamowania ich wzrostu. Niektóre bakterie są w naturalny sposób oporne względem niektórych antybiotyków, jednak poważniejszym problem jest antybiotykooporność nabyta - w wyniku zmian genetycznych. Takim zmianom sprzyja podawanie antybiotyków pochopnie, zbyt krótko, za rzadko czy w zbyt małej dawce.

    Oporne bakterie przeżywają w obecności antybiotyku i w dalszym ciągu namnażają się, co może prowadzić do długotrwałej choroby lub śmierci. Mogą rozprzestrzeniać się i wywoływać zakażenia u innych osób, które nie przyjmowały żadnych antybiotyków. Takie zakażenia wymagają dodatkowej opieki i stosowania alternatywnych, droższych antybiotyków, które często powodują poważne działania uboczne.

    W ostatnich latach odkryto i wprowadzono do obrotu niewiele nowych antybiotyków, a problem antybiotykooporności stał się poważnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego. Pojawiają się bakterie oporne na wiele antybiotyków, a nawet praktycznie na wszystkie. Gdyby antybiotyki całkowicie straciły skuteczność, niemożliwe byłoby wykonywanie przeszczepów narządów, stosowanie chemioterapii w leczeniu nowotworów, intensywna opieka medyczna. Choroby bakteryjne szerzyłyby się bez możliwości leczenia i prowadziły do zgonów.

    Antybiotykooporność to problem globalny - podróże, migracje, wymiana handlowa, naukowa i kulturalna powodują przenoszenie opornych drobnoustrojów pomiędzy różnymi regionami świata. Dlatego na każde zagrożenie - nie tylko w Europie - trzeba szybko reagować. Szczególne znaczenie mają monitorowanie i badania przesiewowe pacjentów w szpitalach. Aby działania te były skuteczne, potrzebne są wspólne standardy.

    Celem konferencji była właśnie budowa wspólnej strategii zapobiegania powstawaniu i rozprzestrzenianiu się drobnoustrojów opornych na antybiotyki oraz ograniczenie zakażeń związanych z opieką zdrowotną. Oporne na antybiotyki mogą być nie tylko drobnoustroje pochodzące od leczonego antybiotykami człowieka, ale także od zwierząt, z żywności czy wody. Dlatego potrzebny jest szeroki program monitorowania - co podkreślono w dyrektywach Komisji Europejskiej, a ostatnio w rezolucji Parlamentu Europejskiego.

    Trzeba monitorować obecność opornych bakterii w szpitalach i domach opieki długoterminowej, śledzić zużycie antybiotyków nie tylko w medycynie, ale także weterynarii i gospodarce. Powiązanie tych wszystkich wyników pozwoli na bardziej ukierunkowane działania.

    Podczas konferencji przedstawiono realizowany w Narodowym Instytucie Leków Narodowy Program Ochrony Antybiotyków Ministra Zdrowia, w którym monitorowane jest zużycie antybiotyków. W sieci szpitali pilotażowych przeprowadzone zostały jednodniowe badania punktowe oceniające leczone tam zakażenia. Z kolei zespół Uniwersytetu Jagiellońskiego zaprezentował program monitorowania zakażeń u noworodków.

    Jak mówili uczestnicy konferencji, nowym zagrożeniem są zwłaszcza pałeczki jelitowe (Klebsiella pneumoniae), wytwarzające karbapenemazy, oporne na nieomal wszystkie antybiotyki. Podkreślano konieczność zwiększenia świadomości zagrożeń ze strony opornych na antybiotyki drobnoustrojów w społeczeństwie, wśród profesjonalistów, polityków i zarządzających polityką zdrowotną. Wskazano na konieczność szybkiego powiadamiania o pojawiających się zagrożeniach, aby reagować natychmiast.

    PAP - Nauka w Polsce

    pmw/ ula/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Makrolidy, antybiotyki makrolidowe – grupa antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym. Nazwa pochodzi od słow makro (duży) i oligo (lakton), ponieważ czasteczki tych antybiotyków mają 12-16 atomowy rdzeń laktonowy. Najstarszym i wzorcowym makrolidem jest erytromycyna. Klarytromycyna – antybiotyk z grupy antybiotyków makrolidowych, którego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka w komórce bakterii. Aminoglikozydy, antybiotyki aminoglikozydowe (ATC J 01 G) − grupa bakteriobójczych antybiotyków o szczególnym znaczeniu w zwalczaniu groźnych zakażeń wywołanych bakteriami Gram ujemnymi.

    Antybiotyki beta-laktamowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa antybiotyków bakteriobójczych. Do tej grupy antybiotyków zaliczamy: penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy. Antybiotyki te mają wiązanie beta-laktamowe, które ulega rozerwaniu pod wpływem określonych enzymów, tzw. beta-laktamaz produkowanych przez niektóre bakterie – jednak spektrum substratowe poszczególnych enzymów jest różne. Penicyliny, antybiotyki penicylinowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa bakteriobójczych antybiotyków; najstarsza grupa antybiotyków β-laktamowych.

    Rifamycyny, ryfamycyny – grupa antybiotyków pochodzenia naturalnego, wytwarzanych przez bakterię Amycolatopsis mediterranei lub produkowanych na drodze syntezy chemicznej. Należą do szerszej grupy antybiotyków ansamycynowych. Gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, MRSA (ang. methicyllin-resistant Staphylococcus aureus) – oporne na metycylinę szczepy gronkowca, będące częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych. Stanowi on poważny problem finansowy dla służby zdrowia. Wykształcony przez drobnoustroje typ oporności oznacza brak wrażliwości na wszystkie antybiotyki z grupy beta-laktamów – w tym penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy. Szczepy MRSA są jedynymi bakteriami Gram-dodatnimi, na które nie działają karbapenemy.

    β-Laktamazy – bakteryjne enzymy rozrywające (dokładnie hydrolizujące) wiązanie β-laktamowe w cząsteczce antybiotyku β-laktamowego. Ich obecność w komórkach bakteryjnych jest źródłem oporności bakterii na ten rodzaj antybiotyków. NDM-1 (skrót od ang. New Delhi metallo-β-lactamase) – enzym z grupy metalo-β-laktamaz uodparniający bakterie na wiele antybiotyków beta-laktamowych. Dotyczy to również karbapenemów, które używane były głównie do leczenia chorób powodowanych przez bakterie odporne na inne antybiotyki.

    Dodano: 28.11.2011. 09:19  


    Najnowsze