• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie: sposób komunikacji z pacjentem znacząco wpływa na przebieg leczenia

    08.02.2012. 07:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Sposób komunikacji ze starszymi pacjentami ma znaczący wpływ na to, jak reagują oni na wiadomość o chorobie. 90 proc. z tych, którzy nagle dowiedzieli się o chorobie zagrażającej ich życiu, na taką wiadomość reaguje rozchwianiem emocjonalnym lub pogorszeniem stosunku do własnej osoby - informują naukowcy z SWPS i UM w Poznaniu.

    "Pacjenci wymagają wsparcia psychologicznego oraz zmiany sposobu informowania o chorobie, ze szczególnym uwzględnieniem korzyści płynących z leczenia chirurgicznego i życia wolnego od choroby" - alarmują psychologowie i lekarze, którzy przebadali pacjentów po 65. roku życia, u których zdiagnozowano bezobjawowego tętniaka aorty brzusznej.

     

    Jak informuje rzecznik Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej Natalia Osica, badaniem objęto 25 chorych zakwalifikowanych do operacji tętniaka w Klinice Chirurgii Ogólnej i Naczyń w Poznaniu oraz 20 chorych, którzy przebyli podobną operację dwa lata temu. Projekt naukowy zrealizowali: prof. Teresa Rzepa - psycholog z poznańskiego wydziału SWPS i dr Michał Stanisic z Kliniki Chirurgii Naczyń Uniwersytetu Medycznego.

    Celem badań była porównawcza ocena stosunku do własnej osoby, choroby i operacji. Naukowcy chcieli też opracować schemat komunikowania się ze starszym pacjentem, ułatwiający podjęcie racjonalnej decyzji o leczeniu operacyjnym.

    "Wyniki badania pokazują, że pacjenci, którzy nagle dowiadują się o chorobie zagrażającej życiu nie tylko reagują bardzo emocjonalnie, ale też przejawiają pesymistyczne nastawienie do perspektyw związanych z chorobą i jej leczeniem" - czytamy w przesłanym PAP komunikacie.

    U 90 proc. pacjentów taka wiadomość prowadzi do rozchwiania emocjonalnego lub pogorszenia stosunku do własnej osoby. Z badań wynika także, że pacjenci mają trudności z racjonalnym odbiorem informacji o chorobie, a ich stan psychiczny jest zdominowany przez lęk przed bólem i śmiercią oraz przez uczucie zakłopotania, powiązane ze świadomością operowanego miejsca.

    Sytuacji nie ułatwia obraz życia po zabiegu, jaki sobie tworzą - nacechowany lękiem przed komplikacjami pooperacyjnymi, cierpieniem i śmiercią. Ponadto chorzy ze zdiagnozowanym tętniakiem aorty brzusznej nie weryfikują wiedzy przekazanej przez specjalistę, w odróżnieniu od pacjentów z innymi bezobjawowymi chorobami, co może wskazywać na olbrzymie poczucie bezradności i beznadziejności, które im towarzyszy.

    "Większość pacjentów przeżywa szok i stoi przed koniecznością podjęcia szybkiej decyzji w bardzo trudnej sytuacji. Jest to dla nich tym trudniejsze, że zgodnie z zasadami NFZ wizyta trwa ok. 15 minut. W tym krótkim czasie chory musi zadecydować, czy godzi się czy nie na operację, a więc pod presją czasu musi podjąć życiowo ważną decyzję" - wyjaśnia prof. Teresa Rzepa.

    Profesor dodaje, że w tej sytuacji niezwykle ważny jest sposób, w jaki lekarz poinformuje pacjenta o chorobie, tym bardziej, że chorzy, którzy przeszli operację postrzegają swoją decyzję jako bardzo trafną, a dokonywana przez nich ocena aktualnej jakości życia wyraźnie się poprawiła.

    Dotychczasowe doświadczenia pokazują jednak, że niestety ani pacjent, ani lekarz nie są przygotowani do rzetelnej rozmowy, która doprowadziłaby do podjęcia świadomej i racjonalnej decyzji o operacji, szczególnie, gdy chory stawiany jest przed jasno i beznamiętnie sformułowanym wyborem - albo operacja obciążona ryzykiem śmierci albo śmierć.

