• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Co trzeci chory przewlekle Polak nie stosuje regularnie leków

    19.05.2010. 05:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Co trzeci Polak chory przewlekle, np. na cukrzycę, chorobę układu krążenia czy depresję, nie zażywa regularnie leków przepisanych przez lekarza - wynika z raportu Fundacji na rzecz Wspierania Rozwoju Polskiej Farmacji i Medycyny.

    Takie postępowanie może mieć skutki groźne dla zdrowia i życia pacjentów - podkreślali lekarze obecni na jego prezentacji. "Niestosowanie się do zaleceń lekarskich to najczęstsza przyczyna niepowodzeń terapii" - mówił np. prof. Piotr Kuna, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

    Raport stworzono na podstawie badań przeprowadzonych przez agencję PENTOR RI na zlecenie Fundacji. Objęto nimi 1006 osób, w tym 228 pacjentów cierpiących na chorobę przewlekłą, taką jak cukrzyca, choroba układu krążenia, depresja, schizofrenia. W badaniu wzięła też udział grupa matek dzieci ze schorzeniem przewlekłym, a dokładnie z astmą oskrzelową lub alergią, grupa pacjentów z chorobami wieku podeszłego lub ich opiekunów oraz przedstawiciele środowiska medycznego, tj. lekarze specjaliści i lekarze pierwszego kontaktu, pielęgniarki i aptekarze.

    "Jak wynika z tych badań, aż jedna trzecia polskich pacjentów z chorobą przewlekłą nie stosuje się do zaleceń lekarza i nie zażywa regularnie przepisanych przez niego leków" - powiedział dr hab. Przemysław Kardas, kierownik I Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Specjalista kieruje europejskim projektem badawczym, realizowanym w ramach 7. Programu Ramowego UE, który ma ocenić przeszkody na drodze do przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.

    W badanej grupie, 31 proc. osób przewlekle chorych przyznało, że zdarza im się wykorzystywać tylko część opakowania przepisanego przez lekarza, 22 proc. stosuje tylko jeden lub niektóre z kilku przepisanych leków, a 25 proc. przerywa terapię po kilku opakowaniach leków. Jedna piąta (20 proc.) zwiększa lub zmniejsza samodzielnie dawkę leku bez konsultacji z lekarzem. Aż 39 proc. badanych zdarzyło się nie wykupić leku na receptę przepisanego przez lekarza, 1 proc. nie wykupuje ich nigdy, a 7 proc. czasami.

    Wśród powodów odstępstw od zaleceń lekarskich badani wymieniali m.in. poprawę samopoczucia po lekach na tyle dużą, iż uznali się za zdrowych (lub podleczonych) i odstawili lek (25 proc. badanych), gorsze samopoczucie po lekach i przerwanie terapii bez konsultacji z lekarzem (21 proc.) oraz trudności z otrzymaniem recepty od lekarza, np. z powodu dużej kolejki (8 proc.).

    Jak ocenił dr Kardas, najnowsze zarządzenie Narodowego Funduszu Zdrowia, które zabrania zaocznie wystawiać recepty pacjentom może jeszcze pogorszyć tę sytuację, bo już teraz czas oczekiwania do niektórych specjalistów jest bardzo długi.

    Jednym z czynników decydujących o regularnym zażywaniu leków jest też ich cena. Aż 52 proc. badanych przyznało, że zdarzyło im się nie wykupić recepty ze względu na zbyt duże koszty leku, w tym 16 proc. zdarza się to często lub bardzo często.

    Na przestrzeganie zaleceń lekarskich wpływają czynniki związane zarówno z samą chorobą, z pacjentem - np. jego cechami osobowości i statusem cywilnym, jak również z prowadzącym go lekarzem.

    "Pacjent częściej regularnie zażywa leki jeśli rozumie specyfikę swojej choroby i konsekwencje jej nieleczenia, jeśli jest zaangażowany w swoją terapię. Łatwiej przychodzi to osobom z natury pedantycznym, sumiennym i zdyscyplinowanym, a gorzej chaotycznym i niesystematycznym. Zaleceń przestrzegają też częściej pacjenci, którzy mają rodzinę, bo ma ich kto wspierać i motywować" - tłumaczył dr Kardas.

