• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ciąża a grypa - wywiad z prof. Szamatowiczem, UM Białystok

    07.05.2009. 17:23
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Rozmowa z profesorem zwyczajnym Marianem Szamatowiczem z Kliniki Ginekologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

    1. Czy grypa ma wpływ na przebieg ciąży?
    Zanim bezpośrednio odpowiem na to pytanie chcę wyraźnie powiedzieć, że sprawy grypy u ciężarnych nie należy bagatelizować, ale również nie należy wpadać w przesadną panikę. Stres wywołany paniką u ciężarnych może być gorszy w skutkach niż obecna sytuacja epidemiologiczna w Polsce. Proszę pamiętać, że z grypą "jesteśmy zżyci" od lat. Według WHO każdego roku na grypę choruje na świecie ok. 350 mln ludzi, a zdarza się nawet do 1 mld i że z powodu komplikacji grypowych każdego roku umiera 500 tys do 1 mln osób. Zdarzały się pandemie i o takiej ostrzega WHO. W Polsce w bieżącym roku jest nieco większa zachorowalność na grypę, na szczęście bez cech epidemii. Na szczęście również typowy sezon grypowy, luty-marzec-kwiecień dobiega końca. Trzeba pamiętać, że w czasie ciąży ma miejsce ewidentny spadek odporności immunologicznej. Jest to biologiczny wymóg wobec organizmu matki aby nie doszło do odrzucenia "przeszczepu" jakim jest płód. To wszystko sprawia, że przy infekcji grypowej możemy oczekiwać wydłużenia przebiegu samej choroby, a także rozwoju różnych powikłań.

    2. Jakie miesiące ciąży są najniebezpieczniejsze dla rozwoju płodu?
    W zasadzie w każdym okresie ciąży może dojść do nieszczęścia. Jednak najbar-dziej niebezpieczny jest okres wczesnej ciąży. Po 16 tyg. jej trwania powinniśmy mieć w pełni wykształcone łożysko, które będzie zabezpieczać płód przed prze-nikaniem do niego różnego rodzaju mikroorganizmów, w tym wirusów. Wcześ-niej doszło już do uformowania wszystkich ważnych dla życia narządów. We wczesnym okresie ciąży większość patogenów z tzw grupy TORCH /toksoplazm-moza, inne, różyczka, cytomegalia, opryszczka/ mogła powodować liczne uszkodzenia płodu, m. in. wady serca, słuchu, wzroku. W przypadku wirusa grypy podobne powikłania nie zostały odnotowane. Natomiast ostatnie obserwacje wskazują, że infekcja grypowa może powodować rodzenie się dzie-ci ze zmniejszoną masą urodzeniową, częściej także występują porody przed-wczesne.

    3. Jeśli przyszła mama ma grypę to co robić? Czy są leki, które chronią przed powikłaniami?
    Może wcześniej warto zróżnicować czy mamy doczynienie z grypą czy z przeziębieniem. Są określone cechy kliniczne, które pozwalają te sytuacje rozpoznać. W przypadku typowej grypy obserwuje się bardzo wysoką gorączkę, do 39 C, pojawiającą się nagle, z silnymi bólami głowy i karku, z ogólnym rozbi-ciem i wyczerpaniem, z bólami mięśni i stawów, z kaszlem i nieżytem nosa. Przeziębienie ma inny "zestaw" objawów. Są nimi najczęściej bóle gardła i ki-chanie, stany podgorączkowe, ogólne złe samopoczucie, katar i kaszel. Objawy narastają powoli i po ok. 7 dniach stan zdrowia wraca do normy.
    U ciężarnych w sytuacji grypy czy przeziębienia najskuteczniejszym leczeniem jest przebywanie w łóżku. Doradza się picie dużej ilości płynów, jak np. herbaty z cytryną i miodem, czy też z sokiem malinowym. Przy bólach mięśniowo-stawowych można przyjmować paracetamol. W ciąży zaawansowanej należy unikać aspiryny i niesterydowych leków przeciwzapalnych. Stanowisko wobec przyjmowania witaminy C czy rutynoskorbiny nie jest jednoznaczne pozytywne, chociaż negatywnych efektów nie opisano.

    4. Jakie działania profilaktyczne można podejmować aby nie zachorować?
    Najskuteczniejszym sposobem postępowania profilaktycznego są szczepienia. Niestety, odsetek kobiet szczepionych w Polsce jest bardzo niski, poniżej 10%. Nie ma przeciwwskazań do szczepienia kobiet w 2-gim i 3-cim trymestrze ciąży. Odporność pojawia się już po ok. 7 dniach. Trwają dyskusje co do zasadności szczepień we wcześniejszym okresie. Natomiast inne działania profilaktyczne to przede wszystkim unikanie kontaktów ze środowiskami, czy zgrupowaniami o podwyższonym ryzyku infekcji. Do zakażenia dochodzi na drodze kropelkowej. Zaleca się kobietom noszenie właściwego ubrania oraz dietę z dużą ilością warzyw i owoców aby poprawić wydolność systemu immunologicznego.

