• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania: dzieci i młodzież cierpią na bóle kręgosłupa

    10.11.2010. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Prawie 80 proc. uczniów poznańskich szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych doświadczyło już w swym życiu dolegliwości bólowych kręgosłupa, przy czym u 63 proc. miały one charakter nawracający - wynika z badań pilotażowych, przeprowadzonych przez prof. dr. hab. Jacka Lewandowskiego - dziekana Wydziału Wychowania Fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu.

    Badania przeprowadzono na wybranej losowo grupie liczącej 2468 osób. Ich celem jest utworzenie mapy epidemiologicznej bólów kręgosłupa populacji dzieci i młodzieży Polski. Pionierskim projektem prof. Lewandowskiego zainteresowanych jest wiele ośrodków. Wstępnie prowadzone są badania województw: zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego i lubuskiego.

    "Poznańskie badania wskazują - mówi prof. Lewandowski - że spośród prawie 2,5 tysiąca ankietowanych jedynie 17 proc. odpowiedziało, że ból kręgosłupa był jednorazowym epizodem i jak dotąd nie pojawił się ponownie. Oznacza to, że przeważająca część młodych ludzi w wieku 15-20 lat cierpi na chroniczne dolegliwości bólowe. U ponad połowy uczniów gimnazjów, techników i liceów bóle kręgosłupa dotyczą okolicy lędźwiowo-krzyżowej".

    Jak dodaje, chroniczne dolegliwości bólowe kręgosłupa odczuwają przede wszystkim dziewczęta. "Ok. 25 proc. populacji badanych przyznało, że ból pojawił się ponad dwa lata temu, co inspiruje do kontynuowania badań w szkołach nie tylko gimnazjalnych, ale podstawowych" - zaznacza.

    Z badań wynika, że czynnościami najbardziej ograniczanymi przez ból są: podnoszenie przedmiotów, aktywność fizyczna oraz nauka i koncentracja. Dla ponad 6 proc. badanych aktywności te były niemal niemożliwe do wykonania wskutek odczuwanych dolegliwości bólowych. Ból dużo bardziej ogranicza podnoszenie przedmiotów uczniom technikum, aniżeli uczniom liceum. Ponad 11 proc. uczniów szkół technicznych doświadczających bólów kręgosłupa ma istotne problemy ze zginaniem tułowia w przód w celu uniesienia (dźwignięcia) przedmiotu. Ponad 47 proc. uczniów technikum z dolegliwościami stwierdziło, że zgięcie tułowia w przód powoduje nasilenie bólu.

    "Przekształciliśmy się z człowieka +wyprostowanego+ w człowieka +siedzącego+, a więc adaptacja do pozycji siedzącej odbywa się w toku naszej edukacji. Najpierw żłobek, potem przedszkole, następnie szkoła, po niej studia i w końcu praca, a wszędzie dominuje tryb siedzący - homo sedentarius" - komentuje prof. Jacek Lewandowski.

    "Ostatnie nasze badania wykazują, że młodzi ludzie w pozycjach +statycznych+ przebywają niemal 16 godzin na dobę, a więc nie mają czasu na jakąkolwiek aktywność ruchową czy sportową. Brak ruchu przyczynia się do powstawania nadwagi, a ta z kolei wpływa na zmiany przeciążeniowe kręgosłupa" - zwraca uwagę specjalista.

    Wyniki projektu "Epidemiologia bólów kręgosłupa dzieci i młodzieży miasta Poznania", kierowanego przez prof. Lewandowskiego, dofinansowanego przez miasto w ramach obchodów 90-lecia akademickości Poznania, będą wykorzystane głównie w celu opracowania odpowiednich programów wychowania fizycznego, szczególnie w szkolnictwie gimnazjalnym i średnim.

