• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bezoperacyjne, precyzyjne diagnozowanie endometriozy

    10.07.2012. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Szybkie, dokładne i nieinwazyjne testy na endometriozę zostały opracowane przez dwa niezależne zespoły naukowe z Australii i Jordanii oraz Belgii i Węgier. Opublikowane w czasopiśmie Human Reproduction wyniki obydwu projektów badawczych pokazują, że możliwe jest precyzyjne diagnozowanie choroby bez uciekania się do operacji chirurgicznej.

    Endometrioza to choroba wyściółki macicy. Jej przebieg bywa często bolesny i może wiązać się z niepłodnością. Od 10% do 15% kobiet w wieku reprodukcyjnym cierpi na tę chorobę, ale z wielu przyczyn precyzyjna diagnoza - która mogłaby doprowadzić do skutecznego leczenia - jest opóźniana przez lata.

    Techniką diagnostyczną traktowaną jak "złoty standard" jest laparoskopia. Niemniej jest to procedura chirurgiczna, która wiąże się z możliwością rzadkich lecz poważnych komplikacji. Metody obrazowania są skuteczne w przypadku kobiet z umiarkowaną lub poważną endometriozą, natomiast pilnie potrzebna jest nieinwazyjna, lub inwazyjna tylko w niewielkim zakresie, procedura dla kobiet z minimalną lub łagodną endometriozą.

    Wyniki poprzednich badań prowadzonych przez naukowców z Australii i Jordanii pokazały, że u kobiet chorych na endometriozę występuje znacznie wyższa gęstość włókien nerwowych w endometrium (wyściółce macicy) niż u kobiet zdrowych. Co więcej, ci sami naukowcy odkryli, że taka gęstość włókien nerwowych nie wiąże się z żadną inną chorobą. Wstępne odkrycia dały impuls do wznowienia poszukiwań nieinwazyjnego lub minimalnie inwazyjnego narzędzia diagnostycznego.

    Zespół pod kierunkiem Thomasa D'Hooghe'a z Uniwersytetu w Leuven, Belgia, starannie przeanalizował próbki tkanki śluzówki macicy z biobanku, które zostały pobrane od 20 kobiet cierpiących na minimalną lub łagodną endometriozę (potwierdzoną za pomocą laparoskopii i biopsji) i porównał wyniki z 20 normalnymi próbkami. We wszystkich przypadkach, próbki zostały pobrane od kobiet w fazie lutealnej cyklu menstruacyjnego, kiedy endometrium jest utrzymywane, a gęstość włókien nerwowych jest ponoć najwyższa.

    Naukowcy odkryli cztery typy włókien nerwowych u 90% kobiet chorych na endometriozę. Istotne jest też to, że zaobserwowali, iż włókna nie są równomiernie rozłożone w wyściółce. Badanie całej powierzchni próbek stanowiło ważną część projektu badawczego, ponieważ sprawdzanie losowo wybranych obszarów może przynieść całkowicie odmienne wyniki.

    "Próbki wykazywały różną gęstość, z czego niewiele z nich osiągało wyniki powyżej 30 na milimetr kwadratowy [mm2], gdzie u większości było to od 0 do 10 na mm2. Włókien nerwowych nie odkryto w ogóle lub było ich niewiele w próbkach pobranych od kobiet, które nie są chore na endometriozę" - wyjaśnia współautor Attila Bokor z Uniwersytetu w Leuven. "Gęstość małych włókien nerwowych była około 14 razy większa w endometrium kobiet cierpiących na minimalną lub łagodną endometriozę w porównaniu do kobiet z prawidłową miednicą."

    "Nasze dane pokazują, że połączenie trzech różnych neutralnych markerów zwiększa diagnostyczną czułość, szczegółowość i precyzyjność tej metody testowania endometriozy" - dodaje profesor D'Hooghe. "Test pozwolił zdiagnozować endometriozę z 95% czułością i 100% szczegółowością."

    Naukowcy są przekonani, że po dalszych badaniach populacji, ich metoda diagnostyczna, która obejmuje wykorzystanie aparatów autostainer do analizy mikroskopowej, zautomatyzowaną analizę obrazu immunohistologicznego oraz wydajne narzędzie statystyczne "może przekształcić się w cenne i stosunkowo proste narzędzie do klinicznego diagnozowania minimalnej i łagodnej endometriozy".

    Belgijsko-węgierski zespół przeprowadzi ślepe badania walidacyjne jesienią tego roku. "Jeżeli ich wyniki potwierdzą nasze odkrycia, jesteśmy przekonani, że rezultaty naszych badań mogą stanowić solidną podstawę do prostej, niezawodnej i stosunkowo taniej metody nieinwazyjnego diagnozowania minimalnej i łagodnej endometriozy, jako że przezszyjkowe pobieranie próbek endometrium i analiza immunohistochemiczna są rutynowymi procedurami ginekologicznymi i patologicznymi" - podsumowuje profesor D'Hooge.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Endometrioza, gruczolistość zewnętrzna – Migracja błony śluzowej macicy (endometrium) poza jamą macicy. Choroba dotyczy najczęściej kobiet w wieku rozrodczym. Torbiel czekoladowa, torbiel endometrialna (łac. cystis picea ovarii) − jeden z rodzajów torbieli jajnika pojawiający się w przebiegu endometriozy, czyli obecności błony śluzowej macicy (endometrium) poza jamą macicy. Dysmenorrhoea - ból podczas miesiączkowania. Większość kobiet doświadcza pewnego bólu, przynajmniej w dniu miesiączki, kiedy to utrata krwi jest największa. Wiele kobiet opisuje także różne postacie dyskomfortu przed rozpoczęciem miesiączki, lecz ten stan powinien być uważany za objaw zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Ból ten należy różnicować zjawiskiem wtórnym wobec choroby organicznej, takiej jak endometrioza lub zakażenie.

