• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania budzą nadzieję na szczepionkę przeciw gruźlicy

    23.03.2011. 17:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Według opublikowanych niedawno wyników badań nowo zidentyfikowane białko wydzielane przez bakterię odpowiedzialną za gruźlicę może okazać się skuteczną szczepionką przeciw tej chorobie. Zespół wyjaśnia w artykule Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), że białko to - zwane EspC - można również wykorzystać do opracowania nowych testów diagnostycznych.

    Gruźlica (TB) jest wywoływana przez bakterię zwaną Mycobacterium tuberculosis, która rozprzestrzenia się w następstwie kaszlu. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2009 r. odnotowano ponad 9 mln nowych przypadków TB, a 1,9 mln osób uległo chorobie. Leczenie TB polega na kuracji antybiotykowej, która trwa kilka miesięcy i choć żmudna, jest skuteczna w około 86% przypadków.

    Istnieje szczepionka przeciw TB o nazwie BCG (bacillus Calmette-Guerin), oparta na bakterii Mycobacterium bovis, która zaraża bydło i jest blisko spokrewniona z M. tuberculosis. Jednakże nie zapewnia ona wszechstronnej ochrony i wiele osób, którym podano szczepionkę BCG i tak zapada na TB.

    Poszukiwania zmierzają do znalezienia nowej, skuteczniejszej szczepionki. Działanie szczepionki polega na "uczeniu" układu immunologicznego, który zapamiętuje pewne molekuły drobnoustroju. Kiedy układ immunologiczny napotka ponownie molekuły (i w związku z tym drobnoustrój) to podejmie szybką reakcję immunologiczną. Najlepszymi kandydatami na szczepionkę są te elementy, które wywołują najsilniejszą reakcję układu odpornościowego.

    W ramach ostatnich badań naukowcy z USA i Wlk. Brytanii odkryli, że niewielkie białko zwane EspC wywołuje silniejszą reakcję immunologiczną u osób zakażonych TB niż jakakolwiek inna, znana molekuła. Dla porównania białko EspC nie wywołuje reakcji immunologicznej u osób, którym podano szczepionkę BCG, ale które nie mają historii zakażenia TB.

    Okazuje się, że białko EspC jest wydzielane przez M. tuberculosis, ale nie przez szczepionkę BCG, gdyż nie zawiera ona genów kodujących to białko. Zdaniem naukowców fakt, że szczepionka BCG nie prowokuje reakcji immunologicznej oznacza, że szczepionka przeciw gruźlicy oparta na białku EspC zapewni dodatkową odporność ponad tę oferowaną przez szczepionkę BCG.

    "Pomimo tego, że większość populacji na świecie otrzymała szczepionkę BCG, nadal odnotowuje się 9 mln nowych przypadków TB rocznie, a zatem pilnie potrzebujemy skuteczniejszej szczepionki przeciw gruźlicy" - podkreśla profesor Ajit Lalvani z Imperial College w Londynie, Wlk. Brytania. "Wykazaliśmy, że białko EspC wydzielane przez bakterię wywołuje bardzo silną reakcję immunologiczną, jak również jest wysoce swoiste dla [M. tuberculosis]. To sprawia, że jest niezwykle obiecującym kandydatem na nową szczepionkę przeciw gruźlicy, która mogłaby stymulować szerszą i silniejszą odporność niż BCG."

    Jak dodaje: "Co zaskakujące, nasze wyniki wskazują również, że ta molekuła mogłaby stanowić podstawę diagnostycznych testów krwi nowej generacji, pozwalających szybko wykryć ukryte zakażenie TB."

    Obecnie podstawowym testem diagnostycznym na TB jest próba tuberkulinowa Mantoux, która polega na wstrzyknięciu niewielkiej części wirusa TB pod skórę. Jednakże próba ta nie daje możliwości rozróżnienia między osobami, którym podano wcześniej szczepionkę BCG a tymi, które chorują lub chorowały na TB. Z uwagi na fakt, że białko EspC nie wywołuje reakcji immunologicznej u osób zaszczepionych BCG, test oparty na nim byłby precyzyjniejszy w identyfikowaniu osób chorych na TB.

    Naukowcy doszli do swoich wniosków po zmierzeniu reakcji immunologicznej na białko EspC u 45 osób z aktywną TB, 27 osób z ukrytą TB (w przypadku ukrytej TB bakterie są obecne w organizmie, ale są uśpione) i 27 osób niezakażonych, które otrzymały szczepionkę BCG. Podczas gdy odpowiedź układu odpornościowego na białko EspC u osób z aktywną i ukrytą TB była silna, to reakcja na to białko wystąpiła u zaledwie 2 na 27 osób z grupy kontrolnej.

