• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badaczka: bakteria Campylobacter coraz bardziej oporna na antybiotyki

    02.03.2012. 07:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Bakteria Campylobacter sp., na którą możemy natknąć się jedząc np. niedogotowane mięso drobiowe, jest nieszkodliwa dla drobiu, ale u człowieka może być poważnym problemem zdrowotnym. Badania dr Anny Woźniak wykazały, że w ostatnich latach stała się oporna na wiele różnych antybiotyków. Dr Woźniak z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu w ramach swojej pracy doktorskiej badała wrażliwość bakterii izolowanych z przewodu pokarmowego ptaków na chemioterapeutyki. "Badałam Campylobacter sp., bo właśnie ona jest najczęściej izolowaną bakterią w przypadku zakażeń pokarmowych u ludzi" - powiedziała PAP badaczka.

    Mięso drobiowe ze względu na jego walory smakowe, zdrowotne oraz stosunkowo niską cenę jest towarem cieszącym się dużym popytem, a jego spożycie stale wzrasta. Rocznie zjadamy go około 25 kilogramów. Jeśli tendencja wzrostowa się utrzyma, w roku 2020 będzie to 30 kilogramów.

    "Korzystny skład aminokwasowy łatwostrawnego białka oraz stosunkowo niska kaloryczność sprawiają, że mięso drobiowe jest często stosowane w diecie niemowląt, osób starszych czy rekonwalescentów" - mówi dr Woźniak.

    Jak dodaje, ze względu na znaczną zawartość białka oraz obecność związków chemicznych łatwo przyswajalnych dla drobnoustrojów, mięso drobiowe może być dobrym środowiskiem do rozwoju bakterii stanowiących zagrożenie dla zdrowia.

    "Szczepami najbardziej opornymi na antybiotyki były te wyizolowane z indyków. Okazały się oporne nie tylko na jeden antybiotyk, ale równocześnie na dwa. Odsetek tej odporności mógł sięgać nawet 90 proc." - wyjaśniła dr Woźniak.

    Wyizolowane indycze szczepy z lat 2005-2008 dr Woźniak porównała ze szczepami zgromadzonymi w Muzeum Zakładu Chorób Ptaków Uniwersytetu Przyrodniczego w latach 1994-1996. "Wśród nich nie stwierdziłam szczepów, które wykazywałyby wielooporność" - podkreśla badaczka.

    Przeprowadzone badania pokazują więc, że w ostatnich latach oporność poszczególnych szczepów bakterii na grupy antybiotyków stale wzrasta.

    Jak wyjaśniła uczona, bakteria z rodzaju Campylobacter jest pałeczką, która u drobiu nie powoduje szczególnych objawów klinicznych, ale może powodować zatrucia i zakażenia pokarmowe u ludzi. Na gramie skóry na tuszce po uboju może znajdować się do 100 tys. tych niebezpiecznych dla zdrowia człowieka drobnoustrojów.

    "Nie chciałabym demonizować, że spożywając mięso drobiowe wszyscy się zakazimy bakteriami" - uspokaja rozmówczyni PAP.

    Jak tłumaczy, czasami w procesie uboju dochodzi do skażenia tuszki bakteriami z przewodu pokarmowego. Wtedy człowiek spożywając niedogotowane mięso drobiowe, którego nie poddano właściwej obróbce cieplnej może ulec zakażeniu. U ludzi objawy kampylobakteriozy są już odczuwalne. Towarzyszą im silne biegunki, bóle głowy, wymioty, bóle brzucha, gorączka.

    "W punktach, które nie cieszą się zbyt dobrą opinią, gdzie mięso przygotowuje się szybko, odpowiednie warunki mogą nie być zachowane. Stąd kampylobakterioza nazywana bywa biegunką podróżnych. Jeśli gdzieś wyjeżdżamy i jemy w przypadkowych miejscach możemy mieć takie problemy" - wyjaśnia dr Woźniak.

