• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania rzucają nowe światło na mechanizmy depresji

    15.01.2010. 15:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Francusko-amerykański zespół naukowców odkrył, co sprawia, że mózg jest szczególnie podatny na depresję i niepokój oraz słabiej reaguje na leczenie antydepresyjne. Wyniki badań opublikowane w czasopiśmie Neuron mogą pomóc w opracowaniu nowych sposobów leczenia takich schorzeń.

    Depresja jest jednym z najpowszechniejszych problemów zdrowotnych na świecie, a pośród jej wielu objawów wymienić można drażliwość, niezdolność do koncentracji, brak zainteresowania życiem i innymi ludźmi, brak energii i problemy ze snem. Terapie są różnorodne i zwykle obejmują leki antydepresyjne, pomoc psychologa i wprowadzanie zmian w trybie życia.

    Mechanizm stojący za depresją nie został jeszcze w pełni poznany, ale wyniki ostatnich badań wskazują na połączenie stresujących zdarzeń w życiu i predysponujących czynników biologicznych. Obecna metoda leczenia opiera się głównie na lekach antydepresyjnych, w tym na selektywnym inhibitorze wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), które podnoszą poziom serotoniny w mózgu. Serotonina jest neuroprzekaźnikiem (substancją chemiczną, która przekazuje sygnały między neuronem a inną komórką), której niski poziom sprzyja, jak się uważa, depresji.

    "Niestety ponad połowa wszystkich pacjentów cierpiących na depresję nie reaguje na pierwszą terapię farmakologiczną" - wyjaśnia jeden z autorów raportu, dr René Hen z Uniwersytetu Columbia w USA, którego zespół przeprowadził badania wraz z wydziałem farmacji Uniwersytetu Paris-Sud 11. "Powody tej oporności na leczenie pozostają owiane tajemnicą" - dodaje. "Dokładne wyjaśnienie istoty zarówno czynników predysponujących do depresji, jak i mechanizmów stojących za opornością na leczenie pozostają ważną, aczkolwiek niezaspokojoną potrzebą."

    Wyniki poprzednich badań nad serotoniną sugerowały, że regulacja receptorów serotoniny może być powiązana z depresją oraz sposobem, w jaki dana osoba reaguje na leczenie antydepresyjne. Receptory serotoniny typu 1A (5-HT1A) występują w neuronach serotonicznych (autoreceptorach), gdzie hamują wydzielanie serotoniny, jak również w obszarach, na których występują heteroreceptory (receptory reagujące na neuroprzekaźniki). Autoreceptory mają decydujące znaczenie dla nadawania "serotonergicznego tonu" w mózgu. W ramach ostatnich badań zidentyfikowano zmianę genetyczną u ludzi, która może regulować poziom receptora 5-HT1A, co zostało powiązane z podatnością na depresję i upośledzoną reakcją na leczenie antydepresyjne.

    Zespół naukowców przeprowadził doświadczenia na myszach, których autoreceptory zostały poddane manipulacji bez zmiany heteroreceptorów. Uzyskane wyniki pokazały, że myszy z wyższym poziomem autoreceptorów wykazywały osłabioną reakcję fizjologiczną na silny stres, podwyższony poziom zachowań desperackich i brak reakcji na środki antydepresyjne. Niemniej po obniżeniu poziomu autoreceptorów 5-HT1A przed rozpoczęciem leczenia antydepresyjnego, myszy zaczynały reagować na leczenie.

    "W sumie nasze wyniki wskazują na powiązanie przyczynowe między poziomem autoreceptorów 5-HT1A, odpornością na stres i reakcją na środki antydepresyjne" - mówi dr Hen. "Przewidujemy, że metody terapeutyczne ukierunkowane na nasilenie tonu serotonergicznego przez rozpoczęciem podawania SSRI mogą okazać się skutecznymi i być może szybciej działającymi terapiami antydepresyjnymi, zwłaszcza w przypadku osób z wyższym poziomem autoreceptorów."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Escitalopram (łac. Escitalopramum) – organiczny związek chemiczny, S-enancjomer citalopramu, który jest dotychczas najbardziej selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny, klasyfikowany jako allosteryczny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny (ASRI). Wprowadzony do lecznictwa światowego w 2001 roku przez duńską firmę H. Lundbeck. Znalazł zastosowanie jako lek przeciwdepresyjny w leczeniu stanów o dużym nasileniu, przebiegających z lękiem, z agorafobią lub bez agorafobii. W porównaniu z citalopramem działanie escitalopramu jest silniejsze, a działania niepożądane pojawiają się rzadziej. Różni się od citalopramu bardziej wybiórczym działaniem hamującym wychwyt zwrotny serotoniny. Nie wykazuje powinowactwa lub wykazuje bardzo niewielkie powinowactwo do wielu receptorów, w tym receptorów 5-HT1A, 5-HT2, receptorów dopaminergicznych D1 i D2, receptorów adrenergicznych ɑ1, ɑ2 i ß oraz receptorów histaminowych H1, muskarynowych, benzodiazepinowych i opioidowych. Jądra szwu (łac. nuclei raphes) – zgrupowanie serotoninergicznych komórek nerwowych w pniu mózgu. Ich główną funkcją jest uwalnianie serotoniny do mózgu. Uważa się, że leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI działają na to jądro, a także na komórki, które są celem serotoniny wytwarzanej w tym jądrze. Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (ang. SNRI Serotonin norepinephrine reuptake inhibitors) – grupa leków przeciwdepresyjnych o działaniu zbliżonym do SSRI. Są to inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, co oznacza iż podnoszą poziom tych neuroprzekaźników w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Stosowane są głównie do leczenia zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych oraz zaburzeń psychosomatycznych.

    Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI (ang. SSRIs, w l. poj. Selective Serotonin Reuptake Inhibitor, ATC: N 06 AB) – niejednorodna pod względem chemicznym grupa psychoanaleptycznych leków antydepresyjnych. Powodują zwiększenie stężenia neuroprzekaźnika serotoniny (5-hydroksytryptaminy) w przestrzeni międzysynaptycznej poprzez hamowanie jego wychwytu zwrotnego. SSRE (ang. selective serotonin reuptake enhancers) – leki przeciwdepresyjne, które w odróżnieniu od SSRI i TLPD powodują nasilenie zwrotnego wchłaniania serotoniny przez neurony. Molekularne podstawy tego procesu nie zostały jeszcze wyjaśnione.

    Zespół serotoninowy − stan wywołany zbyt dużą ilością serotoniny w mózgu. Najczęściej spowodowany jest interakcjami różnych substancji blokujących wychwyt zwrotny hormonu, m.in. niektórych TLPD (klomipraminy), inhibitorów MAO z SSRI, SSRI z dekstrometorfanem lub przedawkowaniem SSRI. Może też być powikłaniem augmentacji terapii SSRI węglanem litu. Może prowadzić do śmierci. Do 1999 roku stwierdzono 23 przypadki śmiertelne. Wiarygodność rozpoznań wprowadza trudności w zmierzeniu względnego wpływu genów i środowiska (przykładowo, objawy w pewnym stopniu pokrywają się z chorobą dwubiegunową i wielką depresją), ale wyniki badań wskazują na to, że czynniki genetyczne w połączeniu ze środowiskowymi są ważnymi czynnikami etiologicznymi schizofrenii. Wyniki badań wykazują, że przyczyny powstania schizofrenii mają silną komponentę dziedziczną, ale początek choroby jest pod silnym wpływem czynników środowiskowych i stresorów. Hipoteza wrodzonej podatności na zranienie (diatezy) u niektórych ludzi, która może być ujawniona przez biologiczne, psychologiczne i środowiskowe stresory jest znana jako model stresu i diatezy (lub encefalopatii). Model wskazujący na istotność czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych nosi nazwę "biopsychosocjalnego".

    Citalopram (łac. Citalopramum) – lek przeciwdepresyjny z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Wprowadzony do światowego lecznictwa w 1989 roku przez duńską firmę farmaceutyczną H. Lundbeck pod nazwą handlową Cipramil, w postaci bromowodorku. Stosowany w leczeniu depresji – zwłaszcza w fazie początkowej i w leczeniu podtrzymującym. Jest jednym z najbardziej selektywnych leków z tej grupy. Działanie farmakologiczne preparatu ujawnia się z opóźnieniem. Objawy niepożądane są różne ale zazwyczaj jest ich niewiele i ustępują w trakcie kontynuacji leczenia. Może wystąpić potliwość, drżenie rąk i mdłości, które nie zawsze przechodzą. Lek ten reguluje rytm snu i czuwania – poprawia sen, jednak z początku może powodować lekką bezsenność. Może powodować wystąpienie PSSD. Dapoksetyna – lek, stosowany w leczeniu przedwczesnego wytrysku u mężczyzn między 18 a 64 rokiem życia. Zalicza się do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i do grupy leków urologicznych (kod ATC: G04BX14). Dapoksetyna spowalnia wydzielanie serotoniny odpowiedzialnej za ejakulację. Badania kliniczne dowodzą, że dapoksetyna zapewnia przedłużenie stosunku poprzez opóźnienie wytrysku. W Polsce dapoksentyna dostępna jest jako preparat handlowy Priligy, produkowany przez firmę Berlin-Chemie AG.

    Paroksetyna łac. Paroxetinum) – lek przeciwdepresyjny (tymoleptyk) z grupy SSRI, silny wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny.

    Dodano: 15.01.2010. 15:12  


    Najnowsze