    Zdaniem badaczy odpowiedni sposób rozmawiania z pacjentem podczas wizyty lekarskiej ma niebagatelny wpływ na zachowanie chorego, jego samopoczucie oraz sposób podejmowania decyzji. Pozwoliłby lekarzom na właściwe dotarcie z informacją dostosowaną do grupy starszych pacjentów.

    Jak zatem rozmawiać z pacjentem? Na prezentację diagnozy i procesu leczenia warto przeznaczyć dwa spotkania - wstępne i właściwe. Zdaniem specjalistów podczas pierwszego lekarz powinien dostarczyć choremu krótkiej i rzeczowej informacji o chorobie i jej leczeniu, zachęcić do samodzielnego poszerzenia zasobu wiedzy, a następnie wyznaczyć kolejne spotkanie, tak aby dać mu czas na uporanie się z emocjami. Drugie spotkanie powinno opierać się na kilku elementach. Po pierwsze, powtórzeniu argumentów na rzecz operacji, wśród których warto powołać się na przekonywujące dane statystyczne i opinie pacjentów pooperacyjnych.

    Chory powinien poznać korzyści polegające na poprawie jakości życia możliwej dzięki uwolnieniu się od choroby i świadomości zagrożenia życia. Jeśli jest to możliwe, warto aby lekarz zaangażował w proces leczenia osobę bliską pacjentowi, wydłużył czas rozmowy przynajmniej do 20 minut i przeprowadził ją w osobnym pomieszczeniu i spokojnej atmosferze.

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Klauzula sumienia – szczególna i wyjątkowa regulacja prawna, zgodnie z którą lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem. W polskim prawie wynika z art. 39 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996. Klauzula nie upoważnia lekarza do powstrzymania się od leczenia pacjenta w ogóle (tj. powstrzymania się od wszystkich możliwych do udzielenia mu świadczeń zdrowotnych), lecz wyłącznie do powstrzymania się od wykonania tych świadczeń zdrowotnych, które są niezgodne z jego sumieniem. Jest to więc ograniczone prawo do odmowy leczenia . Uregulowania dotyczące klauzuli sumienia znajdują się także w Kodeksie Etyki Lekarskiej (KEL). Zgodnie z treścią art. 7, w szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć się lub odstąpić od leczenia chorego, jednakże z wyjątkiem przypadków nie cierpiących zwłoki. Nie podejmując albo odstępując od leczenia lekarz powinien jednak wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej. Przepis ten jest powiązany z art. 4, w myśl którego dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną. Klauzula sumienia dotyczy nie tylko lekarzy, ale również pielęgniarek i położnych. Zgodnie z art. 23 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, pielęgniarka i położna może powstrzymać się, po uprzednim powiadomieniu na piśmie przełożonego, od wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jej sumieniem, jednakże z wyjątkiem przypadków niebezpieczeństwa utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Powoływanie się na klauzulę sumienia jest niedopuszczalne w celu dyskryminacji jakiejś grupy pacjentów ze względu na rasę, narodowość, poglądy polityczne, przekonania religijne czy orientację seksualną. Rozwiązanie to wydaje się uzasadnione nie tylko obowiązkiem przestrzegania praw człowieka. W myśl przepisów obowiązującego prawa konflikt z sumieniem może dotyczyć jedynie danego świadczenia zdrowotnego, a nie osoby pacjenta . Grupy Balinta – grupy organizowane w 1950 roku w Londynie, początkowo dla lekarzy ogólnych, przez Michaela Balinta i jego trzecią żonę Enid. Miały one na celu uświadomienie lekarzom psychologicznych aspektów problemów ich pacjentów oraz umożliwienie przyjrzenia się psychologicznej stronie kontaktu z pacjentem. W dyskusjach w ramach grup Balinta główny nacisk kładzie się na relację lekarz – pacjent, a nie na problemy ściśle medyczne. Grupa taka liczy 8 do 12 osób, z czego jedna z osób prowadzi i nadzoruje przebieg spotkania, które odbywa się według ściśle określonych reguł. Początkowo grupy Balinta były prowadzone przez psychoanalityków, jednak współcześnie robią to także przeszkoleni lekarze lub psycholodzy kliniczni. Obecnie tworzy się grupy nie tylko dla lekarzy, ale także dla pielęgniarek i innego personelu medycznego. Mogą one mieć charakter homogeniczny lub obejmować osoby wykonujące różne zawody medyczne. Medycyna paliatywna (łac. pallium – płaszcz) – dział medycyny, a także specjalność lekarska, która obejmuje leczenie i opiekę nad nieuleczalnie chorymi, którzy znajdują się w okresie terminalnym śmiertelnej choroby. Celem działań medycyny paliatywnej nie jest zatrzymanie procesu chorobowego oraz jego wyleczenie, ale poprawienie jakości życia osób w tej fazie choroby. Uzyskuje się to przez:

