• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bakteriofagi mogą wpływać na układ odpornościowy

    22.06.2011. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Bakteriofagi wpływające na układ odpornościowy, badanie zakażenia wirusem opryszczki oraz tworzenie procedur zapewniających bezpieczeństwo w przeszczepach - to tematy prac badawczych przedstawionych drugiego dnia gdańskiego kongresu immunologii.



    W drugim dniu XIV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej przedstawiono wyniki prac naukowych odnoszących się do praktycznych zastosowań immunologii - zarówno w badaniach dotyczących mechanizmu odporności tkanek i narządów jak i ich zgodności immunologicznej, koniecznych m.in. w transplantologii.

    Zespół naukowców pod kierownictwem prof. Andrzeja Górskiego z instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu prowadził badania nad bakteriofagami. Bakteriofagi czyli wirusy bakteryjne mogą być jedynym rodzajem terapii w przypadku zakażenia bakteriami odpornymi na większość antybiotyków. Jak uwodniły prace zespołu, bakteriofagi nie tylko atakują komórki bakteryjne ale reagują z komórkami układu odpornościowego. W rezultacie, fagi mogą wpływać na niektóre funkcje układu odpornościowego. Oznacza to, że oprócz likwidacji samego zakażenia bakteriofagi mogą likwidować stan zapalny spowodowany zakażeniem. Zapalenie takie jest zagrożeniem dla organu w którym się rozwija.

    Wspólne badania dr Małgorzaty Krzyżowskiej z SGGW w Warszawie i prof. Francesci Chiodi z Karolinska Institutet w Sztokholmie dotyczące zaburzeń integralności nabłonka błony śluzowej w przebiegu zakażenia wirusem opryszczki narządów płciowych (HSV-2) wykazały, że wirus może się swobodnie namnażać, wpływając na mechanizmy rozwoju stanu zapalnego. Wyniki tych badań umożliwiają zaprojektowanie nowych sposobów leczenia opryszczki. Zakażenia HSV-2 stanowią istotne zagrożenie w przypadku kontaktu z wirusem HIV; uszkodzony przez opryszczkę nabłonek przestaje być jakąkolwiek barierą dla tego wirusa.

    Zespół naukowo-medyczny z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (GUMed) przedstawił wyniki badań dotyczących transplantacji nerek. Jak stwierdziła prof. Alicja Dębska-Ślizień, 38 proc. pacjentów po transplantacji nerek przeżywa następne 20 lat, zaś 30 proc. zachowuje w tym czasie całkowicie sprawną przeszczepioną nerkę.

    Zagrożeniem dla pacjentów jest odrzucenie komórkowe ostre i przewlekłe, które stanowi reakcję immunologiczną na obca tkankę, jaką stanowi przeszczepiony narząd. Odrzucenie komórkowe prowadzi do ostrych i przewlekłych stanów zapalnych, upośledzenia funkcjonowania nerki, jej degradacji i odrzucenia przeszczepu. Może rozpocząć się nawet rok po wszczepieniu. Według prof. Grażyny Moszkowskiej, odrzucanie przeszczepów powodowane jest także zbyt niedokładnym dopasowaniem biorcy i dawcy.

    Istotne jest aby sprawdzić czy biorca nie wykazuje odpowiedzi immunologicznej przeciw dawcy, co często zdarza się w przypadku ponownych przeszczepów - podobnie jak ważne jest zapewnienie największego podobieństwa genetycznego biorcy i dawcy.

    W Polsce stosowane są testy PRA-CDC, które wykrywają ewentualne niezgodności tkankowe z niewielką dokładnością. Badania naukowców z GUMed wykazały tymczasem, że dokładniejszych i nowszych testów na tzw. przeciwciała HLA II klasy. Dopiero ich użycie pozwala na wykrycie niezgodności tkankowych w stopniu pozwalającym na uniknięcie powikłań i odrzucenie przeszczepu.

    W XIV Zjeździe Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej, odbywającym się 16-18 czerwca w Gdańsku wzięło udział 200 lekarzy i naukowców z ponad 40 placówek naukowych i szpitali z całej Polski. 

    PAP - Nauka w Polsce, Marek Mejssner

     tot/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Układ odpornościowy, układ immunologiczny – układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności. W skład układu odpornościowego wchodzą:: Zespół nabytego niedoboru (rzadziej upośledzenia) odporności, AIDS (ang. Acquired Immunodeficiency Syndrome lub Acquired Immune Deficiency Syndrome, SIDA łac. Syndroma Immunitatis Defectus Acquisiti) – końcowe stadium zakażenia wirusem zespołu nabytego braku odporności (HIV) charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów CD4, a więc wyniszczeniem układu immunologicznego (odpornościowego), co skutkuje zapadalnością na tzw. choroby wskaźnikowe (niektóre formy nowotworów, grzybic, nietypowe zapalenia płuc) mogące zakończyć się śmiercią pacjenta. W latach 1983–2008 na AIDS zmarło 25 mln ludzi; obecnie rocznie z tego powodu umiera 2 mln osób. Zespół SCID (ang. severe combined immunodeficiency - ciężkie złożone niedobory odporności) – grupa chorób o podłożu genetycznym układu odpornościowego objawiających się upośledzeniem odporności komórkowej i humoralnej z zastępową podatnością za zakażenia wirusowe, bakteryjne i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne). Choroba nieleczona doprowadza do śmierci przed ukończeniem 2 roku życia. W terapii stosuje się przeszczep szpiku kostnego. Ponadto w kilkunastu przypadkach zadziałała terapia genowa.

