• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • CePT - Naukowcy zbroją się przeciwko chorobom cywilizacyjnym

    15.11.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Na celowniku twórców Centrum Badań Przedklinicznych i Technologii (CePT) są choroby onkologiczne, układu sercowo-naczyniowego i neurodegeneracyjne. Konsorcjum uczelni i instytutów PAN finalizuje projekt budowy infrastruktury dla badań, których celem jest jak najszybsze wprowadzenie wyników przedklinicznych do medycyny praktycznej. Jak można połączyć badania podstawowe z zastosowaniami w praktyce, tłumaczy PAP prof. dr hab. n. med. Sławomir Majewski, prorektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, który koordynuje projekt.

    "Największe współczesne problemy, które mają również ogromne skutki ekonomiczne, to choroby onkologiczne, czyli nowotwory, choroby układu sercowo-naczyniowego, czyli kardiologiczne, i neurodegeneracyjne - układu nerwowego, jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona" - wylicza uczony.

     

    Kolejne wyzwanie to badanie procesów tzw. plastyczności mózgu, która się pojawia w przypadku uszkodzenia. Jak tłumaczy profesor, dawniej uważano, że komórki w centralnym układzie nerwowym są tak zróżnicowane, że nie mogą się regenerować, a więc zmiany są nieodwracalne. Ale okazuje się, że mózg jednak ma ogromny potencjał plastyczności, czyli regenerowania potencjalnych uszkodzeń, choćby w przypadku udarów.

    Centrum Badań Przedklinicznych i Technologii (CePT) zakłada prowadzenie prac naukowych na kilku poziomach. Na pierwszym będą dominować nauki podstawowe. Celem poszukiwań będzie poznanie mechanizmów choroby oraz biomarkery, które pozwalają wykryć chorobę wcześniej oraz prognozować jej przebieg. Wyzwaniem jest celowana terapia w onkologii. Drugi poziom działań CePT to opracowanie nowych technologii, nowych leków. Trzeci - to metody diagnostyczne.

    Zdaniem prof. Majewskiego, bardzo ważne są inwestycje w informatykę, metody obliczeniowe, a także badania materiałowe. Badania biomedyczne, w połączeniu z badaniami fizyko-chemicznymi i bio-nanomateriałowymi, wspomagane przez najnowsze technologie informacyjne, to najintensywniej rozwijający się sektor badań naukowych na świecie.

    "Obecnie tendencją w biomateriałach jest tworzenie materiałów, tkanek, które mają wartości biologiczne - chodzi o implanty, przeszczepy kostne, biodegradowalne stenty itp. Tu jest ogromne pole do popisu dla współpracy między inżynierami m.in. z Politechniki Warszawskiej, a lekarzami czy badaczami związanymi z biologią. Współpracujemy z instytutami PAN, które mają znakomite wyposażenie jeśli chodzi o metody obliczeniowe i dostęp do dużych sieci" - tłumaczy rozmówca PAP.

    Jak wyjaśnia, analizy komputerowe mają ogromne znaczenie m.in. w badaniach nas molekułami. Jedną z wiodących obecnie technik jest metoda - przez analogię do in vitro czyli "w szkle" - nazywana in silico czyli "w krzemie".

    "Krzem jest symbolem procesorów, innymi słowy - jeśli są dobre programy, to można siedząc przy komputerze i wiedząc mniej więcej, jakie są białka na powierzchni chorej komórki, zrobić screening dziesiątek tysięcy substancji, które na przykład zablokują funkcję białka patologicznego albo wzmocnią coś innego, będą wpływać na funkcje komórki. Dopiero po takiej analizie in silico wybiera się kilkaset, kilkadziesiąt, kilka potencjalnych molekuł i można doprowadzić do ich syntezy, czyli można stworzyć potencjalny lek na podstawie analizy komputerowej. Potem, jeśli znamy już strukturę danego leku, to możemy go syntetyzować na większą skalę do badań przedklinicznych i ewentualnie klinicznych" - opisuje prof. Majewski i dodaje, że w ten sposób oszczędza się dziesiątki lat pracy - inaczej trzeba by było każdą molekułę osobno testować w skomplikowanych modelach i sprawdzać, czy ma określone działanie.

    Nadrzędnym celem twórców CePT jest wprowadzenie potencjalnych odkryć do praktyki. Mimo, że jest to projekt o charakterze inwestycyjnym, to w ostatniej fazie oceny tego wniosku w KE wnioskodawcy musieli pokazać pomysł na transfer technologii - od laboratorium do łóżka pacjenta. W opinii prof. Majewskiego, to było nie tylko bardzo ciekawe, ale i owocne, bowiem doprowadziło do stworzenia systemu nazywanego platformą transferu technologii.