    Skala Glasgow (ang. Glasgow Coma Scale – GCS) jest używana w medycynie w celu oceny poziomu świadomości. Początkowo wprowadzono ją w celu umożliwienia szybkiej oceny stanu pacjentów po urazie głowy i wstępnego ustalenia rokowania. Obecnie jest powszechnie stosowana zarówno w medycynie ratunkowej, jak i do śledzenia zmian poziomu świadomości pacjentów w czasie leczenia. Racjonalizacja zakupu to proces mający na celu zachowanie dobrego nastroju, po podjęciu decyzji, co do słuszności której człowiek ma wątpliwości. Po podjęciu błędnej decyzji, możemy albo popaść w zły nastój, albo stworzyć sobie, mniej lub bardziej fałszywe wytłumaczenie, dlaczego decyzja była słuszna, np "Wprawdzie mnie się to jednak nie przyda, ale dam Babci, ona tego użyje."

    Kryterium oceny decyzji - to pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające przyporządkowanie każdej dopuszczalnej decyzji, ilościowej lub jakościowej oceny korzyści, wynikających z podjęcia takiej decyzji. Często kryterium oceny nazywane jest celem decyzji. Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie istnieje od ponad czterdziestu lat. Zaspokaja potrzeby zdrowotne dzieci i młodzieży do okresu noworodkowego do 18. roku życia w zakresie diagnostyki, leczenia szpitalnego, rehabilitacji leczniczej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Jeśli jest niezbędna kontynuacja leczenia Szpitalu, możliwa jest opieka nad pacjentami do wieku 25 lat. Część swojej oferty Szpital kieruje również do pacjentów dorosłych. Dotyczy to przede wszystkim badań diagnostycznych, ale także porad specjalistycznych i rehabilitacji leczniczej.

    e-pacjent – osoba korzystająca ze świadczeń opieki zdrowotnej z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych (ang. Information Communication Technology) niezależnie od tego czy jest zdrowa czy chora. Tradycyjna, występująca na wszystkich poziomach (mikro, mezo, makro), relacja pacjent-lekarz została rozszerzona o technologię przybierając na poziomie mikro postać lekarz-technika biomedyczna-pacjent. Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) usprawniają dziś biznesowo-administracyjny aspekt funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej, ale także wspomagają pracę personelu medycznego, wpływając przez to na jakość opieki zdrowotnej, a tym samym i satysfakcję pacjentów. Są zdolne do przetwarzania ogromnych ilości danych, umożliwiają konsultacje medyczne bez konieczności przemieszczania się pacjenta i lekarza. Znaczenie ICT potwierdza raport The Case for e-Health. Według niego: Teleoperacja, telechirurgia, zdalna chirugia - rodzaj operacji, przeprowadzanej przy pomocy robota chirurgicznego, sterowanego przez chirurga zdalnie. Dziedzina ta jest specjalistyczną formą telemedycyny. Łączy w sobie elementy chirurgii, telekomunikacji, informatyki oraz robotyki. W odróżnieniu od chirurgii zrobotyzowanej, telechirurgia pozwala na przeprowadzenie operacji, w której fizyczna odległość między pacjentem a lekarzem przestaje być istotna. Zadania chirurgiczne są wykonywane bezpośrednio przez robota medycznego, wyposażonego w odpowiednie narzędzia chirurgiczne. Robotem za pomocą konsoli sterowania zawierającej manipulatory kieruje lekarz, znajdujący się w innej lokalizacji. Ruchy manipulatorów przesyłane są za pomocą bezpiecznego połączenia telekomunikacyjnego do urządzenia na sali operacyjnej, które zamienia je na precyzyjne akcje narzędzi chirurgicznych. Chirurg przez cały czas trwania operacji otrzymuje sygnał audiowizualny wraz z pomiarami czujników w które wyposażony jest robot.

