• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania nad kwasami tłuszczowymi mogą doprowadzić do opracowania nowej terapii cukrzycy

    17.03.2010. 17:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy tworzący zespół, którego prace są finansowane ze środków unijnych, odkryli, że naczynia krwionośne i mięśnie serca mogą regulować absorpcję kwasów tłuszczowych pochodzących z naszej diety i rozpracowali stojący za tym mechanizm. Wyniki, opublikowane w czasopiśmie Nature, mogą otworzyć drogę do nowych sposobów zapobiegania gromadzeniu się tłuszczu w mięśniach, który może zwiększać ryzyko pojawienia się cukrzycy typu II i choroby sercowo-naczyniowej.

    Badania stanowią dorobek unijnego projektu LYMPHANGIOGENOMICS (Odkrycie i analiza funkcjonalna w całym genomie nowych genów limfaniogenezy), który zgromadził 16 partnerów i otrzymał 9 mln EUR z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR).

    Nasz organizm pobiera kwasy tłuszczowe z żywności takiej jak mięso, ryby i nabiał. Niektóre kwasy tłuszczowe, np. omega 3, występujące w tłustych rybach, jak makrela, łosoś, tuńczyk czy halibut, mogą przyczynić się do znacznego obniżenia ryzyka zarówno udaru, jak i choroby sercowo-naczyniowej.

    Wyniki wcześniejszych badań pokazały, że nadmierna akumulacja kwasów tłuszczowych w mięśniach może doprowadzić do rozwoju insulinooporności, a w konsekwencji do cukrzycy typu II, na którą choruje obecnie około 38 milionów Europejczyków. Zrozumienie sposobu absorpcji kwasów tłuszczowych jest konieczne, aby znaleźć sposoby na kontrolowanie tej choroby.

    Do tej pory rola naczyń krwionośnych w zarządzaniu kwasami tłuszczowymi nie została odpowiednio zbadana, mimo iż kwasy te muszą być transportowane przez komórki ścianek naczyń zanim mięśnie rozpoczną metabolizm.

    Zespół naukowców zbadał białko zwane VEGF-B (czynnik wzrostu śródnabłonka naczyniowego B), które przekazuje sygnały z mięśni do naczyń krwionośnych. Zaobserwował korelację między poziomem VEGF-B a poziomem mitochondriów i energii w mięśniach. Naukowcy zauważyli również, że białko może sterować poziomem FATP (białek transportujących kwasy tłuszczowe) w ściankach naczyń.

    Adiunkt Ulf Eriksson, który kierował zespołem z ramienia Wydziału Biochemii Medycznej i Biofizyki Instytutu Karolińskiego ze Szwecji powiedział: "Myszy pozbawione białka VEGF-B lub jego receptorów w ściankach naczyń krwionośnych wykazywały niższą absorpcję tłuszczy w mięśniach i sercu oraz mniejsze nagromadzenie go w różnych tkankach. Odkryliśmy jednak, że zalegający tłuszcz nagromadzony w tkance tłuszczowej białej powoduje niewielki wzrost wagi myszy."

    Niemniej najważniejszym odkryciem z punktu widzenia badań nad cukrzycą jest zwiększona absorpcja cukru przez serce myszy pozbawionej białka VEGF-B (a przez to mniejsza absorpcja tłuszczu przez mięśnie). Insulinooporność, czyli zmniejszona absorpcja cukru przez mięśnie i wysoka glikemia to główne oznaki cukrzycy typu II. Dlatego też wyniki projektu dostarczają kolejnych informacji na potrzeby opracowania nowych metod leczenia cukrzycy typu II i kilku innych chorób metabolicznych.

    "Zachodzi dobrze znana korelacja między nagromadzeniem się tłuszczy w tkance mięśniowej i insulinoopornością, a cukrzycą u dorosłych" - zauważa profesor Eriksson. "Podejmujemy obecnie rygorystyczne działania, aby zbadać, w jaki sposób możemy wpłynąć na sygnalizowanie insulinowe i obniżenie poziomu glikemii u myszy chorych na cukrzycę przez zablokowanie sygnalizowania VEGF-B."

    W badaniach udział wzięli również naukowcy z Uniwersytetu w Uppsali, Uniwersytetu w Gothenburgu i Szpitala Uniwersyteckiego Sahlgrenska, wszystkie trzy instytucje ze Szwecji oraz z Uniwersytetu w Kuopio z Finlandii.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego) - grupa ważnych białek sygnalizacyjnych biorących udział w tworzeniu sieci naczyń krwionośnych embrionu oraz w angiogenezie. Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne. Kwasy tłuszczowe egzogenne (NNKT – Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe, ang. EFA – Essential Fatty Acid) nazywane też kwasami niezbędnymi – grupa kwasów tłuszczowych, które nie mogą być syntetyzowane w organizmie zwierzęcym i muszą być dostarczane w pożywieniu, w przeciwieństwie do kwasów endogennych. Żywienie pokarmami ubogimi w niezbędne kwasy tłuszczowe może doprowadzić do zaburzeń chorobowych.

    Retinopatia cukrzycowa (łac. retinopathia diabetica) – uszkodzenie naczyń krwionośnych siatkówki oka pojawiające się w przebiegu cukrzycy, zaliczane do mikroangiopatii cukrzycowej. Zmiany te rozwijają się wprost proporcjonalnie do długości cukrzycy oraz jej typu. Po 20 latach trwania cukrzycy stwierdza się u prawie wszystkich chorych na cukrzycę typu 1 oraz u 60% osób chorych na cukrzycę typu 2. Podstawowe znaczenie w patogenezie mają hiperglikemia i nadciśnienie tętnicze. Istotne są procesy prowadzące do nasilenia stresu oksydacyjnego i nadmierne wytwarzanie czynników wzrostu (IGF-1, PEDF). VEGF (ang. Vascular Endothelial Growth Factor, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego) – grupa ważnych białek sygnalizacyjnych biorących udział w tworzeniu sieci naczyń krwionośnych embrionu oraz w angiogenezie.

    Kwasy tłuszczowe omega-6 (zwane też kwasami tłuszczowymi n-6 lub ω-6) – nienasycone kwasy tłuszczowe, których ostatnie wiązanie podwójne znajduje się przy szóstym od końca atomie węgla łańcucha węglowodorowego. W postaci acylogliceroli wchodzą w skład tłuszczów. Kwasy omega-6 należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), co oznacza, że nie są one produkowane przez organizm człowieka, a jednocześnie są mu potrzebne do prawidłowego funkcjonowania i muszą być pobierane z pożywienia. Cukrzyca typu MODY (MODY – akronim od ang. Maturity Onset Diabetes of the Young) – grupa rzadkich i uwarunkowanych genetycznie postaci cukrzycy, których objawy pojawiają się u osób w wieku 15-35 lat, a ich przebieg kliniczny jest zbliżony do cukrzycy typu 2. W przeciwieństwie do typu 1, który zawsze wymaga przyjmowania insuliny, chorzy z MODY często mogą przyjmować leki doustne. Stanowią 1–5% wszystkich przypadków cukrzycy.

    Zespół metaboliczny (zespół polimetaboliczny, zespół X, zespół insulinooporności, zespół Raevena) – zbiór wzajemnie powiązanych czynników zwiększających istotnie ryzyko rozwoju miażdżycy i cukrzycy typu 2 oraz ich powikłań naczyniowych.

    Dodano: 17.03.2010. 17:12  


    Najnowsze