    Zdaniem prof. Lewandowskiego, należy zweryfikować programy nauczania, szczególnie pod względem profilaktyki i zapobiegania występowania wad postawy i skrzywień kręgosłupa. "Ale tu muszą być wykorzystani - jak mówi autor opracowania - +praktycy+, a nie pracownicy +zza biurka+. Zadaniem uczelni wyższych musi być weryfikacja i zmiana programów nauczania przyszłych kadr, szczególnie pod względem profilaktyki prowadzonych badań. Wielką szkodą było nie wprowadzenie dodatkowej godziny lekcji wychowania fizycznego, np. opartej na ćwiczeniach kształtujących sylwetkę, ponadto zlikwidowano obligatoryjne zajęcia z gimnastyki korekcyjnej. Będziemy postulować o przywrócenie tych zajęć" - przekonuje naukowiec.

    Prowadzone w Poznaniu badania mają charakter ciągły, ankietowy (każdy badany odpowiadał na pytania w obecności ankietera), a podstawowym narzędziem badawczym jest samodzielnie skonstruowany kwestionariusz. Projekt badań zakłada prowadzenie ankiet dzieci i młodzieży Polski, by stworzyć mapę epidemiologiczną bólów kręgosłupa. Wcześniej nie podejmowano podobnych prób z wyjątkiem 2004 roku, kiedy badania Sopockiej Pracowni Badań Społecznych wykazały, że 64 proc. badanych cierpi na bóle kręgosłupa, w tym 45 proc. w wieku 18-24 lat.

    "Problem jest i to bardzo poważny - ocenia prof. Lewandowski. - Na przykład w Wielkiej Brytanii, gdzie liczba dni nieobecności w pracy z powodu bólów dolnego odcinka kręgosłupa w porównaniu z rokiem 1995 wzrosła 30 razy, bóle kręgosłupa zgłasza lekarzom 40 proc. dzieci. U 26 proc. uczniów jest on powodem absencji szkolnej. W Danii u 60 proc. dzieci w wieku 13-16 lat stwierdza się przebyte zaburzenia funkcji i bóle kręgosłupa. W Belgii 36 proc. badanych 9-latków zgłasza epizod bólów krzyża".

    Sporządzenie mapy epidemiologicznej bólów kręgosłupa populacji polskiej młodzieży pozwoli ocenić i przedstawić przede wszystkim zasady profilaktyki wprowadzania przez metodyków ćwiczeń wychowania fizycznego zasad korekcyjno-kompensujących elementów ruchu podczas lekcji wychowania fizycznego - stwierdza prof. Lewandowski.

    PAP - Nauka w Polsce, Waldemar Pławski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Mechanical Diagnosis and Therapy (MDT) – metoda fizjoterapeutyczna stworzona przez fizjoterapeutę Robina McKenziego, przeznaczona do badania, leczenia i profilaktyki bólów kręgosłupa. W ostatnich latach zastosowanie metody zostało rozszerzone o stawy obwodowe. Lordoza (z gr. lordos zgięty) – łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę brzuszną. U człowieka fizjologiczna lordoza występuje w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa. W niektórych schorzeniach np. w porażeniach mięśni i zniekształceniach kręgów, zwichnięciach stawów biodrowych dochodzi do nadmiernego wygięcia kręgosłupa ku przodowi zwanego hiperlordozą. Może ona spowodować znaczne dolegliwości bólowe. W jej leczeniu stosuje się gorsety usztywniające, czasem też konieczne jest leczenie operacyjne. Zaawansowana lordoza jest patologią. Oznaki Waddella – opisane w 1980, służyły do wskazania lekarzowi na możliwe nieorganiczne (psychogenne) pochodzenie bólów odcinka lędźwiowego kręgosłupa ("bóle w krzyżach"). Badanie w kierunku obecności oznak Waddella było stosowane do identyfikacji pacjentów symulujących takie bóle, stanowiąc klasyczny już dzisiaj element oceny przy podejrzeniu symulacji.

    Kręgosłup (łac. Columna vertebralis) – część układu kostnego, stanowiąca jego główną oś i podporę. Kręgosłup u zwierząt nieposiadających ogona, w tym człowieka, zbudowany jest z 33-34 kręgów, rozciągających się od głowy do kości ogonowej. Zapalenia stawów z zajęciem stawów kręgosłupa, zwane także spondyloartropatiami - grupa chorób, których wspólną cechą jest występowanie zapalenia stawów obwodowych, zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych, stawów kręgosłupa. U chorych nie stwierdza się czynnika reumatoidalnego, natomiast często stwierdza się obecność antygenu B27.