    Zwyczajni niezwyczajni - program emitowany w latach 90. w TVP1 pokazujący zwykłych przypadkowych ludzi, którzy w sytuacji zagrożenia życia drugiej osoby nie zawahali się im ruszyć z pomocą, często z narażeniem własnego życia. Program zawierał wywiad z "bohaterem" oraz rekonstrukcję zdarzeń. Był prowadzony przez Piotra Bałtroczyka.

    Stereotaktyczne przeszczepy tkankowe istoty czarnej – eksperymentalna metoda leczenia choroby Parkinsona. Podejmowane dotychczas próby polegały na próbach transplantacji płodowej tkanki śródmózgowia zawierającej neurony dopaminergiczne do prążkowia chorych na chorobę Parkinsona. Przy założeniu że komórki dopaminergiczne mogą przeżyć i wytworzyć synapsy z innymi neuronami w mózgu biorcy, zaczną wytwarzać dopaminę i że mózg biorcy będzie mógł korzystać z niej w neurotransmisji na uszkodzonych przez proces chorobowy szlakach, metoda ta mogłaby być uznana za metodę leczenia przyczynowego schorzenia. Badania PET u biorców wykazały wzrost wychwytu znakowanej fluorem L-dopy w prążkowiu, obserwowano też poprawę kliniczną, zwłaszcza u młodszych pacjentów. U pacjentów którzy zmarli w czasie obserwacji badanie neuropatologiczne potwierdziło przyjęcie przeszczepu.

    Gemtuzumab ozogamicyny — lek cytostatyczny, obecnie wycofany z rynku, stosowany dawniej w leczeniu ostrej białaczki szpikowej u pacjentów z dodatnimi wynikami badań w kierunku receptorów CD33, u których wystąpił nawrót choroby po wcześniejszym kursie leczenia oraz którzy nie kwalifikowali się do innych typów intensywnej chemioterapii. W dniu 18 października 2000 został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy do leczenia ostrej białaczki szpikowej. Decyzja to pojęcie z języka naturalnego, kluczowe we wszystkich naukach i jest wynikiem "podjęcia decyzji" lub mówiąc inaczej procesu decyzyjnego. Subtelna różnica między podjęciem decyzji, a procesem decyzyjnym jest tylko ta, że proces decyzyjny nie zawsze doprowadza do decyzji. Decyzją może być działanie/akt lub opinia/sąd w jakiejś sprawie. Aby proces decyzyjny miał sens, potrzebne są co najmniej dwie różne możliwości wyboru (kandydaci na decyzje), a więc istnienie alternatywy.

    Anestezjolog jest to lekarz posiadający specjalizację z anestezjologii i intensywnej terapii. Do obowiązków lekarza anestezjologa należą: znieczulanie pacjentów wymagających operacji, leczenie pacjentów oddziału intensywnej terapii, leczenie bólu ostrego i przewlekłego oraz resuscytacja. Akinetopsja, znana też jako ślepota ruchu – niezwykle rzadka choroba neuropsychologiczna, w której pacjent nie jest w stanie widzieć poruszających się rzeczy, mimo że bez problemu widzi statyczne przedmioty, w związku z czym świat dla chorych na akinetopsję staje się pozbawiony ruchu. Większość tego co wiadomo o tej chorobie pochodzi z przypadku jednego pacjenta, zwanego LM. LM była 43-letnią kobietą, przyjęta do szpitala w październiku 1978 r. z bólami i zawrotami głowy. Obecnie nie ma skutecznej metody leczenia akinetopsji.

    Dodano: 08.02.2012. 07:53  


    Najnowsze