• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badanie: W Polsce palenie wciąż popularne

    26.11.2010. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W Polsce codziennie pali tytoń 33,5 proc. dorosłych mężczyzn i 21 proc. dorosłych kobiet - w sumie 8,7 mln dorosłych Polaków. Poza nimi mamy również około miliona okazjonalnych palaczy. Wszyscy razem stanowią ponad 30 proc. populacji - wynika z najnowszego raportu dotyczącego używania tytoniu w Polsce "Global Adult Tobacco Survey (GATS) Poland".

    Celem badania GATS było zebranie porównywalnych w skali międzynarodowej danych na temat używania tytoniu i sposobów ograniczenia tego zjawiska. W Polsce przeprowadzono je przy użyciu standaryzowanego kwestionariusza w 14 tys. gospodarstw domowych. O udzielenie odpowiedzi poproszono 7840 osoby w wieku powyżej 15 lat, uwzględniając podział na tereny wiejskie i miejskie oraz płeć respondentów.

    Zadawane w sondażu pytania dotyczyły nie tylko palenia papierosów, ale też używania tytoniu w innej formie, rzucania palenia, palenia biernego, ekonomicznych aspektów palenia oraz postaw odnośnie tego nałogu. Badanie było przeprowadzone przez Centrum Onkologii w Warszawie, Warszawski Uniwersytet Medyczny oraz Pentor Research International, a koordynowane przez Ministerstwo Zdrowia oraz Biuro WHO w naszym kraju.

    Badania terenowe zrealizowano między listopadem 2009 a marcem 2010 roku.

    PROBLEM OGÓLNOSPOŁECZNY

    Jak pokazują zebrane dane, codziennie pali w Polsce 5,2 mln mężczyzn oraz 3,5 mln kobiet. U znacznej większości nałóg rozwinął się między 18. a 24. rokiem życia. Największą grupę palaczy stanowią osoby z wykształceniem zasadniczym (47,4 proc panów i 33,5 proc. pań), a najmniejszą z wykształceniem wyższym i podstawowym. Jeśli chodzi o miejsce zamieszkania, to odsetek osób palących na obszarach wiejskich wynosi 27,8 proc. populacji, a w miastach jest to ok. 31,9 proc.

    Zdecydowana większość palaczy pali wyroby produkowane fabrycznie, ale 8,5 proc. ma je z nielegalnego źródła. Tytoniu bezdymnego, czyli tabaki, tytoniu doustnego i tytoniu do żucia, używa obecnie w Polsce 0,5 proc. (0,2 mln) dorosłej populacji.

    Średnia liczba papierosów wypalanych w ciągu doby wynosi 18 sztuk w przypadku mężczyzn i 16 sztuk w przypadku kobiet. Ponad 60 proc. palących po pierwszego papierosa sięga w ciągu pierwszych 30 minut po przebudzeniu, a co czwarta osoba budzi się w nocy, aby zapalić.

    Zastraszające są wyniki sondażu dotyczące problemu biernego palenia. Jak się okazało, 14,1 mln osób jest narażonych na wdychanie dymu tytoniowego we własnym domu, a 4,3 mln - w miejscu pracy. Najczęściej niepalący są narażeni na ten dyskomfort w barach, pubach i klubach nocnych, a także w restauracjach i kawiarniach.

    W ciągu ostatnich 12 miesięcy próbę rzucenia palenia podjęło 35 proc. palaczy, a 5 na 10 planuje to w najbliższej przyszłości. Choć aż 62 proc. nałogowców zetknęło się z informacjami ostrzegającymi przed paleniem w radiu i telewizji, to nadal aż 40 proc. palaczy w ogóle nie zamierza zrywać z tym nałogiem.

    Jeśli chodzi o postrzeganie, wiedzę oraz postawy naszych rodaków wobec palenia, to ponad 90 proc. populacji jest przekonana, że wywołuje ono raka płuca, 79,9 proc uważa, że jest przyczyną zawału serca, a blisko 62 proc. sądzi, iż może powodować udar mózgu. Przeszło 48 proc. dorosłych Polaków opowiada się za podniesieniem podatków na wyroby tytoniowe, a 64,7 proc popiera całkowity zakaz palenia w miejscu pracy (46,9 proc. w lokalach gastronomicznych). Co ciekawe ponad 41 proc. ankietowanych opowiada się za całkowitym zakazem produkcji i sprzedaży wyrobów tytoniowych.

    Palenia ma także duże znaczenie gospodarcze i ekonomiczne. Średni miesięczny wydatek osób palących na papierosy to 208,50 zł, zaś przeciętna kwota wydawana na 100 paczek papierosów, wyrażona jako odsetek Produktu Krajowego Brutto (PKB), sięga 2,6 proc.

    CO DALEJ?

    Autorów raportu chcą, by zebrane za pomocą GATS dane pozwoliły na efektywne planowanie, wdrażanie oraz ocenę działań na rzecz ograniczania następstw palenia tytoniu. Mają również nadzieję, że pomogą one wypełniać zobowiązania zawarte w Ramowej Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (WHO FCTC) w zakresie generowania danych porównywalnych wewnątrz kraju oraz między krajami.

