• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania pokazują, że wariant genu zwiększa ryzyko otyłości

    23.07.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Międzynarodowy zespół naukowców odkrył powiązanie między wersją genu aktywnego w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) a podwyższonym ryzykiem otyłości. Badania, których wyniki opublikowano w czasopiśmie The Public Library of Science (PLoS) Genetics, potwierdzają poprzednie odkrycia, że nasze geny odgrywają decydującą rolę w tym, co i ile mamy ochotę zjeść oraz w naszej skłonności do otyłości.

    Badania są częścią finansowanego ze środków unijnych projektu EUROSPAN (Europejska sieć badawcza populacji szczególnych - ujęcie ilościowe i opanowanie zmian genetycznych w odkrywaniu genów), który uzyskał dofinansowanie z Szóstego Programu Ramowego (6PR) na kwotę 2,4 mln EUR.

    W ramach ostatnich badań, 34 europejskie i amerykańskie instytucje badawcze odkryły, że osoby, które odziedziczyły wariant genu neurexin 3 (NRXN3) są zagrożone od 10% do 15% wyższym ryzykiem otyłości w porównaniu do osób, które nie mają tego wariantu.

    "Otyłość jest poważnym problemem zdrowotnym na całym świecie. W ciągu ostatnich dwóch lat badania asocjacyjne markerów DNA (kwasu rybonukleinowego), znanych jako SNP (polimorfizm pojedynczego nukleotydu), prowadzone na całym genomie umożliwiły rozpoznanie dwóch nowych czynników genetycznych, które mogą pomóc naukowcom w lepszym poznaniu przyczyny większej podatności niektórych osób na otyłość" - czytamy w artykule. "Odkryliśmy nowy gen wpływający na obwód pasa - NRXN3 - który był wcześniej analizowany w ramach badań nad zachowaniami typu uzależnienie-nagroda."

    W pracach wykorzystano dane z ośmiu projektów badawczych. Obecne badania, które koncentrowały się na genach i wadze ciała, objęły ponad 31.000 osób pochodzenia europejskiego w wieku od 45 do 76 lat. Zdaniem naukowców, badani reprezentowali szeroki zakres zachowań zdrowotnych i nawyków żywieniowych.

    Naukowcy zauważyli, że wariant genu NRXN3 związany był z uzależnieniem od alkoholu, kokainy i nadużywaniem niedozwolonych substancji. Oceniając ponad 2 miliony regionów ludzkiego genomu, zespół odkrył, że dzięki NRXN3 można przewidzieć skłonność do otyłości. Wariant genu odkryto u 20% badanych - jak informuje zespół.

    "Od dłuższego czasu wiedzieliśmy, że otyłość jest cechą dziedziczną, ale trudno było znaleźć konkretne geny powiązane z nią" - wyjaśnia profesor Robert Kaplan z Wydziału Epidemiologii i Zdrowia Populacji Akademii Medycznej im. Alberta Einsteina w USA.

    "Wiele czynników - na przykład typ i ilość spożywanego jedzenia, ilość wykonywanych ćwiczeń czy sposób metabolizowania jedzenia - wpływa na kształt i rozmiar ciała. Zatem szukamy genów, które mogą odgrywać niewielką rolę w tak złożonej sytuacji."

    Profesor Kaplan podkreślił, że NRXN3 jest trzecim, zidentyfikowanym genem powiązanym z otyłością. Ważnym czynnikiem, jaki należy uwzględnić, jest aktywny udział wszystkich trzech genów w kodowaniu białek mózgowych. "Zważywszy na ilość czynników zaangażowanych w otyłość, to interesujące, że badania coraz częściej wskazują na istotną rolę mózgu w jej powstawaniu" - zauważa.