    Analogi gonadoliberyny (ang. gonadotropin-releasing hormone analogues, aGnRH) – grupa leków, stosowanych w ginekologii do hamowania pulsacyjnego uwalniania gonadoliberyny. aGnRH wiążą się z receptorami w przednim płacie przysadki hamując wydzielanie LH i FSH. Zastosowanie leków z tej grupy wywołuje farmakologiczną (całkowicie odwracalną) kastrację. Leki te znajdują zastosowanie w leczeniu hormonozależnej odmiany raka sutka (z obecnością receptorów ER i PGR) w komórach guza u kobiet przed menopauzą, raka stercza, endometriozy, mięśniaków macicy, przedwczesnego pokwitania pochodzenia ośrodkowego. Traktografia, traktografia istoty białej (ang. tractography, diffusion tensor tractography) – nieinwazyjna technika obrazowania metodą rezonansu magnetycznego, umożliwiająca uwidocznienie kierunku i ciągłości przebiegu włókien nerwowych in vivo. Dane potrzebne do stworzenia obrazu przestrzennego ułożenia włókien nerwowych w układzie nerwowym uzyskuje się przy pomocy tzw. techniki obrazowania tensora dyfuzji (obrazowanie dyfuzyjne MRI, DTI). Specjalne programy łączą tzw. wektory własne (ang. eigenvectors) w sąsiednich wokselach, zgodnie z wskazywanym przez nie kierunkiem. Zmiany wartości FA (frakcyjnej anizotropii) i maksymalnego kąta między wektorami własnymi w sąsiednich wokselach pozwalają na zmiany czułości lub swoistości metody. Wykorzystywany algorytm kreśli toru włókien z wybranego punktu w oparciu o zasadę ciągłości wokseli i doboru każdego kolejnego w zależności od kierunku tensora dyfuzji w wokselu bieżącym wyznaczonego przez dominującą składową. Kierunek włókien jest kodowany kolorem: barwa czerwona wskazuje przebieg włókien w osi X (prawo-lewo), zielony w osi Y (przód-tył), niebieski w osi Z (góra-dół).

    Neuryt, akson (axon), włókno osiowe, włókno nerwowe, wypustki osiowe - element neuronu odpowiedzialny za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów lub komórek efektorowych (np. komórek mięśniowych bądź gruczołowych). Neuryt może być osłonięty osłonką włókien nerwowych. Jest z reguły dłuższy od dendrytów i, w odróżnieniu od nich, w komórce występuje pojedynczo (choć może być rozgałęziony). Metoda Marchiego – metoda barwienia stosowana w neurohistologii, uwidaczniająca produkty degeneracji Wallera przeciętych włókien nerwowych. W metodzie tej stosuje się kwas osmowy. Metoda Marchiego była pierwszą z metod uwidaczniających degenerujące włókna nerwowe – później wprowadzono metody Nauty-Gygaxa i Finka-Heimera.

    Metoda mielogenetyczna Flechsiga (niem. myelogenetische Methode) – metoda badań neuroanatomicznych wprowadzona przez Paula Flechsiga, oparta na zjawisku sekwencyjnego rozwoju otoczki rdzennej (mielinowej) włókien nerwowych, tzw. procesie mielogenezy (mielinizacji lub mielinogenezy). Odpowiednie barwienie preparatów pozwala w tej metodzie na rozróżnienie dróg nerwowych uzyskujących osłonkę mielinową w różnych okresach rozwoju. Neuroliza (z gr. neuron - komórka nerwowa; z łac. lysis - rozkład) to procedura medyczna, która ma na celu zniszczenie włókien nerwowych i może dotyczyć nerwów obwodowych, zwojów autonomicznych lub włókien czuciowych w przestrzeni podpajęczynówkowej lub zewnątrzoponowej.

    Otoczka (inaczej osłonka) mielinowa, zwana także rdzenną − osłonka włókien nerwowych tworzona przez oligodendrocyty w ośrodkowym układzie nerwowym i przez komórki Schwanna w obwodowym układzie nerwowym.

    Łyżeczkowanie (wyłyżeczkowanie, frakcjonowane skrobanie lub abrazja) ścian kanału szyjki macicy i jamy macicy, pot. skrobanka (łac. abrasio endocervix et uteri, excochleatio) – operacja polegająca na rozszerzeniu szyjki macicy i usunięciu zawartości macicy. Wymaga wykonania znieczulenia ogólnego. Wykonywana w celach terapeutycznych i diagnostycznych, rzadko jako metoda aborcji w pierwszym trymestrze ciąży. Powikłaniem zabiegu może być zespół Ashermana (powstanie zrostów w obrębie macicy); ryzyko wynosi 30,9% po wykonaniu łyżeczkowania w przypadku poronienia, a 25% po wykonaniu łyżeczkowania 1–4 tygodnie po porodzie. Regeneracja endometrium po łyżeczkowaniu może trwać do 5 dni.

    Dodano: 10.07.2012. 16:37  


    Najnowsze