    PAP - Nauka w Polsce, Karolina Olszewska

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Badanie słuchu – jest to ocena reakcji organizmu powstałej w wyniku stymulacji dźwiękowej. Badania słuchu dzielą się na badania subiektywne i badania obiektywne. Subiektywne badania słuchu, w przeciwieństwie do badań obiektywnych, wymagają aktywnej współpracy osoby badanej (od osoby badanej wymaga się świadomej informacji zwrotnej np. czy dźwięk jest słyszalny). Badania słuchu można podzielić również na badania progowe oraz nadprogowe. Celem badań progowych jest określenie najcichszego możliwego do usłyszenia dźwięku, w badaniach nadprogowych oceniana jest percepcja dźwięku powyżej progu słyszenia. Folding@home jest projektem internetowym zorganizowanym przez Stanford University w Stanach Zjednoczonych. Projekt ma na celu badanie procesów zwijania białek, koncentruje się na badaniu sposobu w jaki cząsteczka białka składa się w przestrzeni. Jest to o tyle ważne, że od tego kształtu zależą funkcje, jakie może ona pełnić w organizmie. Na skutek nieprawidłowego złożenia się cząstki, mogą powstawać białka wywołujące choroby takie jak: CJD, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, czy też słynne BSE, czyli "choroba szalonych krów". Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową. Archeologia eksperymentalna (inaczej: archeologia doświadczalna), to jedna z metod badawczych z dziedziny archeologii. Jej kolebką są kraje anglosaskie, tam też doczekała się największej liczby opracowań naukowych i podzieliła się na rodzaje w ramach klasycznego Thomsenowskiego podziału epok w archeologii. Jej celem jest stworzenie materiału porównawczego pomocnego w interpretowaniu materiału źródłowego pozyskanego w toku badań przeprowadzonych metodą wykopaliskową. Błędnie utożsamiana z działalnością stowarzyszeń "historii żywej", archeologia eksperymentalna zajmuje się badaniem technologii wymarłych cywilizacji, próbując rekonstruować przedmioty i techniki rzemieślnicze. Podczas doświadczenia istotne są czerpane z niego informacje, nie zaś wykonane obiekty czy artefakty. Metody tej używa się głównie podczas prac nad oszacowaniem nakładu pracy, rekonstrukcją narzędzi na podstawie np. śladów przez nie pozostawionych, oraz próbami przypisania funkcji nieznanym przedmiotom. Bardzo modna w latach 60., obecnie, po latach zastoju, przeżywa renesans dzięki zastosowaniu najnowszych technik badawczych wraz z rozwojem archeologii jako nauki przyrodniczo-humanistycznej o charakterze interdyscyplinarnym. W Polsce, z powodu braku zainteresowania ze strony środowiska naukowego oraz w związku z atakami metodologów archeologii na podstawy koncepcji tej metody, archeologia eksperymentalna nie jest uznawana za metodę naukową, a wnioski są traktowane jako niczym niepoparte spekulacje o charakterze popularyzatorskim. Odbiciem tego stosunku są imprezy masowe organizowane przez polskie muzea, zresztą festyniarski charakter działania połączony ze sporadycznie prowadzonymi pracami naukowymi przez kadrę o niewielkich z reguły praktycznych podstawach jest najsłabszym ogniwem archeologii eksperymentu i podstawową płaszczyzną, na której podważa się jej naukowość.

    Instytut Technik Innowacyjnych EMAG jest instytutem badawczym zajmującym się kompleksowym opracowywaniem a także wdrażaniem nowoczesnych urządzeń, systemów oraz technologii. Realizator prac naukowych, badawczo-rozwojowych, konstrukcyjnych i ekspertyz w zakresie elektrotechniki, automatyki przemysłowej, telekomunikacji, systemów monitorowania i urządzeń bezpieczeństwa, systemów sterowania procesami, informatyki technicznej, sieciowych systemów informacyjnych, racjonalnego użytkowania paliw i energii oraz ochrony środowiska. Ofertę EMAG-u uzupełniają: badania specjalistyczne, atestacyjne i certyfikacyjne przeprowadzane w Centrum Badań i Certyfikacji (m.in. w unikatowej Pracowni Badań Kompatybilności Elektromagnetycznej) posiadającym akredytacje PCA, małoseryjna produkcja aparatury i urządzeń oraz usługi serwisowe. EMAG posiada własny ośrodek szkolenia oraz wydaje własne czasopismo naukowo-techniczne "Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa", poradniki, instrukcje i monografie. EMAG to lider wielu segmentów rynku - m.in. w zakresie aparatury i systemów bezpieczeństwa i monitorowania zagrożeń naturalnych, systemów automatyki kontroli parametrów jakościowych węgla. Misją i głównym celem Instytutu EMAG jest opracowywanie nowych innowacyjnych rozwiązań oraz doskonalenie istniejących urządzeń, technologii i systemów przyczyniających się do poprawy efektywności procesów produkcyjnych, wzrostu bezpieczeństwa pracy i jakości życia. Siedziba Instytutu Technik Innowacyjnych EMAG mieści się w Katowicach. Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) powstało w 2003 roku. Rolą tej jednostki Uniwersytetu Jagiellońskiego jest wspieranie rozwoju nowoczesnej nauki m.in. poprzez marketing innowacji i badań naukowych, popularyzację wiedzy i promocję nowych metod komunikacji naukowej oraz aplikowanie o fundusze na rozwój uczelni.



