• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bezpieczny szpital - jak powstrzymać zakażenia szpitalne w Polsce

    10.06.2011. 18:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Edukacja ma podstawowe znaczenie w walce z zakażeniami szpitalnymi - mówili eksperci podczas konferencji prasowej z okazji ogłoszenia raportu otwarcia, programu "Stop Zakażeniom Szpitalnym."



    Zakażenia szpitalne pogarszają przebieg choroby podstawowej, wydłużają pobyt w szpitalu, podnoszą koszty leczenia oraz śmiertelność pacjentów. Najczęściej dotyczą miejsc operowanych, układu oddechowego i moczowego. Jak wynika z raportu, w ostatnich latach w Polsce i na świecie rośnie zagrożenie nowymi i powracającymi zakażeniami, a także chorobami zakaźnymi, przeciw którym nie ma skutecznych leków ani szczepionek.

    Podczas pobytu w polskim szpitalu 5 do 10 osób ze 100 hospitalizowanych może nabawić się zakażenia, a bezpośrednie koszty leczenia chorych z zakażeniami szpitalnymi sięgają 800 mln złotych rocznie. Dochodzą jeszcze koszty pośrednie, z których najbardziej dotkliwe to przedwczesne zgony.

    Zakażenia szpitalne to duży problem nie tylko dla pacjentów i personelu medycznego, ale też dla całych placówek medycznych. Z szacunków Biura Medycznej Obsługi Ubezpieczeń Centrali PZU i PZU Życie wynika, że prawie w jednej trzeciej przypadków przedmiotem roszczeń cywilnych, jakie pacjenci kierują pod adresem polskich szpitali publicznych są zakażenia szpitalne. Pozew może realnie zagrozić egzystencji zadłużonych szpitali.

    Zmniejszanie liczby zakażeń szpitalnych nie tylko poprawia sytuację chorych i bezpieczeństwo pracy personelu medycznego, ale też obniża koszty leczenia. Według Polskiego Towarzystwa Zakażeń Szpitalnych obniżenie częstości zakażeń o 1 proc. może zmniejszyć koszty leczenia aż o 7-10 proc. Budowanie świadomości i szerzenie wiedzy o higienie i kontroli zakażeń w ochronie zdrowia może doprowadzić do prawidłowej kontroli i zwalczania zakażeń szpitalnych.

    Choć odpowiednie ustawy podają wzory raportów dotyczących zakażeń i drobnoustrojów, z powodu różnic w sposobie ich sporządzania na poziomie szpitali nie da się porównać sytuacji w wybranych placówkach ani wykonać statystyki zakażeń w skali miasta, regionu czy kraju.

    Kompetentny personel medyczny i przestrzeganie zasad higieny - mycie rąk, stosowanie masek chirurgicznych czy jednorazowych fartuchów - mają kluczowe znaczenie. "Jednak nadmiar papierkowej roboty, liczba chorych i niedobór personelu w praktyce bardzo utrudniają zachowanie higieny" - mówiła dr hab. Małgorzata Bulanda, prezes Polskiego Towarzystwa Zakażeń Szpitalnych. Sytuację mają poprawić pielęgniarki epidemiologiczne, których wyszkolono już kilkaset. Pielęgniarka epidemiologiczna, jak detektyw, tropi źródła zakażeń i proponuje sposoby zapobiegania.

    Jak mówił prof. Stefan Tyski z Narodowego Instytutu Leków, zakażeń szpitalnych łatwiej uniknąć, gdy chory przebywa w szpitalu jak najkrócej. W przeciwnym wypadku oporne na leki szpitalne bakterie mogą wyprzeć z organizmu pacjenta łagodne, "domowe" bakterie. W przypadku operacji wykonywanych planowo jest wiele możliwości uniknięcia zakażeń. Można na przykład wykryć u pacjenta nosicielstwo wyjątkowo opornego na leki gronkowca złocistego MRSA i zastosować bakteriobójczą maść, aplikowaną do nosa.