    Dodaje, że na Uniwersytecie Warszawskim są prowadzone badania nad wprowadzeniem szczepionki przeciwko Campylobacter sp. u drobiu, by ten poziom kolonizacji obniżyć. A jeśli nie będzie Campylobacter sp. u drobiu, to będzie też mniejsze zagrożenie dla człowieka.

    Za swoje badania dr Anna Woźniak otrzymała I nagrodę w konkursie im. Profesora Jana Karola Kostrzewskiego na najlepszą pracę doktorską z zakresu epidemiologii. Konkurs zorganizowała Fundacja "Zdrowie i Środowisko".

    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Helicobacter pylori (w skrócie Hp, dawna nazwa Campylobacter pylori) – gram-ujemna bakteria o helikalnym kształcie, zaliczana do pałeczek. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że zainfekowanych tą bakterią jest ok. 70% ludzi w krajach rozwijających się i ok. 30% w krajach rozwiniętych. Jej obecność zwiększa ryzyko wystąpienia takich schorzeń jak zapalenie żołądka typu B (mogące prowadzić do powstania nowotworu) i wrzody trawienne. Obecnie wiadomo, że H. pylori odpowiada w przybliżeniu za 80% przypadków choroby wrzodowej żołądka i 90% przypadków choroby wrzodowej dwunastnicy. Jednakże u większości zakażonych osób choroba nie rozwija się; wysunięto wiele hipotez wyjaśniających ten fakt, ale żadna z nich nie uzyskała powszechnej aprobaty. Uważa się, że helikalny kształt bakterii (od którego wzięła się nazwa rodzaju) ma jej ułatwiać ruch w warstwie śluzu. Plazmid NR1 (R100 lub 222) - koniugacyjny plazmid należący do grupy niezgodności IncFII warunkujący oporność na antybiotyki. Odkryty został przez Rintaro Nakaya u bakterii Shigella flexneri 2b w Japonii w latach 50. Plazmid rozprzestrzenia się wśród drobnoustrojów drogą koniugacji; dostrzeżono ponadto rzadkie przypadki przekazywania jedynie części plazmidu. NR1 może występować u bakterii jelitowych takich jak Escherichia, Klebsiella czy Proteus. Wyróżnia się w nim dwa duże rejony, o odmiennej funkcji. Paciorkowiec kałowy (łac. Enterococcus faecalis) – bakteria gram dodatnia należąca do enterokoków, dawniej klasyfikowana do paciorkowców grupy D (Streptococcus faecalis, według serotypowania Lancefielda), występuje w przewodzie pokarmowym człowieka i innych ssaków. E. faecalis może powodować zagrażające życiu zakażenia u ludzi, zwłaszcza w środowiskach szpitalnych, w których występuje naturalnie wysoki poziom oporności na antybiotyki. Bakteria ta często występuje w zębach leczonych kanałowo i to miejsce może być pierwotnym źródłem zakażenia.

    Lactobacillus – rodzaj laseczkowatych bakterii Gram-dodatnich. Najliczniejsze spośród grupy bakterii kwasu mlekowego. Większość z nich jest zdolna do zamiany laktozy i innych prostych cukrów w kwas mlekowy. Bardzo powszechne, często wywierają pozytywny wpływ na organizm człowieka i zwierząt. Aktywnie przytwierdzają się do ścian jelita, tworząc mikroflorę konkurującą o składniki pokarmowe z innymi organizmami, także chorobotwórczymi. Swoją obecnością wpływają na zwiększoną produkcję przeciwciał klasy IgA, które są wydalane głównie do przewodu pokarmowego, oraz jamy ustnej w postaci śliny. U człowieka są obecne w przewodzie pokarmowym (są bardzo ważnym składnikiem flory jelitowej) oraz u kobiet w pochwie. Pożywka Sabourauda – jest to pożywka używana w mikrobiologii do hodowli grzybów. Składnikiem jest agar, woda destylowana, czynniki potrzebne do wzrostu (glukoza, pepton) oraz antybiotyki. Spośród ostatnich najczęściej dodawana jest penicylina, streptomycyna lub chloramfenikol - służą one do zahamowania wzrostu bakterii, podobnie jak kwaśne pH. Przed posianiem drobnoustrojów podłoże musi być wyjałowione w autoklawie.