    Szczepionki DNA to zazwyczaj koliste plazmidy, które zawierają geny kodujące antygeny konkretnych patogenów, przeciwko którym chcemy uzyskać odporność. Taki materiał, wszczepiony do ciała pacjenta (zazwyczaj domięśniowo) prowadzi do ekspresji genów, które zawiera. W wyniku tego komórki człowieka produkują białka, na które reaguje układ odpornościowy, jak w przypadku zwykłego zakażenia, dając dzięki temu odporność przeciwko konkretnym antygenom. W jednym plazmidzie można zmieścić geny dla kilku epitopów, dlatego można uzyskać odporność nawet przeciw kilku rodzajom patogenów. W plazmidach stosuje się promotory takich wirusów, jak CMV (cytomegalowirus) czy SV40. Zastosowanie kompleksów DNA–lipid po podaniu dożylnym daje lepszą odpowiedź, niż w przypadku podania DNA z samą tylko solą fizjologiczną. Obecnie przeprowadza się badania nad szczepionkami zapobiegającymi zakażeniom HIV, wirusami opryszczki, wirusowego zapalenia wątroby typu B, malarii, cytomegalii, grypy, wścieklizny, gruźlicy i innych. Dla szczepionek DNA przewiduje się również zastosowania na polu alergii, stwardnienia rozsianego, reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób uwarunkowanych genetycznie oraz chorób nowotworowych. Przeszczepienie nerki – zabieg medyczny polegający na operacyjnym wprowadzeniu do ciała biorcy zdrowej nerki (pochodzącej od żywego bądź zmarłego dawcy), która przejmuje funkcję filtracyjną. Przeszczepianie jest metodą z wyboru leczenia przewlekłej niewydolności nerek w stadium zaawansowanym (wymagającym prowadzenia regularnych dializ).

    W immunologii odpornością swoistą czyli układem swoistej odpowiedzi immunologicznej nazywa się typ odporności zależny od rozpoznawania antygenów przez przeciwciała i receptory rozpoznające antygen limfocytów T i limfocytów B. Terapia komórkowa - rozwijająca się w medycynie gałąź terapii, polegająca na wykorzystaniu ludzkich komórek do regeneracji uszkodzonych tkanek lub narządów pacjenta. Komórki te mogą pochodzić z tego samego pacjenta, lub od dawcy. Metoda ta różni się od przeszczepów tym, że korzysta się w niej nie z całych narządów lub tkanek, ale z wyizolowanych, oczyszczonych i czasem zmodyfikowanych komórek. Do terapii komórkowej często stosuje się komórki macierzyste lub progenitorowe, które posiadają wewnętrzny potencjał regeneracji uszkodzonych tkanek. Przykładowo, ostatnio pojawia się coraz więcej doniesień o skutecznym wykorzystaniu komórek macierzystych pochodzących ze szpiku kostnego do regeneracji mięśnia sercowego po zawale.

    Dystrofia – zaburzenie rozwojowe spowodowane brakiem odżywiania lub niewłaściwym odżywianiem tkanek lub narządów, prowadzące do powstawania w nich zmian zwyrodnieniowych, a w skrajnych przypadkach - zaniku (atrofii). Efektem ubocznym dystrofii jest spadek odporności na zakażenia. Kiła wrodzona – zakażenie krętkiem Treponema pallidum może nastąpić w każdym okresie ciąży, ale zmiany charakterystyczne dla kiły wrodzonej obserwuje się w przypadku zakażenia po 4 miesiącu ciąży, gdy zaczyna rozwijać się układ odpornościowy płodu. Wynika z tego, że patogeneza kiły wrodzonej zależna jest bardziej od odpowiedzi immunologicznej gospodarza niż od bezpośredniego szkodliwego wpływu T. pallidum. Ryzyko zakażenia płodu przez matkę chorą na kiłę wczesną wynosi 75–95% i zmniejsza się do około 35% jeżeli choroba trwa ponad 2 lata. Niewielkie ryzyko infekcji płodu dotyczy matek chorych na kiłę późną i utajoną. Natomiast zastosowanie odpowiedniego leczenia u matek przed 16 tygodniem ciąży powinno zapobiec zakażeniu płodu. Brak leczenia kiły u ciężarnej w 40% przypadków doprowadzi do śmierci płodu (częściej dochodzi do urodzeń martwych niż poronień), wcześniactwa, śmierci w okresie okołonoworodkowym lub rozwinięcia się objawów kiły wrodzonej. Przeprowadzone badania retrospektywne ujawniły, że u matek chorujących na kiłę ponad 2 lata 21% ciąż zakończyło się poronieniem lub urodzeniem martwego noworodka, 13% urodzeniem dziecka, która zmarło w pierwszych 2 miesiącach życia, 43% urodzeniem noworodka z cechami kiły wrodzonej a 23% urodzeniem zdrowego dziecka. Jak z powyższych danych wynika, najczęściej spotykaną sytuacją jest noworodek bez klinicznych cech choroby, ale z dodatnimi testami w kierunku kiły. W chwili obecnej uważa się, że wykonywanie testów w kierunku kiły we wczesnej ciąży jest uzasadnione ekonomicznie i zalecane wśród rutynowych badań w przebiegu ciąży. W grupach wysokiego ryzyka badania przesiewowe powinny być powtórzone także w III trymestrze ciąży jak i przy porodzie.

    Dodano: 22.06.2011. 00:33  


    Najnowsze