• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chemia mózgu a padaczka ogniskowa - przełom w badaniach

    15.04.2010. 16:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Wyniki nowych badań pokazały, że padaczka ogniskowa występuje wtedy, kiedy komórki mózgu zwane astroglejami aktywują się, powodując wytwarzanie wyładowań epileptycznych przez pobliskie neurony. Odkrycia mogą wskazać nowy kierunek badań neurologom pracującym nad pochodzeniem padaczki i poszukującym nowych terapii farmakologicznych. Badania, które zostały w części sfinansowane ze środków unijnych, opisano w czasopiśmie Public Library of Science (PLoS) Biology.

    Są one owocem czteroletniej pracy siedmiu partnerów projektu NEUROGLIA (Molekularne i komórkowe badania interakcji neuron-astroglej - poznanie funkcjonowania i dysfunkcji mózgu), który otrzymał 3 mln EUR z tematu "Zdrowie" Siódmego Programu Ramowego (7PR).

    Około 50 milionów osób na świecie cierpi na różne rodzaje padaczki - zaburzenia charakteryzującego się napadami o różnym czasie trwania i różnej intensywności. Objawy obejmują od łagodnych napadów, cechujących się spazmatycznymi ruchami kończyn, po poważne, uogólnione napady toniczno-kloniczne ("grand mal") wiążące się z gwałtownymi skurczami mięśni, po których następuje utrata przytomności. Istnieją leki umożliwiające kontrolowanie padaczki, ale jak na razie nie ma na nią lekarstwa.

    Naukowcy szukali przyczyn padaczki ogniskowej, nazywanej również padaczką częściową, która pojawia się, kiedy w mózgu następuje duże, neuronalne wyładowanie elektryczne. Zespół pracujący pod kierunkiem dr Giorgio Carmignoto z włoskiej Krajowej Rady Badawczej zbadał reakcje na poziomie komórkowym w mózgu, angażujące w szczególności astrogleje, które są komórkami glejowymi w kształcie gwiazdy występującymi w mózgu i rdzeniu kręgowym. Komórki glejowe dostarczają substancji odżywczych tkance nerwowej mózgu i pomagają ją naprawiać.

    Dr Carmignoto wraz z zespołem monitorował aktywność astroglejów i neuronów wielu chorych na padaczkę za pomocą różnych, eksperymentalnych modeli padaczki. Odkrył, że okres nadczynności w grupie neuronów wywołuje potężną reakcję wśród pobliskich astroglejów. Aktywowane astrogleje wysyłają z kolei sygnał z powrotem do neuronów. W ten sposób rozpoczyna się okres nadczynności neuronów, który popycha je w kierunku rozległego wyładowania elektrycznego. Wyładowanie działa wówczas jak pętla, wywołując drugą falę aktywności astroglejów, co często powoduje przedłużenie napadu.

    Naukowcy konkludują, że ta "pętlowa aktywność" między neuronami a astroglejami w różnych częściach mózgu jest odpowiedzialna za aktywację napadów padaczki ogniskowej.

    Odkrycie interakcji neuron-astroglej w wywoływaniu padaczki ogniskowej stanowi ogromny krok naprzód w opracowywaniu nowych metod leczenia oraz leków do kontrolowania tej choroby.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Padaczka skroniowa (ang. temporal lobe epilepsy, TLE) – przewlekła choroba neurologiczna, typ padaczki ogniskowej. Charakteryzuje się nawracającymi napadami padaczkowymi wywołanymi gwałtownymi, synchronicznymi wyładowaniami komórek nerwowych powstającymi w płacie skroniowym mózgu. Komisurotomia – zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu spoideł mózgowych łączących półkule mózgu. Wykorzystuje się go do łagodzenia objawów padaczki, ponieważ ogranicza rozprzestrzenianie się ataków epileptycznych pomiędzy półkulami. Ogranicza także przepływ informacji pomiędzy nimi co wiąże się z występowaniem objawów zespołów spoidłowych. Etosuksymid (łac. Ethosuximidum) – lek działający przeciwdrgawkowo. Hamuje impulsy elektryczne w mózgu, będące przyczyną napadów padaczki. Zmniejsza i łagodzi napady padaczkowe, zapobiega ich powstawaniu.

    Łagodna padaczka częściowa z iglicami w okolicy centralnoskroniowej (zwana także padaczką rolandyczną lub padaczką Rolanda) – typ padaczki charakteryzujący się następującymi cechami: Kalozotomia (ang. callosotomy) – zabieg neurochirurgiczny, polegający na przecięciu spoidła wielkiego mózgu (ciała modzelowatego). Wskazaniem do kalozotomii są ciężkie postaci padaczki lekoopornej, ogniskowej lub wieloogniskowej, z napadami wtórnie uogólniającymi się. W większości przypadków po kalozotomii uzyskuje się znaczną poprawę. Możliwym powikłaniem jest tzw. zespół rozdwojonego mózgu (zespół dyskonekcji, zespół rozłączenia), na który mogą składać się afazja ruchowa, mutyzm, akineza, porażenie połowicze.

