• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bieda związana z uszkodzeniem genu chroniącego przed rakiem

    22.02.2010. 15:59
    opublikowane przez: Piotr aewski-Banaszak

    Życie w biedzie zwiększa ryzyko pojawienia się mutacji genetycznej, która obniża szanse kobiety na wygranie walki z rakiem piersi - wynika z brytyjskich badań, o których informuje pismo "British Journal of Cancer".

    Zdaniem autorów pracy, odkrycie to potwierdza, że niezdrowy styl życia może osłabiać zdolność organizmu do zwalczania nowotworów. Pozwala też lepiej zrozumieć, dlaczego u kobiet żyjących w gorszych warunkach społeczno-ekonomicznych częściej dochodzi do nawrotów raka piersi i zgonów z jego powodu niż u lepiej sytuowanych pań.
    Na razie przyczyny tych różnic nie są do końca poznane, choć wiadomo, że ważną rolę odgrywa tu mniejsza dbałość o zdrowie, niezgłaszanie się na badania kontrolne i związane z tym późniejsze wykrywanie raka.

    Teraz, naukowcy z Dundee University w Szkocji zaobserwowali, że różnice te mogą się również wiązać z większym ryzykiem mutacji w genie p53 u kobiet z biedniejszych środowisk, prowadzących mniej zdrowy styl życia.

    Gen p53 jest określany mianem "strażnika genomu", gdyż zapisane w nim białko uruchamia procesy prowadzące do samozniszczenia komórek zmienionych nowotworowo, zanim jeszcze zdążą się powielić. Gdy zmutuje, jego zdolności do ochrony organizmu przed rozwojem nowotworu znacznie słabną lub wręcz zanikają.

    Najnowsze badania prowadzono na tkankach pobranych od 246 kobiet leczonych na raka piersi w latach 1997-2001. Wykonano testy genetyczne na obecność mutacji w genie p53. W analizie uwzględniono miejsce zamieszkania kobiet, co pozwoliło wyciągnąć ogólne wnioski na temat środowiska ich życia - warunków ekonomicznych, stylu życia, patologii, itd.

    Okazało się, że kobiety z biedniejszych środowisk częściej miały mutację w genie p53 niż panie lepiej sytuowane. Częściej dochodziło też u nich do nawrotów raka i zgonu (tylko 24 proc. z nich przeżywało 5 lat) niż u kobiet, u których nie stwierdzono mutacji w p53 lub u lepiej sytuowanych kobiet z mutacją.

    Jak podkreśla prowadzący badania dr Lee Baker, odkrycie jego zespołu nie oznacza, że życie w gorszych warunkach społeczno-ekonomicznych samo w sobie powoduje raka. Wskazuje ono jednak, że styl życia może mieć bezpośredni wpływ na gen p53 i szanse wygrania walki z nowotworem. W biednych środowiskach palenie, nadużywanie alkoholu i niezdrowa dieta są znacznie częstsze niż w lepiej sytuowanych grupach społecznych. A czynniki te silnie oddziałują na zmiany w DNA. Taki styl życia może również osłabiać sprawność układu odporności w rozpoznawaniu i niszczeniu komórek nowotworowych, tłumaczy badacz.

    Dr Caitlin Palframan z fundacji Breakthrough Breast Cancer, zajmującej się edukacją i badaniami na temat raka piersi, podkreśla, że na razie nie są znane wszystkie czynniki odpowiedzialne za gorsze rokowania biednych pacjentów chorobą nowotworową. Według niej, podstawą sukcesu terapii raka piersi i innych nowotworów jest ich wczesne wykrycie. Dlatego fundacja zachęca kobiety do regularnego badania piersi i uczestnictwa w badaniach przesiewowych.

    Źródło:
    PAP - Nauka w Polsce

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka. Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć gruczołu przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka piersi oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie. Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca.

    Prasowanie piersi (ang. "breast ironing"; franc. "repassage des seins") - praktyki stosowane przez matki w Kamerunie, zmierzające do zatrzymania lub opóźnienia rozwoju piersi u dorastających dziewcząt, a co za tym idzie opóźnienia rozpoczęcia przez nie współżycia seksualnego lub uniknięcia molestowania seksualnego. Najczęściej stosuje się ubijanie lub uciskanie piersi za pomocą gorących przedmiotów, np. moździerzy kuchennych, kamieni, bananów itp., czasem też masaż przy użyciu ziół. Ocenia się, że około jednej czwartej kobiet w Kamerunie zostaje poddanych tym zabiegom. Nie prowadzono dokładnych badań medycznych, lecz lekarze ostrzegają, praktyki takie są nie tylko bardzo bolesne, ale grożą powikłaniami, deformacjami piersi, uszkodzeniem tkanek, zaburzeniem laktacji itd. Spirogerman (spirogermanium, S 99 A, SPG, Spiro-32) – syntetyczny, organiczny związek germanu hamujący syntezę DNA, RNA i białek, mający więc potencjalne działanie przeciwnowotworowe. Zakończone zostały badania kliniczne II fazy dotyczące zastosowania związku w chemioterapii nowotworów narządów płciowych kobiet, glejaków, zaawansowanego raka gruczołowego sutka, raka płuc innego niż drobnokomórkowy, przerzutów raka płuc, przerzutów czerniaka złośliwego, zaawansowanego raka nerkowokomórkowego, przerzutowych nowotworów przewodu pokarmowego, chłoniaków i przerzutów albo wznowy raka żołądka. Jak dotąd, nie rozpoczęto żadnego badania klinicznego III fazy. Innymi możliwymi zastosowaniami spirogermanium są leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów i choroby Chagasa. Lek wywołuje odwracalne objawy neurotoksyczne i pneumotoksyczne i podawany jest dożylnie.

    Londyński Instytut Badawczy (ang. The Cancer Research UK London Research Institute) – instytucja prowadząca badania w zakresie biologii raka. Należy do Cancer Research UK – organizacji zajmującej się badaniami nad rakiem. Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej.

    Dziedziczny rak piersi i jajnika (zespół raka sutka i jajnika, zespół sutek-jajnik, ang. (hereditary) breast-ovarian cancer, BOC, HBOC) – heterogenna etiologicznie i klinicznie grupa zespołów predyspozycji do nowotworów sutka i (lub) jajnika. Do najczęstszych przyczyn dziedzicznych raków tych narządów należą mutacje w genach BRCA1 i BRCA2. Róża nowotworowa (łac. erysipelas carcinomatosum) - zaliczana do zespołów paraneoplastycznych. Jest to odczyn zapalny spowodowany szerzącymi się drogą naczyń chłonnych przerzutami nowotworowymi. Najczęściej dotyczy przerzutów wywodzących się z raka piersi.

    Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy.

    Rak mózgu – nieprawidłowe pojęcie, mające określać nowotworowy guz mózgu. Błąd polega na tym, że określenie rak w medycynie jest zarezerwowane dla nowotworów złośliwych wywodzących się z komórek nabłonkowych. W mózgu takich komórek jest stosunkowo mało. W obrębie ośrodkowego układu nerwowego, występuje rzadki rak splotu naczyniówkowego, wywodzący się z komórek produkujących płyn mózgowo-rdzeniowy. W mózgu mogą być również obecne przerzuty raków innych narządów (głównie raka płuc i raka piersi).

    Dodano: 22.02.2010. 15:59  


    Najnowsze