• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Brakujące ogniwo między chorobą Alzheimera a epilepsją odnalezione

    29.04.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy odkryli łącznik białkowy między chorobą Alzheimera a epilepsją. Wyniki opublikowane w czasopiśmie Journal of Neuroscience stanowią pierwsze poważne osiągnięcie finansowanego ze środków unijnych projektu MEMOLOAD (Neurobiologiczne mechanizmy utraty pamięci w chorobie Alzheimera), które rzuci więcej światła na sposób udoskonalenia metod leczenia obydwu chorób. Projekt MEMOLOAD jest finansowany na kwotę 3 mln EUR z tematu "Zdrowie" Siódmego Programu Ramowego (7PR).

    "Po raz pierwszy pokazaliśmy rzeczywisty proces komórkowy łączący epilepsję i chorobę Alzheimera" - podkreślił dr Tibor Harkany z Uniwersytetu Aberdeen w Wielkiej Brytanii. "Nasze odkrycia mogą doprowadzić do ponownego przemyślenia leków podawanych pacjentom."

    Zdaniem dr Harkany, wiele leków wykorzystywanych do leczenia utraty pamięci może obniżać próg napadu padaczkowego pacjenta, podczas gdy leki przeciwpadaczkowe mogą przyczyniać się do dalszego osłabienia funkcji kognitywnych osób cierpiących na chorobę Alzheimera. "Może się okazać, iż należy poszukiwać takich leków, które będą zwalczać obydwie choroby jednocześnie" - powiedział współautor raportu.

    Naukowcy byli już świadomi wpływu chemicznego beta-amyloidu na zdolności kognitywne osób cierpiących na chorobę Alzheimera, które mogą doświadczać napadów padaczkowych. Wyniki wcześniejszych badań wykazały, że napady padaczkowe mogą dotykać około jednej trzeciej pacjentów cierpiących na chorobę Alzheimera, niemniej przyczyna napadów pozostała niewyjaśniona. Należy zauważyć, że osoby cierpiące na pewne formy choroby są 80 razy bardziej zagrożone napadami niż osoby wolne od tej choroby.

    W ramach ostatnich badań odkryto, że beta-amyloid wyzwala reakcję bardziej pobudliwych i wrażliwych komórek nerwowych. Ten wpływ zakłóca komunikację między komórkami i wywołuje napady.

    Naukowcy zarejestrowali nagrania wideo-EEG (elektroencefalogram) myszy ze zmutowanymi genami APPswe człowieka (zmutowane białko prekursorowe amyloidu) i PS1dE9 (zmutowany presenilin 1) oraz ich naturalnego rodzeństwa (tj. rodzeństwa nietransgenicznego), aby określić prewalencję niesprowokowanych napadów.

    "Napad elektrograficzny został zdefiniowany jako wysoka amplituda rytmicznych wyładowań, które wyraźnie przedstawiają nowy schemat na wykresie (powtarzalne skoki, skoki i fale oraz powolne fale) i utrzymywały się przez okres pięciu sekund lub dłużej" - napisali autorzy w raporcie.

    "W dwóch zapisanych przypadkach na początku patogenezy beta-amyloidu, co najmniej jeden niesprowokowany napad zostały wykryty u 65% myszy APdE9 [myszy z APPswe i PS1dE9], z czego 46% miało wielokrotne napady, a 38% miało napad uogólniony." Żadna z naturalnych myszy nie cierpiała na napady.

    Odkrycie "wyjaśnia w pewnym zakresie powiązanie między chorobą Alzheimera a epilepsją, dodając jeden element do układanki przedstawiającej, co dzieje się w mózgu w czasie demencji" - powiedziała Rebecca Wood, kierownik Alzheimer's Research Trust w Wielkiej Brytanii, jednej z instytucji finansujących. "Zrozumienie tego, co dzieje się w mózgu umożliwi naukowcom pracę nad skutecznymi metodami leczenia, które są tak bardzo potrzebne 700.000 chorych na demencję w Wielkiej Brytanii."

    Uruchomiony w 2008 r. projekt MEMOLOAD bada mechanizmy molekularne stojące za utratą pamięci w chorobie Alzheimera. Partnerzy są przekonani, że wyniki projektu pogłębią wiedzę na temat dysfunkcji mechanizmów pamięci w chorobie Alzheimera na poziomie sieci behawioralnej oraz na poziomie synaptycznym i molekularnym.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    MEMOLOAD:
    http://www.uku.fi/MEMOLOAD/

    Journal of Neuroscience:
    http://www.jneurosci.org/

    Źródło danych: Journal of Neuroscience
    Referencje dokumentu: Minkeviciene, R et al. (2009) Amyloid beta-induced neuronal hyperexcitability triggers progressive epilepsy. Journal of Neuroscience 29(11):3453-3462. DOI:10.1523/JNEUROSCI.5215-08.2009.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Blaszki amyloidowe (blaszki starcze, ang. senile plaques) – zmiany strukturalne obserwowane w wielu chorobach neurodegeneracyjnych, m.in. w chorobie Alzheimera. Składają się z amyloidu, dystroficznych neurytów oraz komórek astrogleju i mikrogleju. Gaetano Perusini (ur. 1879 w Udine, zm. 8 grudnia 1915 w Cormons) – włoski lekarz neurolog, uczeń i współpracownik Aloisa Alzheimera. Autor jednego z pierwszych opisów choroby, nazwanej później chorobą Alzheimera. Folding@home jest projektem internetowym zorganizowanym przez Stanford University w Stanach Zjednoczonych. Projekt ma na celu badanie procesów zwijania białek, koncentruje się na badaniu sposobu w jaki cząsteczka białka składa się w przestrzeni. Jest to o tyle ważne, że od tego kształtu zależą funkcje, jakie może ona pełnić w organizmie. Na skutek nieprawidłowego złożenia się cząstki, mogą powstawać białka wywołujące choroby takie jak: CJD, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, czy też słynne BSE, czyli "choroba szalonych krów".