    Rozpoznanie genów otyłości mogłoby pomóc w profilaktyce i leczeniu otyłości. "Być może pewnego dnia będziemy w stanie włączyć szereg genów otyłości do testów genetycznych, aby rozpoznać osoby zagrożone i powiadomić je o konieczności utrzymywania odpowiedniej diety i ćwiczenia" - powiedział profesor Kaplan. "Poza tym być może doczekamy się w końcu leków, których celem będą ścieżki molekularne poprzez które oddziałują geny otyłości."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    PLoS Genetics:
    http://www.plosgenetics.org/

    EUROSPAN:
    http://homepages.ed.ac.uk/s0565445/

    Źródło danych: PLoS Genetics
    Referencje dokumentu: Heard-Costa N. L. et al. (2009) NRXN3 is a novel locus for waist circumference: a genome-wide association study from the CHARGE Consortium. PLoS Genet 5(6): e1000539. DOI:10.1371/journal.pgen.1000539.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Otyłość brzuszna – zwana inaczej "otyłością centralną", "otyłością typu jabłko", "otyłością trzewną", "otyłością wisceralną", "otyłością androidalną". Jest częściej spotykana u mężczyzn niż u kobiet. Jej powikłaniami mogą być: Otyś (forma żeńska Otyś/Otysiowa, liczba mnoga Otysiowie) – polskie nazwisko. Nosi je około 59 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Warszawy. Otyłość (łac. obesitas) – patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne, mogące prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia. Za otyłość uważa się stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłości towarzyszy nadwaga, czyli nadmierna masa ciała powyżej masy optymalnej.

    Dieta odchudzająca, własc. dieta redukująca – zestaw zaleceń dietetycznych, zazwyczaj w postaci jadłospisów, których celem jest zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej, np. w leczeniu otyłości lub dla poprawy wyglądu. Otyń (niem. Deutsch-Wartenberg, Wartenberg) – wieś gminna w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Otyń, nad rzeką Śląska Ochla.

    Skorygowany obwód szyi – prosty wskaźnik, mający pomocnicze znaczenie w diagnostyce zespołu bezdechu śródsennego, pozwalający na stratyfikację ryzyka jego wystąpienia u osób otyłych. WHR (ang. waist-hip ratio) – jest współczynnikiem powstałym przez podzielenie obwodu talii przez obwód bioder (pomiary dokonywane w dowolnej jednostce miar). WHR stanowi wskaźnik dystrybucji tkanki tłuszczowej w ciele człowieka i jest wyznacznikiem określającym rodzaj sylwetki ciała (sylwetka w kształcie gruszki bądź jabłka) oraz typ otyłości (otyłość brzuszna bądź pośladkowo-udowa).

    Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii – oficjalny kwartalnik Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Marek Bolanowski. Zastępcami redaktora naczelnego jest prof. Ewa Małecka-Tendera. Zespół MORM (ang. MORM syndrome) – rzadki zespół wad wrodzonych, opisany w 2006 roku u czternastu spokrewnionych pacjentów. MORM to akronim od głównych objawów zespołu: opóźnienia umysłowego (mental retardation), otyłości typu centralnego (truncal obesity), dystrofii siatkówki (retinal dystrophy) i nieprawidłowo małego prącia (micropenis). Typowane locus genu odpowiedzialnego za zespół MORM to 9q34.

    Oblężenie Paryża – oblężenie miasta przez duńskich wikingów, które miało miejsce w okresie od 25 listopada [885] do października 886 roku i zakończyło się po zapłaceniu najeźdźcom trybutu przez króla Franków Karola II Otyłego.

    Lorkaseryna – organiczny związek chemiczny, potencjalny nowy lek zmniejszający łaknienie, który przeznaczony byłby do podawania doustnego w postaci tabletek (10 mg raz lub dwa razy na dobę), przy jednoczesnym wprowadzeniu zmian w nawykach żywieniowych i trybie życia. Działa centralnie. Jest wybiórczym agonistą receptora serotoninowego 2C (5HT2C) w podwzgórzu. Wskazaniem do jego stosowania jest otyłość (wskaźnik BMI ≥ 30) lub nadwaga (wskaźnik BMI ≥ 27) przy jednoczesnym współistnieniu przynajmniej jednego czynnika zwiększającego śmiertelność i związanego z otyłością, np. cukrzyca typu 2. Obecnie lek znajduje się w fazie przedrejestracyjnej na terenie krajów UE i Wielkiej Brytanii. Został pozytywnie oceniony w USA przez komisję doradczą FDA – uznano na podstawie załączonych wyników badań doświadczalnych, że potencjalne korzyści przewyższają potencjalne działania niepożądane podczas długotrwałego stosowania w grupie osób z otyłością lub nadwagą. Ten związek chemiczny pretendujący do uznania za lek został opracowany przez firmę farmaceutyczną Arena Pharmaceuticals. Zastrzeżona nazwa handlowa (jeszcze niepotwierdzona) to Lorqess. Lorkaseryna byłaby medykamentem do leczenia otyłości przeznaczonym dla osób dorosłych.

