• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania pokazują, że białko powiązane z chorobą Alzheimera może przemieścić się do mózgu

    09.11.2010. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy odkryli, że tkanka spoza mózgu, która zawiera białko beta-amyloidowe o niepoprawnym fałdowaniu może się przemieszczać i "zainfekować" mózg. Patologiczne złogi białkowe zostały ściśle powiązane z genezą zaburzenia neurozwyrodnieniowego zwanego chorobą Alzheimera. Źródłem wsparcia badań był projekt ERA-NET NEURON (Sieci europejskiego finansowania badań neurologicznych), który dofinansował projekt MIPROTRAN zaangażowany w badania. Z kolei projekt ERA-NET NEURON otrzymał niemal 3 mln EUR ze schematu ERA-NET Szóstego Programu Ramowego (6PR). Wyniki badań zostały niedawno opublikowane w czasopiśmie Science.

    Choroba Alzheimera jest najpowszechniej występującą formą demencji, pojawiającą się w późnym okresie życia, której objawy stopniowo się nasilają. Jest nieuleczalna, a naukowcy nadal zasadniczo niewiele wiedzą na temat przyczyn tego zaburzenia. Choroba jest najczęściej diagnozowana u osób powyżej 65 roku życia, chociaż mniej rozpowszechniona, wczesna choroba Alzheimera może pojawić się w znacznie młodszym wieku. Na świecie choruje ponad 27 milionów osób i przewiduje się, że do roku 2050 choroba zostanie zdiagnozowana u 1 na 85 osób w skali globalnej.

    W ramach ostatnich badań, które miały na celu pogłębienie wiedzy na temat choroby, naukowcy z Instytutu Hertie Badań Klinicznych nad Mózgiem przy Uniwersytecie w Tübingen (UT) Niemczech i z Niemieckiego Centrum Chorób Neurozwyrodnieniowych (DZNE) wstrzyknęli tkankę mózgową starszych myszy, która zawierała amyloid do brzuchów młodszych myszy. Kilka miesięcy po zastrzykach u młodszych myszy zaobserwowano ślady amyloidu w mózgach.

    Choroba Alzheimera i choroba naczyniowa mózgu zwana mózgową angiopatią beta-amyloidową charakteryzują się nagromadzeniem fragmentów białka zwanego Abeta. W przypadku choroby Alzheimera białko Abeta o niepoprawnym fałdowaniu odkłada się głównie w postaci tak zwanych płytek amyloidowych, podczas gdy w przypadku mózgowej angiopatii beta-amyloidowej białko Abeta kumuluje się w ścianach naczyń krwionośnych, zaburzając ich funkcje, a w niektórych przypadkach powodując ich przerwanie, co doprowadza do krwawienia wewnątrzmózgowego.

    W 2006 r. naukowcy z Tübingen, pod kierunkiem profesora Mathiasa Juckera, poinformowali, że wstrzyknięcie rozcieńczonych ekstraktów tkanki mózgowej myszy dotkniętej chorobą Alzheimera lub z nagromadzonym białkiem Abeta do mózgów myszy transgenicznych (zmodyfikowanych genetycznie tak, aby wytwarzały ludzką formę białka Abeta) pobudzało gromadzenie się białka Abeta w mózgu myszy.

    W ramach ostatnich badań naukowcy odkryli, że tworzenie się złogów białka Abeta może być wywoływane w mózgu myszy transgenicznych za pomocą wewnątrzotrzewnowego podawania ekstraktu mózgu myszy z zawartością białka Abeta o niepoprawnym fałdowaniu. Odkryli również, że czas potrzebny do indukowania złogów amyloidowych w mózgu był znacznie dłuższy w przypadku podawania obwodowego w porównaniu z bezpośrednim. Niemniej w obydwu przypadkach indukowane odkładanie amyloidu wywołało również kilka zmian neurozwyrodnieniowych i neurozapalnych powszechnie obserwowanych w mózgach pacjentów dotkniętych chorobą Alzheimera i mózgową angiopatią beta-amyloidową.

    "Odkrycie istnienia mechanizmów umożliwiających transport skupisk białka Abeta z układu obwodowego do mózgu rodzi pytanie, czy skupianie i rozchodzenie się białka, które może zachodzić również w przypadku innych chorób neurozwyrodnieniowych mózgu, może być wywoływane przez czynniki mające swoje źródło w układzie obwodowym" - zauważa profesor Jucker.

