• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Czy lekarze szczepią się przeciw grypie?

    20.08.2017. 17:00
    opublikowane przez: Redakcja

     

    Wyszczepialność przeciw grypie w poprzednim sezonie grypowym wyniosła zaledwie 3,4%. W związku z tym eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy zainicjowali nowy projekt pod nazwą „Lekarze przeciw grypie”. Ze względu na to, że pracownicy służby zdrowia są głównym źródłem informacji i ich przekładają się na efektywność profilaktyki grypy postanowili zawalczyć o zdrowie swoich pacjentów, którzy chętniej poddają się szczepieniom, jeśli są rekomendowane przez osoby, które są dla nich autorytetem.

     

    Ogólnopolski Program Zwalczania Grypy jest inicjatywą społeczną niezależnych ekspertów medycznych. Celem Programu jest poprawa wyszczepialności przeciw grypie w Polsce, zwłaszcza wśród pacjentów z grup ryzyka oraz informowanie Polaków o zagrożeniach związanych z grypą i jej powikłaniami. Organizatorem Społecznej Kampanii Informacyjnej powstałej w ramach Programu jest Fundacja Nadzieja dla Zdrowia. Działania skierowane są do środowiska medycznego, opinii publicznej, samorządu oraz do pracodawców. Przedsięwzięcie spotkało się z aprobatą najważniejszych instytucji działających na rzecz poprawy zdrowia publicznego, wielu organizacji zrzeszających lekarzy, pracodawców, związki samorządów i towarzystwa medyczne. W działania Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy zaangażowali się również eksperci medyczni, liderzy opinii, ludzie nauki, kultury oraz biznesu. Więcej informacji na stronie www.opzg.pl.

     

    Już we wrześniu rozpoczyna się okres szczepień przeciw grypie, dlatego pracownicy ochrony zdrowia powinni zwrócić uwagę pacjentów na znaczenie szczepień w profilaktyce zdrowotnej w nadchodzącym sezonie. Pacjenci szczepią się od 3 do 6 razy chętniej, jeśli jest to rekomendowane przez lekarzy1 – odgrywają oni istotną rolę w profilaktyce grypy. Również eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy podkreślają, że postawa lekarzy znacząco przekłada się na wzrost poziomu wyszczepialności. Pracownicy służby zdrowia często mają kontakt z chorymi osobami, zatem również należą do grupy ryzyka zachorowań na grypę. Lekarze otwarcie komunikują, że w znacznej mierze szczepią się przeciw grypie w trosce o pacjentów – zaszczepieni nie są w stanie zarazić ich wirusem, który bardzo łatwo się rozprzestrzenia. Dlatego bardzo istotne jest, by lekarze byli wzorem do naśladowania dla innych w kwestii szczepień i profilaktyki grypy. Zachęcają również pacjentów, by tak jak oni – szczepili się przeciw grypie dla swoich bliskich.

     

     

    Jak pokazują badania  45% społeczeństwa kiedykolwiek poddało się szczepieniu2. Pozostałe osoby nie uważają, aby szczepienie było ważne. Jedna trzecia badanych uznała, że ryzyko zachorowania na grypę jest u nich minimalne nawet bez zaszczepienia się2. Tymczasem fakty epidemiologiczne wyraźnie temu zaprzeczają. Grypa to liczne zachorowania, hospitalizacje i zgony. Pokazuje to, jak ważną rolę w edukacji pacjenta odgrywa lekarz oraz jego rekomendacje. Opinie specjalistów przekładają się na poziom wiedzy pacjentów.

    „Niezależnie od źródła porad na temat szczepień oraz źródła informacji większość osób pozostaje raczej samodzielna w podejmowaniu decyzji dotyczącej szczepienia przeciw grypie, choć traktują oni zalecenia otrzymane od personelu medycznego znacznie poważniej niż informacje pochodzące z innych źródeł. Dlatego bardzo często decyzja o poddaniu się szczepieniu jest uzależniona od rekomendacji lekarza. To właśnie lekarz jest autorytetem dla pacjentów, którzy darzą go zaufaniem” – podkreśla prof. dr hab. n. med. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy.

     

    Równie ważne jak edukacja pacjentów, jest budowanie i aktualizacja wiedzy na temat grypy i jej profilaktyki wśród lekarzy. Dlatego w ramach Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy powstała Wirtualna Akademia Grypy. Jest to platforma e-learnigowa, dzięki której pracownicy ochrony zdrowia podnoszą swoją wiedzę na temat grypy, zwłaszcza, że w tym roku w zakresie profilaktyki grypy wchodzą zupełnie nowe standardy i możliwość uzyskania znacząco szerszej niż dotąd ochrony przed grypą. Aktualna wiedza to podstawa autorytetu lekarzy wśród pacjentów.