    Padaczka (inaczej epilepsja, historycznie kaduk), w klasycznym języku greckim: ἐπιληψία (epilēpsía) – choroba o złożonej, różnej etiologii, cechująca się pojawianiem napadów padaczkowych. Napad padaczkowy zaś jest wyrazem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być: Ciałka Hirano (ang. Hirano bodies) – cytoplazmatyczne, eozynofilne, pałeczkowate struktury spotykane wewnątrz komórek nerwowych w chorobach neurodegeneracyjnych, m. in. w chorobie Alzheimera i niektórych postaciach choroby Creutzfeldta-Jakoba. Zbudowane są z aktyny i białek z nią związanych. Lokalizują się głównie wewnątrz neuronów formacji hipokampalnej.

    Hipokretyna (oreksyna) – neuropeptyd wytwarzany przez grupę komórek nerwowych znajdujących się w podwzgórzu i pniu mózgu a jej receptory znajdują się w różnych regionach mózgu. Oreksyna reguluje, kiedy stan snu i czuwania jest stosowny dla organizmu w interakcji z systemem regulującym emocje (unikanie zagrożenia), nagrodę i równowagę energetyczną organizmu. Utrata neuronów produkujących ten ważny neuroprzekaźnik prowadzi do zaburzeń koncentracji uwagi i narkolepsji, choroby o podłożu neurologicznym objawiającej się niekontrolowanym zapadaniem w sen. W badaniach współfinansowanych przez DARPA stwierdzono u wyspanych rezusów, że oreksyna podana dożylnie powoduje osłabienie funkcji poznawczych, w przeciwieństwie do podania rozpylonego roztworu do nosa. Podanie dożylne powoduje zmniejszenie upośledzenia funkcji poznawczych u rezusów pozbawionych snu przez okres 30–36 godzin, a podanie donosowe powoduje całkowite zniesienie efektu niewyspania. U myszy oreksyna, razem z przedłużającym się okresem pozbawienia snu, zwiększa poziom β-amyloidu, którego płytki występują w chorobie Alzheimera. Stereognozja – termin neurologiczny określający zdolność do rozpoznawania przedmiotów wyłącznie za pomocą dotyku. Stwierdzono, że u ludzi chorych na chorobę Alzheimera stereognozja znacznie pogarsza się, w przeciwieństwie do innych typów demencji, gdzie to zjawisko nie jest obserwowane. Upośledzenie stereognozji, jednakże bez uchwytnych zaburzeń czucia powierzchownego nazywane jest stereoagnozją. Świadczy o uszkodzeniu kory płata ciemieniowego. Stereoanastezja to z kolei niemożność rozpoznania rozmiarów oraz kształtów przedmiotu za pomocą dotyku.

    Apraksja - upośledzenie precyzyjnych, celowych ruchów przy braku niedowładu, objawów móżdżkowych i zaburzeń czucia. Zaburzenia apraktyczne są często wynikiem udarów, guzów, spotyka się je również w chorobie Alzheimera. Rywastygmina (nazwy handlowe: Exelon, Nimvastid, Prometax i Rivastigmine Teva) – organiczny związek chemiczny z grupy karbaminianów, jest inhibitorem acetylocholinoesterazy (AChE) i butyrylocholinoesterazy. Stosowany jest do leczenia otępienia związanego z chorobą Alzheimera.

    Starzenie się – zmniejszenie zdolności do odpowiedzi na stres środowiskowy, które pojawia się w organizmach wraz z upływem czasu, naturalne i nieodwracalne nagromadzenie się uszkodzeń wewnątrzkomórkowych, przerastające zdolności organizmu do samonaprawy. Starzenie się powoduje utratę równowagi wewnętrznej organizmu, co zwiększa ryzyko wystąpienia chorób. Prowadzi do upośledzenia funkcjonowania komórek, tkanek, narządów i układów, zwiększa podatność na choroby (np. choroby krążenia, Alzheimera, nowotwory), wreszcie prowadzi do śmierci.

    Memantyna – organiczny związek chemiczny, antagonista receptora NMDA, stosowany jako lek prokognitywny. Znajduje zastosowanie w leczeniu otępienia w przebiegu choroby Alzheimera.

    Hydralazyna (łac. Hydralazinum) – lek rozluźniający mięśniówkę gładką naczyń krwionośnych, dzięki czemu wykazuje działanie hipotensyjne (obniża ciśnienie tętnicze krwi). Ostatnie badania wykazały jej neuroprotekcyjne działanie, ponieważ chroni przed niszczącym działaniem akroleiny wydzielanej przez uszkodzone neurony (po udarze mózgu, w chorobie Alzheimera, Parkinsona).

    Dodano: 29.04.2009. 15:11  


    Najnowsze