    Profesor wraz z kolegami zasugerował również, że białko amyloidowe może mieć właściwości podobne do prionów. Priony są zbudowane głównie z białka i mogą być przenoszone, aby wywołać zaburzenia mózgowe, takie jak choroba Creutzfeldta-Jakoba. Aczkolwiek, jak stwierdzili, "mimo tych niezwykłych obserwacji i widocznych, mechanicznych podobieństw między chorobą Alzheimera a chorobami prionowymi, nie ma dowodu na to, że choroba Alzheimera czy mózgowa angiopatia amyloidowa są przenoszone między ssakami czy ludźmi w ten sam sposób co choroby prionowe".

    Ostatnie odkrycia dostarczają nowych informacji na temat patogenetycznych mechanizmów leżących u podstaw choroby Alzheimera - zauważają naukowcy, dodając że dalsze badania przyczynią się prawdopodobnie do wypracowania nowych strategii w zakresie profilaktyki i leczenia.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Folding@home jest projektem internetowym zorganizowanym przez Stanford University w Stanach Zjednoczonych. Projekt ma na celu badanie procesów zwijania białek, koncentruje się na badaniu sposobu w jaki cząsteczka białka składa się w przestrzeni. Jest to o tyle ważne, że od tego kształtu zależą funkcje, jakie może ona pełnić w organizmie. Na skutek nieprawidłowego złożenia się cząstki, mogą powstawać białka wywołujące choroby takie jak: CJD, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, czy też słynne BSE, czyli "choroba szalonych krów". Ciałka Hirano (ang. Hirano bodies) – cytoplazmatyczne, eozynofilne, pałeczkowate struktury spotykane wewnątrz komórek nerwowych w chorobach neurodegeneracyjnych, m. in. w chorobie Alzheimera i niektórych postaciach choroby Creutzfeldta-Jakoba. Zbudowane są z aktyny i białek z nią związanych. Lokalizują się głównie wewnątrz neuronów formacji hipokampalnej. Hydralazyna (łac. Hydralazinum) – lek rozluźniający mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych, dzięki czemu wykazuje działanie hipotensyjne (obniża ciśnienie tętnicze krwi). Ostatnie badania wykazały jej neuroprotekcyjne działanie, ponieważ chroni przed niszczącym działaniem akroleiny wydzielanej przez uszkodzone neurony (po udarze mózgu, w chorobie Alzheimera, Parkinsona).

    Apraksja - upośledzenie precyzyjnych, celowych ruchów przy braku niedowładu, objawów móżdżkowych i zaburzeń czucia. Zaburzenia apraktyczne są często wynikiem udarów, guzów, spotyka się je również w chorobie Alzheimera. Gaetano Perusini (ur. 1879 w Udine, zm. 8 grudnia 1915 w Cormons) – włoski lekarz neurolog, uczeń i współpracownik Aloisa Alzheimera. Autor jednego z pierwszych opisów choroby, nazwanej później chorobą Alzheimera.

    Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Ciałka wtrętowe (wtręty cytoplazmatyczne, ziarnistości) (inclusiones cytoplasmaticae) – skupiska różnych substancji występujących w cytoplazmie komórki. Mogą mieć charakter chorobotwórczy, przez odkładanie nierozpuszczalnych białek powodujących m.in. chorobę Alzheimera oraz schorzenia prionowe. Terminem tym określa się także substancje zapasowe bakterii w formie intruzji przede wszystkim takich substancji jak: kwas polibetahydroksymasłowy, polifosforany nieorganiczne czy też cząsteczki tłuszczów oraz polisacharydów. U bakterii siarkowych występują wtręty zawierające koloidalną zawiesinę siarki.

    Starzenie się – zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, które pojawia się w organizmach wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomórkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. Starzenie się powoduje utratę równowagi wewnętrznej organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorób. Prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komórek, tkanek, narządów i układów, zwiększa podatność na choroby (np. choroby krążenia, Alzheimera, nowotwory), wreszcie prowadzi do śmierci. Blaszki amyloidowe (blaszki starcze, ang. senile plaques) – zmiany strukturalne obserwowane w wielu chorobach neurodegeneracyjnych, m.in. w chorobie Alzheimera. Składają się z amyloidu, dystroficznych neurytów oraz komórek astrogleju i mikrogleju.