    Leki przeciwpadaczkowe to leki stosowane w leczeniu padaczki (epilepsji). Ponieważ padaczka polega na samorzutnym wyładowywaniu się neuronów w pewnych rejonach ośrodkowego układu nerwowego, leki przeciwpadaczkowe, w ogólnym ujęciu, mogą działać na dwa sposoby: Padaczka czołowa: Padaczka czołowa (epilepsja czołowa, z ang. FLE) – odmiana padaczki o stosunkowo nietypowej jak na tę chorobę symptomatologii, w której występują krótkie, nawracające ataki biorące początek w płatach czołowych mózgu, nierzadko podczas snu. Jest to druga, po padaczce skroniowej (określanej z angielska także jako TLE), odmiana tej choroby pod względem częstości występowania, i dzieli z nią wspólną cechę: częściowe (ogniskowe) ataki.

    Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu. Padaczka (inaczej epilepsja, historycznie kaduk), w klasycznym języku greckim: ἐπιληψία (epilēpsía) – choroba o złożonej, różnej etiologii, cechująca się pojawianiem napadów padaczkowych. Napad padaczkowy zaś jest wyrazem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Biochemicznymi przyczynami pojawiania się tych wyładowań mogą być:

    U kręgowców, neurony czuciowe to neurony, które wychodzą swoimi wypustkami z włókien mięśniowych i tworzą synapsy z rdzeniem kręgowym lub pniem mózgu. W łuku odruchowym bodźce są przekazywane neuronami czuciowymi do neuronów pośredniczących, skąd odpowiedź na nie jest przesyłana neuronem motorycznym do mięśnia.

    Dysforia (stgr. δύσφορος, δυσ- trudność, φέρω- znosić) − jeden z objawów występujących w zaburzeniach psychicznych np. w charakteropatiach, w depresji, w niektórych odmianach padaczki (tzw. napady dystymiczne), jako powikłanie wieloletniej, źle kontrolowanej padaczki z cechami uszkodzenia OUN, w zespołach psychoorganicznych, a niekiedy w psychozach schizofrenicznych. Bywa też obserwowany w zespołach otępiennych, także w otępieniu typu Alzheimera. Jest również częstym objawem odstawienia kokainy u osób uzależnionych. Polega na wyolbrzymianiu pewnych sytuacji oraz innych bodźców, co powoduje reakcje nieadekwatne – gniewne, złość lub wręcz agresję chorego. Ogólna drażliwość, wybuchowość, zrzędliwość, rozdrażnienie.

    Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (ang. Transcranial magnetic stimulation - TMS) – nieinwazyjna metoda powodująca depolaryzację i hiperpolaryzację neuronów. TMS korzysta z indukcji elektromagnetycznej w celu wywołania słabego napięcia elektrycznego przy pomocy szybko zmieniającego się pola magnetycznego. Może to aktywność w poszczególnych częściach mózgu i wywołanie niewielkiego dyskomfortu, pozwalającego na badanie funkcjonowania mózgu i jego połączeń. Odmiana TMS, powtarzalna przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (rTMS), była testowana jako urządzenie stosowane w terapii wielu zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych, takich jak: migrena, wylew, choroba Parkinsona, dystonia, szum uszny, depresja i halucynacje słuchowe. Kora mózgu - struktura mózgu, w części kresomózgowia, zbudowana z istoty szarej, którą stanowią komórki neuronów. Jest największą częścią płaszcza, pokrywa obydwie półkule kresomózgowia. Tworzy ją około 10 mld komórek nerwowych ułożonych w sześciu warstwach o różnej grubości. Dominują w niej komórki piramidalne (najbardziej charakterystyczne dla kory), gwiaździste (głównie w czwartej warstwie) oraz wrzecionowate (w najgłębszej warstwie kory). Kora mózgu osiąga grubość do 4,5 mm. Jest bardzo silnie pofałdowana, dzięki czemu przy mniejszej objętości posiada większą powierzchnię czynną - 2 500 cm u człowieka , co odpowiada powierzchni kuli o średnicy 28 cm.

    Neuroplastyczność (plastyczność mózgu) – zdolność tkanki nerwowej do tworzenia nowych połączeń mających na celu zreorganizowania się, adaptacji, zmienności, samonaprawy, uczenia się i pamięci. Jest to powszechna cecha neuronów, występująca na wszystkich piętrach układu nerwowego.

    Dodano: 15.04.2010. 16:12  


    Najnowsze