    Oporność na antybiotyki – cecha części szczepów bakteryjnych, która umożliwia im przeciwstawianie się wpływowi antybiotyku. W zależności od pochodzenia, dzieli się ją na pierwotną (naturalna struktura bakterii uniemożliwiająca działanie leku) lub nabytą – na skutek nabycia genów oporności od innych bakterii lub spontanicznych mutacji. Częsta oporność wśród bakterii wiąże się z nieracjonalną antybiotykoterapią oraz zbyt dużym zużyciem tych leków w przemyśle spożywczym. Żylice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Rawicz. Na terenie wsi znajduje się ferma drobiu "Woźniak", będąca niegdyś oddziałem PGR z Łaszczyna. Sprywatyzowana w wyniku braku zgodności i współpracy dyrektorów tych przedsiębiorstw stała się własnością firmy "Woźniak". Przed prywatyzacją zakład nie wykorzystywał pełnych zdolności produkcyjnych majątku trwałego, zaś wraz z przejęciem rozpoczął się okres dynamicznego rozwoju zakładu. Obecnie firma stała się symbolem wsi, strategicznym zakładem decydującym o jej rozwoju. Majątek trwały (budynki, infrastruktura) został rozbudowany ponad dwukrotnie.

    Lactobacillus rhamnosus – probiotyczna bakteria uważana dawniej za podgatunek L. casei, ale późniejsze badania genetyczne dowiodły, że jest oddzielnym gatunkiem. L. rhamnosus hamuje rozwój większości szkodliwych bakterii w jelicie. Jest on używany jako naturalny środek konserwujący w jogurtach i innych produktach mlecznych przedłużający ich okres przydatności do spożycia. Niektóre badania przeprowadzone in vivo wykazały korzystne skutki ich działania w układzie pokarmowym. Mimo to wykazano, że w pewnych okolicznościach L. rhamnosus może być patogenem. Zapalenie mózgu (łac. encephalitis, ang. encephalitis) – zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, w którym proces chorobowy obejmuje mózg. Jeśli proces chorobowy toczy się jednocześnie w oponach mózgowia, określa się go jak meningoencephalitis; jeśli zajęty jest rdzeń kręgowy, jako encephalomyelitis. Zapalenie mózgu najczęściej spowodowane jest infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną. Przy niedoborze odporności przyczyną zapalenia bywają pierwotniaki. Na obraz choroby składają się zaburzenia świadomości, gorączka, bóle głowy, nudności i wymioty, senność, bóle mięśni, niedowład połowiczy, niezborność, ataki padaczkowe oraz objawy ogniskowe. Może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu i śmierci.

    Drób – zbiorcze określenie udomowionych ptaków hodowanych ze względu na mięso, jaja, pierze oraz w celach dekoracyjnych. Do drobiu zalicza się między innymi kury, gęsi, indyki, kaczki, gołębie i perliczki. Do drobiu w sensie kulinarnym zaliczane bywają też potrawy z dzikich ptaków. Największe hodowle drobiu znajdują się w Chinach, Stanach Zjednoczonych i w Indonezji.

    Rifaksymina (ryfaksymina, L 105, ang. rifaximin, łac. rifaximinum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk należący do grupy rifamycyn, wchłaniający się w nieznacznym stopniu z przewodu pokarmowego, stosowany w leczeniu zakażeń jelitowych. Jego stosowanie wiąże się ze względnie niewielkimi działaniami ubocznymi i z niskim ryzykiem rozwinięcia oporności u bakterii.

    Stenotrophomonas maltophilia – gram ujemna, nieprzetrwalnikująca bakteria o niskiej zjadliwości, będąca przyczyną zakażeń oportunistycznych. Jest ona jednak oporna na wiele antybiotyków.

    Dodano: 02.03.2012. 07:19  


    Najnowsze