    Fred Gage - amerykański profesor od 1995 pracujący w laboratoriach genetyki Salk Institute w Kalifornii. Jego działalność koncentruje się wokół wykształconego ośrodkowego układu nerwowego ssaków i jego nadspodziewanej plastyczności i możliwości adaptacji przez całe życie. W efekcie dawałoby to możliwość zastępowania uszkodzonej tkanki nerwowej (udar, uszkodzenia rdzenia, choroba Alzheimera).

    Choroba Alzheimera (AD) – najczęstsza postać otępienia, nieuleczalna i postępująca choroba neurodegeneracyjna, prowadząca do śmierci pacjenta. Opisał ją po raz pierwszy niemiecki neuropatolog Alois Alzheimer w 1906, od nazwiska którego ją nazwano. Najczęściej spotyka się ją u osób po 65. roku życia, aczkolwiek rzadziej pojawia się też wcześniej. W 2006 na świecie cierpiało na nią około 26,6 miliona osób. Przewiduje się, że w 2050 dotknie ona jednej osoby na 85 ludzi.

    Stereognozja – termin neurologiczny określający zdolność do rozpoznawania przedmiotów wyłącznie za pomocą dotyku. Stwierdzono, że u ludzi chorych na chorobę Alzheimera stereognozja znacznie pogarsza się, w przeciwieństwie do innych typów demencji, gdzie to zjawisko nie jest obserwowane. Upośledzenie stereognozji, jednakże bez uchwytnych zaburzeń czucia powierzchownego nazywane jest stereoagnozją. Świadczy o uszkodzeniu kory płata ciemieniowego. Stereoanastezja to z kolei niemożność rozpoznania rozmiarów oraz kształtów przedmiotu za pomocą dotyku. Parafazja – zaburzenie mowy polegające na zachowaniu zdolności płynnego mówienia przy równoczesnym przekręcaniu wyrazów lub używaniu niewłaściwych. Występuje przy uszkodzeniu (ognisko udaru niedokrwiennego, choroba Alzheimera) struktur kory mózgowej odpowiedzialnych za mowę: ośrodka Wernickego (dysfazja sensoryczna) i obszaru kory mózgowej położonego peryferycznie od niego (dysfazja sensoryczna transkorowa).

    Hipokretyna (oreksyna) – neuropeptyd wytwarzany przez grupę komórek nerwowych znajdujących się w podwzgórzu i pniu mózgu a jej receptory znajdują się w różnych regionach mózgu. Oreksyna reguluje, kiedy stan snu i czuwania jest stosowny dla organizmu w interakcji z systemem regulującym emocje (unikanie zagrożenia), nagrodę i równowagę energetyczną organizmu. Utrata neuronów produkujących ten ważny neuroprzekaźnik prowadzi do zaburzeń koncentracji uwagi i narkolepsji, choroby o podłożu neurologicznym objawiającej się niekontrolowanym zapadaniem w sen. W badaniach współfinansowanych przez DARPA stwierdzono u wyspanych rezusów, że oreksyna podana dożylnie powoduje osłabienie funkcji poznawczych, w przeciwieństwie do podania rozpylonego roztworu do nosa. Podanie dożylne powoduje zmniejszenie upośledzenia funkcji poznawczych u rezusów pozbawionych snu przez okres 30–36 godzin, a podanie donosowe powoduje całkowite zniesienie efektu niewyspania. U myszy oreksyna, razem z przedłużającym się okresem pozbawienia snu, zwiększa poziom β-amyloidu, którego płytki występują w chorobie Alzheimera. Ichtioftirioza (Ichthyophthiriasis), ospa rybia – zaraźliwa, niebezpieczna i jedna z najczęstszych chorób słodkowodnych ryb akwariowych, wywoływana przez kulorzęska (Ichthyophthirius multifiliis). Niekiedy choroba ta bywa nazywana chorobą "białych punkcików" lub chorobą "grysikową".

    Dodano: 09.11.2010. 16:37  


    Najnowsze