    Zdaniem specjalisty, najważniejszym z czynników wpływających na przebieg terapii chorób przewlekłych jest jakość relacji lekarz-pacjent oraz związane z tym zaufanie chorego do lekarza. Z najnowszego badania wynika, że w grupie nieregularnie stosującej leki wyraźnie większy odsetek pacjentów ma z tym zaufaniem problem.

    "Dobra jakość relacji polega tym, by lekarz umiał się zaangażować w terapię pacjenta. To lekarz musi chcieć współpracować z chorym, zainteresować się tym, czy stosuje się on do zaleceń" - podkreślił dr Kardas. Jak ocenił, systematyczność zażywania leków przez pacjentów może ulec poprawie, jeśli lekarze będą im tłumaczyć, albo zapisywać jak należy stosować dany lek oraz informować o pozytywnych skutkach terapii. Straszenie dramatycznymi skutkami często daje efekt odwrotny - wzmaga lęk pacjenta i prowadzi do nasilenia się mechanizmów wyparcia i zaprzeczania chorobie.

    Jak ocenił prof. Kuna, nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich przynosi państwu ogromne straty ekonomiczne. "Jest to najdroższa forma terapii" - podkreślił specjalista.

    Z badań prowadzonych m.in. przez dr. Kardasa wynika, że koszty, jakie ponosi państwo w wyniku hospitalizacji spowodowanej zaniedbaniami w leczeniu oraz refundacji zakupionych, a niewykorzystanych przez pacjentów leków sięgają 6 mld rocznie.

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    kap/



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przestrzeganie zaleceń terapeutycznych (synonim anglojęzycznych terminów compliance i adherence) – w medycynie, w szerszym znaczeniu, oznacza stopień, do jakiego zachowanie pacjenta (w zakresie przyjmowania leków, przestrzegania diety i dokonywania zmian w stylu życia) jest zgodne z zaleceniami medycznymi. W znaczeniu węższym, odnosi się do zgodnego z zaleceniami stosowania odpowiedniej dawki i czasu przyjęcia leków. Przeciwieństwo przestrzegania zaleceń terapeutycznych określane jest jako non-compliance. Politerapia – terapia wielolekowa, kiedy pacjent przyjmuje dwa lub więcej środków farmakologicznych jednocześnie, najczęściej według zaleceń lekarza. Leczenie może dotyczyć jednej lub kilku chorób jednocześnie. Może to być kilka leków o różnym działaniu lub jeden lek (np. w tabletce lub syropie), który zawiera w sobie kilka różnych, ale dobranych właściwie do leczonej choroby substancji czynnych. Skład substancji tworzących np. tabletkę złożoną jest tak dobrany, aby ich efekt leczniczy uzupełniał się, a jednocześnie aby nie wchodziły one ze sobą w istotne interakcje lub działania przeciwstawne. Anestezjolog jest to lekarz posiadający specjalizację z anestezjologii i intensywnej terapii. Do obowiązków lekarza anestezjologa należą: znieczulanie pacjentów wymagających operacji, leczenie pacjentów oddziału intensywnej terapii, leczenie bólu ostrego i przewlekłego oraz resuscytacja.

    E-recepta (elektroniczna recepta) - "bezpośrednia lub pośrednia transmisja recepty, wraz z informacjami ściśle z nią powiązanymi, pomiędzy lekarzem, farmaceutą, instytucją refundacyjną oraz władzami zdrowotnymi, przy użyciu mediów elektronicznych". Innymi słowy, e-recepta to elektroniczny zapis informacji na temat leku przepisanego pacjentowi, który obejmuje również sposób dawkowania tego leku. Zapis taki może być przekazany w formie elektronicznej od lekarza do podmiotu uprawnionego do jego dystrybucji - farmaceuty, a stamtąd dalej - np. do instytucji refundacyjnej (NFZ). Recepta – pisemne polecenie lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii lub felczera dla farmaceuty i w mniejszym stopniu dla chorego dotyczące leków, które mają zostać użyte w leczeniu. W Polsce recepty wypisuje się stosując zarówno język polski jak i łaciński. Wystawianie recept reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2007 r. w sprawie recept lekarskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 97, poz. 646 z późn. zm.). Wzór recepty określa załącznik nr 6 do wyżej wymienionego Rozporządzenia. Recepta ma wymiary nie mniejsze niż 90 mm (szerokość) i 200 mm (długość) oraz nie większe niż 110 mm (szerokość) i 215 mm (długość) (§ 10 ust. 2 Rozporządzenia).