    5. Czy dzieci urodzone po leczeniu in vitro mają prawidłową odporność?
    Dzieci po in vitro to są najnormalniejsze w świecie dzieci i w opiece obowiązują wszystkie te same zasady opieki neonatologicznej co po poczęciu w sposób na-turalny. Fakt, że do ciąży dochodzi po latach wyczekiwania, po leczeniu, powo-duje traktowanie tych ciąż jako podwyższonego ryzyka, szczególnej troski. Leczenie niepłodności za pomocą in vitro skutkuje zwiększonym odsetkiem ciąż wielopłodowych, przede wszystkim bliźniaczych. Takie ciąże a potem noworodki powinny być pod szczególną opieką.

    6. Czy w czasie zagrożeń epidemią grypy można podejmować się leczenia niepłodności za pomocą in vitro?
    Po pierwsze, nikt w Polsce nie ogłosił zagrożenia epidemią grypy, głównie "świńskiej". Po drugie, pragnienie posiadania potomstwa jest tak naturalnym i ogromnym pragnieniem człowieka, że nie likwidują go sensacje medialne.

    7. Czy zainteresowanie in vitro w Polsce rośnie w porównaniu z innymi krajami Europy?
    Zainteresowanie leczeniem niepłodności za pomocą in vitro jest podobne jak w innych krajach Europy. Polska wyróżnia się tym, że do chwili obecnej nie chce refundować ze środków publicznych takiego leczenia. Nie ma problemu dostęp-ności, jest problem bariery finansowej. Według szacunków w naszym kraju realizuje się ok. 4 tys. cykli rocznie, podczas gdy potrzeby są na poziomie 25-28 tys cykli. Gdy mówimy o innych krajach europejskich, to nigdzie nie doszło do załamania budżetu na ochronę zdrowia z powodu refundowania in vitro. Prawo do posiadania potomstwa jest podstawowym prawem człowieka, bo tak stanowi Uniwersalna Deklaracja Praw Człowieka. Polska jest jej sygnatariu-szem. My praw człowieka nie łamiemy, ale niepłodnym parom nie pomagamy. Niestety, rządzi ideologia. Smutne!

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Skok antygenowy, genetyczna reasortacja (ang. antigenic shift) - zjawisko zmienności genetycznej polegające na wymianie jednego bądź kilku fragmentów jednoniciowego RNA wirusa grypy. Dochodzi do niego przy jednoczesnym zakażeniu komórki gospodarza przez dwa różne wirusy. Powstaje odrębny antygenowo szczep wirusa, o znacznych zmianach antygenowych głównie cząsteczek H (hemaglutynina) i N (neuraminidaza). Przeciwko takim szczepom wirusów grypy organizm nie ma wytworzonej uprzednio odporności, stąd często są one przyczyną epidemii lub pandemii. Miało to miejsce w wypadku kilku pandemii grypy do których doszło w XX wieku. H1N1 – podtyp wirusa grypy typu A, do którego odmian zalicza się m.in. wirusa tzw. hiszpanki, wirusy powodujące łagodnie przebiegającą grypę ludzką oraz wiele szczepów wirusów grypy występujących u ptaków i świń, w tym również odkrytą w kwietniu 2009 r. nową odmianę wirusa ludzkiej grypy typu H1N1/09. Szczepionka prepandemiczna przeciw grypie – szczepionka nowej generacji przeciwko grypie ptasiej. Jest przeznaczona do podawania osobom dorosłym (18–60 lat) w celu ochrony przed grypą ptasią, którą wywołuje szczep wirusa grypy A oznaczony H5N1. Zawiera fragmenty inaktywowanego (zabitego) wirusa A(H5N1) oraz system adiuwantowy. Wirus ptasiej grypy H5N1 jest uważany przez WHO za odmianę wirusa, która może stać się przyczyną kolejnej pandemii, w przypadku, gdyby doszło do jego mutacji i przekształcenia w szczep zaraźliwy dla człowieka. W związku z tym szczepionka jest przeznaczona do ewentualnych szczepień masowych. Charakteryzuje się zdolnością wywoływania odporności krzyżowej oraz ochrony przed nowymi odmianami wirusa H5N1. Została dopuszczona do obrotu 26 września 2008 na terenie wszystkich krajów UE decyzją Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) po zapoznaniu się z materiałami i wynikami badań przedstawionymi przez producenta, jednocześnie zobowiązując go do monitorowania działań niepożądanych tak długo, jak szczepionka będzie znajdowała się w obrocie. Na rynku farmaceutycznym występuje pod nazwą Prepandrix® i Pandemrix®. Producentem jest firma GSK Biologicals.