    Zespół Camery-Marugi-Cohena (ang. Camera-Marugo-Cohen syndrome) – niezwykle rzadki zespół wad wrodzonych, znany w piśmiennictwie z zaledwie kilku przypadków. Fenotyp zespołu przypomina zespół Pradera-Williego. Składają się nań: otyłość, opóźnienie umysłowe, asymetria ciała, słabe napięcie mięśni. Opisywano też retrognację, kamptodaktylię, blepharophimosis i otyłość typu tułowiowego. Etiologia jest nieznana. Zespół został opisany w 1993 roku; przynajmniej w jednym przypadku zaliczonym do tego zespołu wykazano jednak mozaicyzm 69,XXY/46,XY. Zasugerowano, aby w diagnostyce różnicowej zespołu wykluczano kariotypowaniem tę miksoploidię. Engelberga - cesarzowa. W 851 poślubiła Ludwika II, późniejszego cesarza. Owdowiała w 875. Po śmierci męża nadał angażowała się w życie polityczne Włoch, popierając papieża Jana VIII. W 880-882 została skazana na wygnanie przez Karola Otyłego.

    Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) - stłuszczenie wątroby którego przyczyną są inne czynniki niż nadmierne spożycie alkoholu. Podstawowymi czynnikami ryzyka prowadzącymi do NAFLD jest otyłość (i powiązany z nią zespół metaboliczny) oraz cukrzyca typu 2 (i powiązana z nią insulinooporność). Stłuszczenie wątroby prowadzić może w konsekwencji do zapalenia wątroby, a następnie w przebiegu choroby do zwłóknienia i marskości. Sanktuarium Matki Bożej Królowej Pokoju w Otyniu w gminie Otyń, w powiecie nowosolskim (województwo lubuskie) to kościół parafialny parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w dekanacie Nowa Sól, diecezja zielonogórsko-gorzowska.

    Zapalenie stawów wywołane jelitowym zespoleniem omijającym (ang. intestinal bypass arthritis) – postać zapalenia stawów występująca u osób z wykonanym zespoleniem jelita czczego z jelitem grubym, stosowanym w leczeniu otyłości. Odchudzanie jest procesem, który polega na zmniejszaniu masy, do prawidłowej masy ciała, zapewniającej optymalny stan zdrowia. Proces ten, w ujęciu biologicznym, zmierza do poprawy trawienia, spalaniu tkanki tłuszczowej i tworzeniu mięśniowej, zmniejszenia zapotrzebowania na pokarmy, a w efekcie ogólnej zmianie odżywiania. W ujęciu psychologicznym wywołuje zadowolenie, podwyższenie własnej samooceny, poczucie atrakcyjności oraz wzrost wiary we własne możliwości; może przeciwdziałać stanom nadwagi i otyłości.

    Zespół Pradera-Williego (zespół Pradera-Labharta-Williego, ang. Prader-Willi syndrome, Prader-Labhart-Willi syndrome, PWS) – zespół wad wrodzonych spowodowany aberracją chromosomalną, najczęściej częściową utratą (delecją) długiego ramienia chromosomu 15, pochodzącego od ojca. Na obraz kliniczny choroby składają się niski wzrost, upośledzenie umysłowe, niedorozwój narządów płciowych (hipogonadyzm) oraz otyłość spowodowana mniejszym niż u zdrowych ludzi zapotrzebowaniem energetycznym przy jednoczesnym ciągłym niepohamowanym uczuciu głodu. Uważa się, że zespół Pradera-Williego jest najczęstszą genetycznie uwarunkowaną przyczyną otyłości. Synefryna – substancja z grupy stymulantów, lek przeciw otyłości. Otrzymuje się naturalnie z pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium).

    Dodano: 23.07.2009. 15:11  


    Najnowsze