    Grupa Sanofi - jedna z największych firm farmaceutycznych na świecie, zajmująca się badaniami, rozwojem, produkcją i sprzedażą innowacyjnych rozwiązań terapeutycznych, skoncentrowana na potrzebach pacjentów. Główne działania Grupy Sanofi koncentrują się na dostarczaniu leków innowacyjnych oraz generycznych, szczepionek, leków bez recepty (OTC), konsumenckich produktów ochrony zdrowia (Consumer Healthcare) oraz preparatów weterynaryjnych. Apteka – placówka, zajmująca się głównie sprzedażą leków i innych produktów medycznych (np. opatrunków, środków higienicznych). Apteki recepturowe zajmują się także przygotowywaniem leków recepturowych zgodnie z przepisaną przez lekarza receptą. W praktyce pacjenci korzystają w aptekach także z konsultacji medycznych w sprawie stosowania poszczególnych leków w przypadku konkretnych dolegliwości, a nawet, w nagłych przypadkach, z najbardziej podstawowej pomocy medycznej, polegającej na udzieleniu pierwszej pomocy i wezwaniu innego wykwalifikowanego personelu (lekarza, felczera, zespołu pogotowia ratunkowego itp.).

    Leczenie, terapia, kuracja – szereg czynności medycznych, z użyciem stosownych leków i aparatury, zmierzających do przywrócenia równowagi (homeostazy) organizmu dotkniętego chorobą lub kalectwem; postępowanie lekarskie, którego celem jest przywrócenie zdrowia choremu lub poprawa jego jakości życia. Wyróżniamy różne rodzaje leczenia: Beta2-mimetyki, leki β-adrenergiczne – grupa leków działających agonistycznie w stosunku do receptorów β2 zlokalizowanych w ścianach dróg oddechowych. Są wykorzystywane w terapii astmy oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz innych chorób przebiegających z obturacją w drogach oddechowych.

    Terapeuta to osoba która specjalizuje się w określonym rodzaju terapii, najczęściej w psychoterapii. Można się też spotkać z definicją która określa terapeutę jako "specjalistę w dziedzinie terapii, znawca metod terapii". Terapeuta stosując odpowiednie metody, testy oraz angażując pacjenta/klienta w rozwiązywanie określonych zadań i wykonywanie odpowiednich czynności wpływają na zmianę postępowania lub zmianę zachowania swojego pacjenta/klienta. Najczęściej terapeutami są psycholodzy, lekarze, fizjoterapeuci, psychopedagodzy oraz pracownicy socjalni. W Polsce dość liczną grupę stanowią terapeuci zajęciowi, którzy poprzez organizację odpowiednich zajęć manualnych swoich podopiecznych wpływają na poprawę ich samopoczucia lub zachowania.

    Jatrogenia ("pochodzący od lekarza") – zachowania personelu medycznego: lekarza bądź lekarza weterynarii, ratowników medycznych, pielęgniarek, opiekunów medycznych czy salowych, które wywierają szkodliwy wpływ na stan psychiczny (jatropsychogenia) lub fizyczny (jatrosomatopatia) pacjenta. Zachowania takie wywołują u pacjenta zaburzenia lękowe, depresyjne itp. i powodują dodatkowe schorzenia czy dolegliwości wywołane przez sugestię lub nieprawidłowe leczenie. Większość błędów jatrogennych jest związana z niedostarczeniem niezbędnych informacji, niewłaściwym ich przekazaniem, z nieprawidłową postawą wobec chorego, brakiem wiedzy, empatii lub umiejętności psychologicznych w kontakcie z chorym. Wynikiem błędów jatrogennych jest prawie zawsze lęk i poczucie zagrożenia.

    Dodano: 19.05.2010. 05:18  


    Najnowsze