    Jak podkreślają eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy niezwykle istotne jest podnoszenie poziomu wiedzy na temat zagrożeń wynikających z grypy i korzyści, jakie niosą za sobą szczepienia. W sezonie grypowym każdy lekarz powinien się szczepić przeciw grypie i zalecać to swoim pacjentom, a także podkreślać, że lepiej zapobiegać niż leczyć.

     

    Piśmiennictwo

    1Dane pochodzą z raportu JZM Phoenix Healthcare Practice, National consumer influenza immunization study, 2006

    2Danie pochodzą z raportu GFK, Ocena bodźców i barier dla szczepień przeciw grypie w Polsce, październik 2016

     

     


    Czy wiesz że...? (wersja beta)
    Szczepionka przeciw grypie pandemicznej (syn. szczepionka pandemiczna przeciwko grypie lub szczepionka pandemiczna) – szczepionka przeciw grypie zawierająca antygen szczepu wirusa grypy, który wywołał pandemię, lub którego podejrzewa się o możliwość jej wywołania, stosowana w profilaktyce grypy w oficjalnie ogłoszonej pandemii. Szczepionkę podaje się w postaci iniekcji domięśniowej. Pierwszą dawkę wybranego dnia, a drugą co najmniej 3 tygodnie później. Szczepionka przeciw grypie – zmieniana co roku szczepionka, chroniąca przed wirusem grypy charakteryzującym się dużą zmiennością antygenową. Szczepionka przeciw grypie sezonowej zawiera trzy najczęściej występujące zabite szczepy wirusa: dwa typy wirusów A (H3N2 i H1N1) oraz jeden typ wirusa B. Szczepionka prepandemiczna przeciw grypie – szczepionka nowej generacji przeciwko grypie ptasiej. Jest przeznaczona do podawania osobom dorosłym (18–60 lat) w celu ochrony przed grypą ptasią, którą wywołuje szczep wirusa grypy A oznaczony H5N1. Zawiera fragmenty inaktywowanego (zabitego) wirusa A(H5N1) oraz system adiuwantowy. Wirus ptasiej grypy H5N1 jest uważany przez WHO za odmianę wirusa, która może stać się przyczyną kolejnej pandemii, w przypadku, gdyby doszło do jego mutacji i przekształcenia w szczep zaraźliwy dla człowieka. W związku z tym szczepionka jest przeznaczona do ewentualnych szczepień masowych. Charakteryzuje się zdolnością wywoływania odporności krzyżowej oraz ochrony przed nowymi odmianami wirusa H5N1. Została dopuszczona do obrotu 26 września 2008 na terenie wszystkich krajów UE decyzją Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) po zapoznaniu się z materiałami i wynikami badań przedstawionymi przez producenta, jednocześnie zobowiązując go do monitorowania działań niepożądanych tak długo, jak szczepionka będzie znajdowała się w obrocie. Na rynku farmaceutycznym występuje pod nazwą Prepandrix® i Pandemrix®. Producentem jest firma GSK Biologicals.

    Świńska grypa (lub grypa świń) – zakaźna choroba układu oddechowego świń, którą powodują wirusy grypy typu A lub (rzadziej) wirusy grypy typu C. Nieściśle (i formalnie niepoprawnie) świńską grypą nazywa się również chorobę wywoływaną przez tzw. nowy wirus grypy północnoamerykańskiej (nazywany również wirusem grypy meksykańskiej). H1N1 – podtyp wirusa grypy typu A, do którego odmian zalicza się m.in. wirusa tzw. hiszpanki, wirusy powodujące łagodnie przebiegającą grypę ludzką oraz wiele szczepów wirusów grypy występujących u ptaków i świń, w tym również odkrytą w kwietniu 2009 r. nową odmianę wirusa ludzkiej grypy typu H1N1/09.

    Amantadyna – lek antywirusowy, stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy typu A u dorosłych (zwłaszcza A2; nie działa na wirus grypy typu B). Działa przez hamowanie uwalniania materiału genetycznego wirusa z nukleokapsydu do komórki i dalsze etapy jego replikacji. Obecnie obserwuje się szybkie wytwarzanie oporności wirusów na ten lek. Oseltamiwir – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy będący selektywnym inhibitorem neuraminidazyenzymu wirusa grypy. Jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy A i B.