    Natomiast odpłatnie udostępniane w szpitalach odwiedzającym, teoretycznie jednorazowe kapcie czy fartuchy nie zapewniają ochrony przed zakażeniem. Przede wszystkim, zdrowy człowiek trafiający do szpitala raczej wyniesie stamtąd niebezpieczne, lekooporne szczepy niż wniesie coś groźnego na butach czy ubraniu. Poza tym wiele osób używa jednorazowych ochraniaczy wielokrotnie, także w innych szpitalach. PMW

    PAP - Nauka w Polsce

    krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pałeczka zapalenia płuc (Klebsiella pneumoniae) – otoczkowa, nieprzetrwalnikująca, bezrzęskowa bakteria Gram ujemna o dużej zjadliwości. Została opisana po raz pierwszy przez Friedländera w 1883 roku. Wchodzi w skład flory fizjologicznej skóry, jamy ustnej i jelit. Jest przyczyną około 8% zakażeń szpitalnych. Burkholderia cepacia - jest to nieprzetrwalnikująca, Gram-ujemna bakteria nie fermentująca glukozy, która może być przyczyną zakażeń oportunistycznych. Jest częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych, zwłaszcza na oddziałach intensywnej terapii, onkologii oraz transplantologii. U osłabionych pacjentów jest w stanie wywołać m.in. posocznicę, zapalenie wsierdzia, zapalenie dróg moczowych. Szczególnie predysponowani na zakażenie są chorzy na mukowiscydozę. Zakażenie szpitalne – zakażenie, które wystąpiło w związku z udzieleniem świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy choroba w czasie udzielania świadczeń nie była w okresie wylęgania (np. zakażenia bakteryjne) lub gdy choroba wystąpiła po udzieleniu tych świadczeń w okresie nie dłuższym niż najdłuższy okres wylęgania tej choroby (np. WZW typu B, WZW typu C). Najczęściej uznaje się zakażenie za szpitalne, jeśli wystąpiło w okresie 48 - 72 godzin od udzielenia świadczenia zdrowotnego. Dla zakażenia o długim okresie wylęgania (WZW typu B, WZW typu C, HIV, gruźlica) przyjmuje się okres od dwóch tygodni do wielu lat. Zakażenie szpitalne może dotyczyć zarówno pacjenta, jak i personelu. Może wystąpić zarówno w szpitalu, jak i w innej placówce opieki zdrowotnej.

    Hemoplazmy - atypowe bakterie o powinowactwie do krwinek czerwonych. Te bakterie infekują erytrocyty, przyłączając się do powierzchni czerwonych krwinek. Początkowo termin "hemoplazma" odnosił się do hematotropowych mykoplazm. Znaczenie terminu jest szersze i obejmuje również alfaproteobakterie, które zachowują się podobnie jak mykoplazmy w organizmie ssaków. Powodują one niedokrwistość i małopłytkowość immunologiczną u zwierząt (np. kotów czy owiec). Opisano również pojedyncze przypadki zakażeń ludzi /pojedyncze opisy mogą wynikać z braku wiedzy na temat zakażeń hemoplazmami i ograniczeń diagnostycznych/. Wiele członków rodziny Anaplasmataceae przystosowały się do pasożytowania w stawonogach, niektóre są przekazywane przez ugryzienia kleszcza i mogą być przyczyną infekcji u ludzi np. z AIDS lub na leczeniu immunosupresyjnym. Bakterie te prowadzą życie wewnątrzkomórkowe, są Gram-ujemne. Marawirok (łac. maraviroc) – organiczny związek chemiczny, będący silnym, selektywnym, wolno oddysocjowującym inhibitorem receptora CCR5 dla chemokin, przeznaczony do leczenia chorych zakażonych wirusem HIV-1. Marawirok należy do nowej grupy leków przeciwretrowirusowych – inhibitorów wejścia. Jest skuteczny jedynie w wypadku zakażenia wirusem HIV-1 wykazującym tzw. CCR5-tropizm, czyli takim, który wykorzystuje receptor CCR5 podczas wnikania do komórki. Nie wykazano, by marawirok indukował oporność na inne leki stosowane w leczeniu zakażeń HIV.

    Salowa – pracownik służby zdrowia, zajmujący się utrzymaniem czystości w placówkach ochrony zdrowia, w szczególności w salach szpitalnych (stąd nazwa). Podlegając służbowo (w szpitalach) pielęgniarce oddziałowej pełni także funkcje pomocnicze przy obsłudze chorych i opiece nad nimi. Gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, MRSA (ang. methicyllin-resistant Staphylococcus aureus) – oporne na metycylinę szczepy gronkowca, będące częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych. Stanowi on poważny problem finansowy dla służby zdrowia. Wykształcony przez drobnoustroje typ oporności oznacza brak wrażliwości na wszystkie antybiotyki z grupy beta-laktamów – w tym penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy. Szczepy MRSA są jedynymi bakteriami Gram-dodatnimi, na które nie działają karbapenemy.