    Świńska grypa (lub grypa świń) – zakaźna choroba układu oddechowego świń, którą powodują wirusy grypy typu A lub (rzadziej) wirusy grypy typu C. Nieściśle (i formalnie niepoprawnie) świńską grypą nazywa się również chorobę wywoływaną przez tzw. nowy wirus grypy północnoamerykańskiej (nazywany również wirusem grypy meksykańskiej). Pandemia grypy A/H1N1v w latach 2009 - 2010 - pandemia trwająca od 11 czerwca 2009 do 10 sierpnia 2010, spowodowana przez nowy wtedy szczep wirusa grypy A/H1N1, będącą zmutowaną wersją wirusa świńskiej grypy. Wyizolowane próbki wirusa z Meksyku okazały się identyczne z próbkami wyizolowanymi wcześniej w Kalifornii stąd wirus jest niekiedy oznaczany jako A/Kalifornia/04/2009. Obecność tego wirusa potwierdzono na wszystkich stale zamieszkałych kontynentach. Bezpośrednio na skutek pandemii zmarło 105 700 - 400 000 osób, a za sprawą powikłań dalsze 46 000 - 179 000.

    Amantadyna – lek antywirusowy, stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy typu A u dorosłych (zwłaszcza A2; nie działa na wirus grypy typu B). Działa przez hamowanie uwalniania materiału genetycznego wirusa z nukleokapsydu do komórki i dalsze etapy jego replikacji. Obecnie obserwuje się szybkie wytwarzanie oporności wirusów na ten lek. Ptasia grypa, influenza ptaków – ostra choroba zakaźna występująca powszechnie u ptaków, wywołana przez typ A wirusa grypy, który należy do rodziny Orthomyxoviridae, rodzaju Influenzavirus A.

    Konchowanie uszu (także świecowanie) - niekonwencjonalna praktyka medyczna polegająca na zapalaniu rurki z materiału nasączonego woskiem, nazywanej świecą, i umieszczaniu jej w przewodzie słuchowym. Zabieg rzekomo ma oczyszczać uszy z woskowiny i innych zanieczyszczeń, a nawet być pomocny w leczeniu innych przypadłości, m.in. kataru siennego, bólów głowy, zapalenia zatok przynosowych, nieżytu nosa, przeziębień, grypy czy szumów usznych. Oseltamiwir (ATC: J 05 AH 01) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy będący selektywnym inhibitorem neuraminidazyenzymu wirusa grypy. Jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy A i B.

    Szczepionki DNA to zazwyczaj koliste plazmidy, które zawierają geny kodujące antygeny konkretnych patogenów, przeciwko którym chcemy uzyskać odporność. Taki materiał, wszczepiony do ciała pacjenta (zazwyczaj domięśniowo) prowadzi do ekspresji genów, które zawiera. W wyniku tego komórki człowieka produkują białka, na które reaguje układ odpornościowy, jak w przypadku zwykłego zakażenia, dając dzięki temu odporność przeciwko konkretnym antygenom. W jednym plazmidzie można zmieścić geny dla kilku epitopów, dlatego można uzyskać odporność nawet przeciw kilku rodzajom patogenów. W plazmidach stosuje się promotory takich wirusów, jak CMV (cytomegalowirus) czy SV40. Zastosowanie kompleksów DNA–lipid po podaniu dożylnym daje lepszą odpowiedź, niż w przypadku podania DNA z samą tylko solą fizjologiczną. Obecnie przeprowadza się badania nad szczepionkami zapobiegającymi zakażeniom HIV, wirusami opryszczki, wirusowego zapalenia wątroby typu B, malarii, cytomegalii, grypy, wścieklizny, gruźlicy i innych. Dla szczepionek DNA przewiduje się również zastosowania na polu alergii, stwardnienia rozsianego, reumatoidalnego zapalenia stawów, chorób uwarunkowanych genetycznie oraz chorób nowotworowych.

    Oscillococcinum jest preparatem homeopatycznym produkowanym przez francuski koncern Boiron, właściciela marki. Preparat reklamowany jest jako pomocny w zwalczaniu stanów grypowych i przeziębień, mimo dowiedzionej znikomej skuteczności.

    Ex vivo - odmiana technik in vitro, różniąca się od nich tym, że materiał biologiczny jest pozyskiwany z żywego organizmu w celu jego modyfikacji in vitro i ponownego podania z powrotem do organizmu, z którego go pozyskano.

    Dodano: 07.05.2009. 17:23  


    Najnowsze