    "Dla projektowania trafnych i skutecznych przedsięwzięć służących ograniczeniu palenia tytoniu zasadnicze znaczenie ma dokładne poznanie zachowań związanych z tym zjawiskiem w różnych środowiskach społecznych oraz ustalenie ich związku z dotychczasowymi działaniami informacyjnymi, edukacyjnymi i legislacyjnymi" - podkreślają autorzy raportu.

    Ich zdaniem, kluczowe elementy, które mogłyby zwiększyć efektywność polityki zdrowotnej państwa to: zwiększenie zaangażowania organizacji rządowych, publicznych, społecznych i mass mediów w działania antytytoniowe, większe zaangażowanie przedstawicieli opieki zdrowotnej w świadczenie pomocy osobom zaprzestającym palenia, efektywne wdrażanie nowych przepisów o zakazie palenia w miejscach publicznych oraz wprowadzenie lokalnych programów edukacyjnych i interwencyjnych, doskonalenie przepisów zakazujących reklamy i marketingu tytoniu, wprowadzenie obrazkowych ostrzeżeń na paczkach papierosów oraz zintensyfikowanie działań w obrębie polityki podatkowej i cenowej wobec tytoniu.

    "Obecnie dysponujemy znaczną wiedzą na temat istoty zagrożenia epidemią tytoniową i jego różnorakich skutków. Od kilkunastu lat mamy dobre doświadczenia praktyczne w rozwiązaniach prawnych i wdrażaniu skutecznych rozwiązań programowych, które przyniosły istotną poprawę sytuacji i potwierdziły trafność kierunku i celów polityki zdrowotnej w tej dziedzinie. Potrzebna jest jednak intensyfikacja działań i przyspieszenie pożądanych zmian w kulturze i zachowaniach zdrowotnych ludności, a przede wszystkim bardzo szczegółowa i rzetelna diagnoza obecnego stanu epidemii tytoniowej w naszym kraju" - podsumowują eksperci.

    PAP - Nauka w Polsce, Katarzyna Czechowicz

    agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ruch antynikotynowy w III Rzeszy – zbiór działań administracyjno-propagandowych przeprowadzonych przez władze III Rzeszy w latach 30. i wczesnych 40. XX w., których celem było ograniczenie palenia tytoniu przez ludność tego kraju. WHO Framework Convention on Tobacco Control (FCTC) - Konwencja Ramowa dla ograniczenia zdrowotnych następstw palenia tytoniu. Traktat Światowej Organizacji Zdrowia przyjęty 21 maja 2003 roku podczas szczytu przedstawicieli WHO. To pierwszy międzynarodowy traktat o zdrowiu publicznym. Wszedł w życie 27 lutego 2005 roku. Szkolne schronisko młodzieżowe (SSM) – rodzaj schroniska turystycznego. Jest to placówka oświatowo–wychowawcza funkcjonująca w oparciu o ustawę o systemie oświaty i z tego względu na jej terenie obowiązuje ustawowy zakaz spożywania alkoholu i palenia tytoniu.

    Philippe Couillard, (ur. 26 czerwca 1957 w Montrealu) jest politykiem kanadyjskim i aktualnym szefem Liberalnej Partii Quebecu. Z wykształcenia jest lekarzem, specjalistą neurochirurgiem. Był ministrem zdrowia i służb społecznych w rządzie liberalnym Jean Charesta w latach 2003 do 2008. W czasie pełnienia przez niego urzędu ministra wprowadzono w Quebecu zakaz palenia tytoniu w miejscach publicznych. Easyway To Stop Smoking to metoda rzucania palenia, opracowana przez Allena Carra. Nie zajmuje się uzależnieniem fizycznym, ale psychicznym. Jej istotą jest zmiana nastawienia palacza do palenia, sposobu, w jaki myśli o paleniu.

    Allen Carr (ur. 2 września 1934, zm. 29 listopada 2006) – Anglik, autor książek o rzucaniu palenia oraz metody Easyway, do 1983 roku potrafił wypalać do pięciu paczek papierosów dziennie. Zrywając z nałogiem odkrył metodę łatwego rzucania palenia. Star-Typ Sport Sp. z o.o. (STS) - spółka handlowa z siedzibą w Katowicach prowadząca działalność bukmacherską na terenie Polski. Założona w 1997 roku. Aktualnie zatrudnia ponad 1000 osób pracujących w blisko 400 punktach przyjmowania zakładów. Od 2000 roku STS jest drugą największą firmą bukmacherską w Polsce. Obecnie jej udział w rynku ocenia się na ok. 35 proc. Co roku firma przyjmuje kilkadziesiąt milionów zakładów, a liczbę jej stałych klientów szacuje się na ponad 200 tys. osób.