    Program Brite (ang. Basic Resarch in Information Technologies for Europe) - Badania Podstawowe w Zakresie Technologii Informatycznych dla Europy - program Unii Europejskiej zainicjowany w 1985 r. celem wspierania badań naukowych w zakresie nowych technologii i ich wspierania. Został zaplanowany na 4 lata i zakończył się w 1989 r. Miał on stymulować współpracę pomiędzy różnymi gałęziami przemysłu w państwach Wspólnot Europejskich. Brite to akronim od pełnej angielskiej nazwy programu. Medycyna pracy – specjalność lekarska, której przedmiotem jest badanie wpływu środowiska pracy na pacjenta, diagnostyka, leczenie i profilaktyka chorób zawodowych. Lekarz medycyny pracy zajmuje się badaniami profilaktycznych pracowników (wstępne, okresowe, kontrolne), prowadzeniem poradni zakładowej dla pracowników z gabinetami specjalistycznymi, przeprowadzeniem badań uczniów, badań kierowców, osób pracujących na morzu (marynarzy, rybaków), nurków i płetwonurków oraz badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.

    Badania panelowe metoda badań socjologicznych polegająca na tym, że wcześniej badane osoby lub populacje zostają poddane kolejnym badaniom, pomiarom (obserwacji, badaniom ankietowym) po pewnym odstępie czasu na tej samej próbie, tym samym narzędziem. Celem badań jest uchwycenie dynamiki zmian. Zmiany te to np. zmiana preferencji wyborczych członków jakiejś zbiorowości, zmiana postaw politycznych studentów w czasie studiów. Bardzo istotne przy stosowaniu tej metody jest to, by danemu badaniu poddane były zawsze te same osoby lub zbiorowości np. kluby sportowe (jednostki badawcze).

    Badanie przesiewowe (skriningowe, skrining, z ang. screening) – w medycynie rodzaj strategicznego badania, które przeprowadza się wśród osób nie posiadających objawów choroby, w celu jej wykrycia i wczesnego leczenia, dla zapobieżenia poważnym następstwom choroby w przyszłości.

    Wdrażanie technologii – etap działalności naukowo-technicznej, w którym efekty pracy naukowej w obszarze nauk podstawowych i stosowanych, w tym ściśle ukierunkowanych na osiągnięcie celów praktycznych prac badawczo-rozwojowych, są realizowane w praktyce, np. przez uruchomienie nowych technologii lub modyfikacje technologii istniejących. Czynnik bioleczniczy – drobnoustroje, które przyspieszają wyleczenie lub zapobiegają powikłaniom wskazanej choroby u człowieka. Skuteczność czynników bioleczniczych została dowiedziona naukowo, z udziałem dużych grup pacjentów, randomizowanych badań, testów z użyciem placebo oraz podwójnej ślepej próby. Inaczej wygląda to w przypadku probiotyków, których skuteczność leczenia chorób nie została potwierdzona naukowo (lub została potwierdzona jedynie in vitro), częściowo z powodu nie wykonania jeszcze odpowiedniej ilości testów u człowieka. Probiotyki mogą, ale nie muszą, być także czynnikami bioleczniczymi, jednak ich użycie bez badań klinicznych jest dyskusyjne. Spożywanie probiotyków wpływa jednak korzystne – między innymi z powodu immunomodulacji – na stan zdrowia organizmu, ale nie powoduje wyleczenia z żadnej choroby.

    Polskie Towarzystwo Technologii i Mediów Edukacyjnych - powstałe w 1996 r. stowarzyszenie, którego głównym celem jest gromadzenie i upowszechnianie wiedzy edukacyjnej, zwłaszcza z zakresu najnowszych technologii i mediów edukacyjnych oraz inspirowanie i prowadzenie badań naukowych, kształcenie i doradztwo w dziedzinie technologii kształcenia i pedagogiki medialnej.

    Dodano: 15.11.2011. 00:25  


    Najnowsze