    Gosławice – osiedle Konina położone w północnej części miasta, około 10 km. na północ od centrum Konina. Położona nad brzegiem Jeziora Gosławskiego. Spondyloartropatie (SpA)-zapalenia stawów z zajęciem stawów kręgosłupa. To choroby, w których dochodzi do zapalenia stawów kręgosłupa i tkanek okołokręgosłupowych, stawów obwodowych, przyczepów ścięgnistych oraz zmian zapalnych w wielu innych układach i narządach.

    Objaw Spurlinga – swoisty, lecz mało czuły objaw neurologiczny występujący w radikulopatii szyjnej. Bada się go zwracając głowę w stronę przeciwną do występującego bólu korzeniowego, jednocześnie wywołując nacisk osiowy na kręgosłup, co w efekcie spowoduje nasilenie dolegliwości bólowych. Kwestionariusz Oswestry (ang. Oswestry Disability Index - ODI) pozwala na ocenę niepełnosprawności, która spowodowana jest dolegliwościami bólowymi kręgosłupa piersiowo-lędźwiowego. Podczas wypełniania kwestionariusz chory odpowiada na pytania dotyczące: nasilenia bólu, samodzielności, podnoszenia przedmiotów, chodzenia, siedzenia, stania, spania, życia towarzyskiego, aktywności seksualnej oraz podróżowania. Odpowiedzi na pytania pozwalają sklasyfikować jak bardzo ograniczone jest funkcjonowanie chorego podczas wykonywania poszczególnych czynności. Odpowiedzi są klasyfikowane od 0 do 5. Zbiorczy wynik przedstawia się w skali punktowej 0-50 lub w skali procentowej 0-100% określający stopień niepełnosprawności u badanego chorego.

    Gosławice – nieczynny już przystanek kolejowy i ładownia kolei normalnotorowej w Koninie, w dzielnicy Gosławice. Położony był przy czynnej dla ruchu osobowego w latach 1974–1995 linii nr 388 do Kazimierza Biskupiego.

    Rwa barkowa - spowodowana jest zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa w odcinku szyjnym, zaliczana jest (podobnie jak rwa kulszowa) do korzeniowych zespołów bólowych. Charakterystyczny jest ból karku i ramienia z promieniowaniem do ręki, najczęściej (choć nie jedynie) występuje w starszym wieku.

    Kifoza (łac. z gr. kyphosis; gr. kyphos – garb) – łukowate wygięcie kręgosłupa w stronę grzbietową. Kifoza w postaci patologicznej potocznie nazywana jest garbem. U człowieka fizjologiczna kifoza występuje w odcinku piersiowym i krzyżowym kręgosłupa. Dzięki nim kręgosłup może wytrzymywać duże obciążenia. Umożliwiają one również utrzymywanie prawidłowej postawy ciała. Rozszczep kręgosłupa, tarń dwudzielna (łac. spina bifida) – wada rozwojowa kręgosłupa polegającą na nieprawidłowym rozwoju kręgosłupa spowodowanym rozszczepem – niezamknięciem kanału kręgowego (inaczej: brakiem tylnej części łuków kręgowych). Wada ta powstaje około 3 tygodnia ciąży. W zależności od obszaru wystąpienia wyróżnia się przepukliny okolicy szyjnej, piersiowej, lędźwiowej i krzyżowej. Suplementacja kwasu foliowego w trakcie ciąży redukuje przypadki rozszczepu kręgosłupa.

    Kość guziczna (łac. os coccygis, ang. coccyx) – końcowy odcinek kręgosłupa człowieka, złożony z trzech do pięciu (zwykle czterech) zrośniętych ze sobą kręgów guzicznych (ogonowych, rzekomych), z których największy jest pierwszy (C1). C1 zawiera wyrostki stawowe służące do połączenia z kością krzyżową. Pozostałe kręgi zbudowane są tylko z trzonów. Część ogonowa kręgosłupa nie spełnia funkcji dźwigania ciężaru tułowia.

    Dodano: 10.11.2010. 00:40  


    Najnowsze