    Nagar – twardy, porowaty osad, czarnej barwy, powstający na wewnętrznych ściankach główki fajki w trakcie prawidłowego opalania złożony z produktów spalania tytoniu i zwęglonego drewna. Właściwie uformowana warstwa nagaru pełni rolę izolacyjną, ochraniając materiał fajki przed żarem i jednocześnie absorpcyjną, wchłaniającą nadmiar wilgoci powstającej w trakcie palenia. Prawidłowo uformowany nagar, w dobrze konserwowanej fajce zachowuje długo lekki aromat pierwszego palonego w fajce tytoniu. Paul Cameron (ur. 9 listopada 1939 w Pittsburghu) − amerykański psycholog zajmujący się głównie kwestiami związanymi z homoseksualizmem, a także wpływem biernego palenia na zdrowie.

    Mokry tytoń (tobamel lub maassel) - tytoń służący do palenia w arabskiej fajce wodnej (shishy). Tytoń ten charakteryzuje się bardzo dużą wilgotnością i mocnym aromatem, dzięki nasączeniu go melasą cukrową, syropami owocowymi, esencjami i olejkami aromatycznymi. Wilgotność tego tytoniu uniemożliwia palenie go w fajkach klasycznych, gdyż wymagane jest dla prawidłowego żarzenia stałe podgrzewanie go węglem drzewnym.

    YLE Radio Suomi program radiowy publicznego nadawcy fińskiego Yleisradio, mutowany w poszczególnych częściach kraju. Program przygotowywany jest przez 20 rozgłośni regionalnych. Jest najpopularniejszym programem w Finlandii a jego słuchalność wynosi 38 proc.

    Viceroy - marka niskobudżetowych papierosów, produkowana od 1936 roku. Na rynek wprowadziła je nieistniejąca już firma Brown and Williamson (B&W), którą kilka lat wcześniej kupił istniejacy do dzisiaj British American Tobacco (BAT). Były to jednocześnie pierwsze papierosy z filtrem, a w ich reklamach pojawiali się lekarze zachęcający do ich palenia. Planowano także przeprowadzenie kampanii, która miałaby zachęcać do tego dzieci. Markę promowano także poprzez sport, gdyż od 1969 do 1998 roku w Hongkongu organizowane były zawody w piłce nożnej pod nazwą Viceroy Cup. Obecnie są wycofane z rynków większości krajów rozwiniętych, ale nadal produkuje się dla krajów postkomunistycznych, Turcji czy Argentyny. Było to związane z obecnością w niektórych partiach i rodzajach tych papierosów genetycznie modyfikowanego tytoniu. Fajka – przedmiot służący do palenia tytoniu lub innych substancji, składający się zwykle z ustnika (rurki, trzymanej w ustach) i główki (komory spalania), połączonej z ustnikiem przez cybuch.

    Palarnia – według definicji Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej: "wyodrębnione konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych pomieszczenie, odpowiednio oznaczone, służące wyłącznie do palenia tytoniu zaopatrzone w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy nie przenikał na zewnątrz". Trix i Flix – oficjalne maskotki Euro 2008. O wyborze zdecydowali kibice obu alpejskich krajów. W głosowaniu wzięło udział ponad 67 tys. Austriaków i Szwajcarów. Trix i Flix uzyskali 36,3 proc. głosów, wyprzedzając Flitza i Blitza oraz Zagiego i Zigiego.

    Procedura współdecydowania – (uregulowana dawnym art. 251 TWE) w okresie przed Traktatem z Lizbony była jedną z najczęściej stosowanych procedur stanowienia prawa we Wspólnocie Europejskiej, która jako jedyna z pozostałych (proc. zgody, współdecydowania, współpracy, konsultacji) nadawała Parlamentowi Europejskiemu kompetencje prawodawcze równe Radzie Unii Europejskiej. Procedura ta była wykorzystywana zwykle we wszystkich obszarach ustawodawstwa z wyjątkiem rolnictwa, rybołówstwa, podatków, polityki handlowej, pomocy państwa, polityki gospodarczej, konkurencji i Unii Gospodarczej i Walutowej. Annise Danette Parker (ur. 17 maja 1956 w Houston) – amerykańska działaczka polityczna, w 2013 roku objęła stanowisko burmistrza Houston. Jest lesbijką. Houston to pierwsze z dużych miast USA, które wybrało burmistrzem osobę otwarcie homoseksualną. Parker otrzymała 53 proc. głosów. Jest członkiem Partii Demokratycznej i była radną rady miejskiej.

    Francuscy ambasadorzy w Portugalii: Najsłynniejszym z ambasadorów Francji w Lizbonie jest popularyzator palenia tytoniu Jean Nicot. W XVII wieku Francja posługiwała się pomocą Portugalczyków przeciw dominacji Hiszpanii w Europie. W XVIII wieku Portugalia wybiera za swego sojusznika Wielka Brytanię, z którą jest związana do dziś, Francja zaś wsparła Hiszpanię, którą od 1700 roku rządzą Burbonowie.

    Dodano: 26.11.2010. 00:04  


    Najnowsze