    Koszty pośrednie – efekt podziału kosztów w układzie przedmiotowym. Koszty pośrednie nie mogą być bezpośrednio odnoszone do produkowanych wyrobów lub usług, tzn. nie można przyporządkować ich poszczególnym nośnikom na podstawie pomiarów i dowodów źródłowych lub takie przyporządkowanie jest nieopłacalne. Koszty pośrednie są przypisywane poszczególnym nośnikom na podstawie procedur rozliczeniowych. Koszty pośrednie nie dotyczą tylko jednego konkretnego wyrobu, w związku z tym ich podział między poszczególne nośniki wymaga zastosowania klucza rozliczeniowego (np. płace bezpośrednie, materiały bezpośrednie, koszt wytworzenia). VRSA (ang. vancomycin-resistant Staphylococcus aureus, czyli Staphylococcus aureus oporny na wankomycynę) – nazwa szczepu gronkowca złocistego niewrażliwego na działanie antybiotyku wankomycyny. Ze względu na postępujący wzrost oporności gronkowca złocistego na metycylinę, wankomycyna jest najczęściej stosowanym lekiem w zakażeniach tymi bakteriami, szczególnie wobec szczepów MRSA. Pojawienie się VRSA oznacza, że leczenie zakażeń gronkowcem może się stać w przyszłości dużo trudniejsze.

    Koszty przerobu - to koszty procesu produkcyjnego, obejmujące koszty bezpośrednie wytworzenia (pomniejszone o koszty materiałów bezpośrednich) oraz koszty wydziałowe.

    Paciorkowiec kałowy (łac. Enterococcus faecalis) – bakteria gram dodatnia należąca do enterokoków, dawniej klasyfikowana do paciorkowców grupy D (Streptococcus faecalis, według serotypowania Lancefielda), występuje w przewodzie pokarmowym człowieka i innych ssaków. E. faecalis może powodować zagrażające życiu zakażenia u ludzi, zwłaszcza w środowiskach szpitalnych, w których występuje naturalnie wysoki poziom oporności na antybiotyki. Bakteria ta często występuje w zębach leczonych kanałowo i to miejsce może być pierwotnym źródłem zakażenia.

    Klauzula sumienia – szczególna i wyjątkowa regulacja prawna, zgodnie z którą lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem. W polskim prawie wynika z art. 39 Ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty z 5 grudnia 1996. Klauzula nie upoważnia lekarza do powstrzymania się od leczenia pacjenta w ogóle (tj. powstrzymania się od wszystkich możliwych do udzielenia mu świadczeń zdrowotnych), lecz wyłącznie do powstrzymania się od wykonania tych świadczeń zdrowotnych, które są niezgodne z jego sumieniem. Jest to więc ograniczone prawo do odmowy leczenia . Uregulowania dotyczące klauzuli sumienia znajdują się także w Kodeksie Etyki Lekarskiej (KEL). Zgodnie z treścią art. 7, w szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć się lub odstąpić od leczenia chorego, jednakże z wyjątkiem przypadków nie cierpiących zwłoki. Nie podejmując albo odstępując od leczenia lekarz powinien jednak wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej. Przepis ten jest powiązany z art. 4, w myśl którego dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną. Klauzula sumienia dotyczy nie tylko lekarzy, ale również pielęgniarek i położnych. Zgodnie z art. 23 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, pielęgniarka i położna może powstrzymać się, po uprzednim powiadomieniu na piśmie przełożonego, od wykonania świadczenia zdrowotnego niezgodnego z jej sumieniem, jednakże z wyjątkiem przypadków niebezpieczeństwa utraty życia lub poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Powoływanie się na klauzulę sumienia jest niedopuszczalne w celu dyskryminacji jakiejś grupy pacjentów ze względu na rasę, narodowość, poglądy polityczne, przekonania religijne czy orientację seksualną. Rozwiązanie to wydaje się uzasadnione nie tylko obowiązkiem przestrzegania praw człowieka. W myśl przepisów obowiązującego prawa konflikt z sumieniem może dotyczyć jedynie danego świadczenia zdrowotnego, a nie osoby pacjenta . Acinetobacter baumannii - gatunek Gram ujemnych bakterii wywołujących zakażenia oportunistyczne u ludzi. Bytuje w wodzie i glebie. Infekcja Acinetobacter baumannii jest częstym zakażeniem wewnątrzszpitalnym u pacjentów wymagających dużej ilości procedur inwazyjnych, przebywających na Oddziałach Intensywnej Terapii. Zakażenie u takich pacjentów może często prowadzić do sepsy.

    Dodano: 10.06.2011. 18:04  


    Najnowsze