    Odkryć dokonano zaledwie kilka dni przez Światowym Dniem Gruźlicy, który obchodzony jest 24 marca. W tym roku kampania skoncentruje się między innymi na pilnej potrzebie zintensyfikowania badań naukowych nad nowymi lekami, narzędziami diagnostycznymi i metodami leczenia w walce z TB.

    W swoim oświadczeniu Stop TB Partnership wzywa do "ambitnego nowego programu badań" oraz pisze: "Nie będziemy w stanie wyeliminować TB bez szczepionki, która jest bezpieczna i skuteczna w profilaktyce choroby u osób ze wszystkich przedziałów wiekowych, ale badania nad szczepionką są mocno niedofinansowane. Instytucje finansujące powinny zwiększyć dzisiaj swój wkład w badania nad TB, aby jutro osiągnąć zero zgonów z powodu tej choroby."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Szczepionka przeciw grypie – zmieniana co roku szczepionka, chroniąca przed wirusem grypy charakteryzującym się dużą zmiennością antygenową. Szczepionka przeciw grypie sezonowej zawiera trzy najczęściej występujące zabite szczepy wirusa: dwa typy wirusów A (H3N2 i H1N1) oraz jeden typ wirusa B.

    Szczepionka modelowa – szczepionka, która naśladuje skład jakościowo-ilościowy, sposób produkowania oraz parametry bezpieczeństwa szczepionki przeciwko grypie, która zostanie użyta w przyszłości w przypadku wystąpienia pandemii. Szczepionka modelowa zostaje więc opracowana z wyprzedzeniem w stosunku do wybuchu ewentualnej pandemii grypy.

    Szczepionka przeciw grypie pandemicznej (syn. szczepionka pandemiczna przeciwko grypie lub szczepionka pandemiczna) – szczepionka przeciw grypie zawierająca antygen szczepu wirusa grypy, który wywołał pandemię, lub którego podejrzewa się o możliwość jej wywołania, stosowana w profilaktyce grypy w oficjalnie ogłoszonej pandemii. Szczepionkę podaje się w postaci iniekcji domięśniowej. Pierwszą dawkę wybranego dnia, a drugą co najmniej 3 tygodnie później.

    Adiuwant Freunda – jeden z najsilniejszych adiuwantów bazujących na substancjach naturalnych . Został opracowany przez Julesa Freunda w latach 30-tych XX wieku w trakcie prac nad szczepionką przeciw gruźlicy , a jego formuła jest znana od roku 1956.

    Szczepionka prepandemiczna przeciw grypie – szczepionka nowej generacji przeciwko grypie ptasiej. Jest przeznaczona do podawania osobom dorosłym (18–60 lat) w celu ochrony przed grypą ptasią, którą wywołuje szczep wirusa grypy A oznaczony H5N1. Zawiera fragmenty inaktywowanego (zabitego) wirusa A(H5N1) oraz system adiuwantowy. Wirus ptasiej grypy H5N1 jest uważany przez WHO za odmianę wirusa, która może stać się przyczyną kolejnej pandemii, w przypadku, gdyby doszło do jego mutacji i przekształcenia w szczep zaraźliwy dla człowieka. W związku z tym szczepionka jest przeznaczona do ewentualnych szczepień masowych. Charakteryzuje się zdolnością wywoływania odporności krzyżowej oraz ochrony przed nowymi odmianami wirusa H5N1. Została dopuszczona do obrotu 26 września 2008 na terenie wszystkich krajów UE decyzją Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) po zapoznaniu się z materiałami i wynikami badań przedstawionymi przez producenta, jednocześnie zobowiązując go do monitorowania działań niepożądanych tak długo, jak szczepionka będzie znajdowała się w obrocie. Na rynku farmaceutycznym występuje pod nazwą Prepandrix® i Pandemrix®. Producentem jest firma GSK Biologicals.

    Niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) – każde zaburzenie stanu zdrowia, jakie występują po szczepieniu. Mogą one być wynikiem indywidualnej reakcji organizmu człowieka szczepionego na podanie szczepionki, błędu podania szczepionki, złej jej jakości bądź zjawisk od szczepienia niezależnych, a tylko przypadkowo pojawiających się po szczepieniu.

    Niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) – każde zaburzenie stanu zdrowia, jakie występują po szczepieniu. Mogą one być wynikiem indywidualnej reakcji organizmu człowieka szczepionego na podanie szczepionki, błędu podania szczepionki, złej jej jakości bądź zjawisk od szczepienia niezależnych, a tylko przypadkowo pojawiających się po szczepieniu.

    Dodano: 23.03.2011. 17:17  


    Najnowsze