    Pandemia grypy A/H1N1v w latach 2009 - 2010 - pandemia trwająca od 11 czerwca 2009 do 10 sierpnia 2010, spowodowana przez nowy wtedy szczep wirusa grypy A/H1N1, będącą zmutowaną wersją wirusa świńskiej grypy. Wyizolowane próbki wirusa z Meksyku okazały się identyczne z próbkami wyizolowanymi wcześniej w Kalifornii stąd wirus jest niekiedy oznaczany jako A/Kalifornia/04/2009. Obecność tego wirusa potwierdzono na wszystkich stale zamieszkałych kontynentach. Bezpośrednio na skutek pandemii zmarło 105 700 - 400 000 osób, a za sprawą powikłań dalsze 46 000 - 179 000. Amantadyna, 1-aminoadamantan – organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu, stosowana jako lek przeciwwirusowy w leczeniu i profilaktyce grypy typu A u dorosłych (zwłaszcza A2; nie zwalcza wirusów grypy typu B). Działa przez hamowanie uwalniania materiału genetycznego wirusa z nukleokapsydu do komórki i dalsze etapy jego replikacji. Obecnie obserwuje się szybkie wytwarzanie oporności wirusów na ten lek.

    Oseltamiwir (ATC: J 05 AH 01) – organiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy będący selektywnym inhibitorem neuraminidazyenzymu wirusa grypy. Jest stosowany w leczeniu i profilaktyce grypy A i B.

    Skok antygenowy, genetyczna reasortacja (ang. antigenic shift) - zjawisko zmienności genetycznej polegające na wymianie jednego bądź kilku fragmentów jednoniciowego RNA wirusa grypy. Dochodzi do niego przy jednoczesnym zakażeniu komórki gospodarza przez dwa różne wirusy. Powstaje odrębny antygenowo szczep wirusa, o znacznych zmianach antygenowych głównie cząsteczek H (hemaglutynina) i N (neuraminidaza). Przeciwko takim szczepom wirusów grypy organizm nie ma wytworzonej uprzednio odporności, stąd często są one przyczyną epidemii lub pandemii. Miało to miejsce w wypadku kilku pandemii grypy do których doszło w XX wieku.

    Skok antygenowy, genetyczna reasortacja (ang. antigenic shift) - zjawisko zmienności genetycznej polegające na wymianie jednego bądź kilku fragmentów jednoniciowego RNA wirusa grypy. Dochodzi do niego przy jednoczesnym zakażeniu komórki gospodarza przez dwa różne wirusy. Powstaje odrębny antygenowo szczep wirusa, o znacznych zmianach antygenowych głównie cząsteczek H (hemaglutynina) i N (neuraminidaza). Przeciwko takim szczepom wirusów grypy organizm nie ma wytworzonej uprzednio odporności, stąd często są one przyczyną epidemii lub pandemii. Miało to miejsce w wypadku kilku pandemii grypy do których doszło w XX wieku. Pandemia grypy w latach 1918–1919 (hiszpanka) – pandemia wywołana przez wyjątkowo groźną odmianę podtypu H1N1 wirusa A grypy, do której doszło w latach 1918–1919, znana pod potoczną nazwą „hiszpanka”.

    Pełnomocnik medyczny – wybrana przez pacjenta osoba, która reprezentuje jego wolę, stanowisko oraz interesy w sytuacji, gdy sam pacjent nie może lub nie chce tego uczynić samodzielnie. Pełnomocnik medyczny podejmuje decyzje dotyczące życia i zdrowia pacjenta, posiadając szczegółową wiedzę na jego temat. Powinien także szanować wolę swego mocodawcy i wyznawane przez niego wartości. Program Szczepień Ochronnych, PSO, popularna nazwa kalendarz szczepień - dokument zgodnie z którym realizowane są szczepienia w Polsce. PSO jest aktualizowany każdego roku przez Główny Inspektorat Sanitarny i publikowany w formie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia.

    Szczepionka modelowa – szczepionka, która naśladuje skład jakościowo-ilościowy, sposób produkowania oraz parametry bezpieczeństwa szczepionki przeciwko grypie, która zostanie użyta w przyszłości w przypadku wystąpienia pandemii. Szczepionka modelowa zostaje więc opracowana z wyprzedzeniem w stosunku do wybuchu ewentualnej pandemii grypy.

    Dodano: 20.08.2017. 17:00  


    Najnowsze