• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dieta śródziemnomorska bogata w oliwę z oliwek może chronić kości

    24.08.2012. 18:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wyniki nowych badań sugerują, że kluczowym elementem utrzymującym osteoporozę pod kontrolą może być składnik diety śródziemnomorskiej - oliwa z oliwek. Osteoporoza, powodująca stopniowe obniżanie gęstości i jakości kości, to choroba, która dotyka jedną trzecią kobiet i jedną piątą mężczyzn w wieku powyżej 50 lat, a bezpośrednie koszty osteoporozy w Europe szacuje się na 32 mld EUR rocznie. Uznaje się ją za jedną z najpowszechniejszych, wyniszczających i kosztownych chorób przewlekłych w Europie. Z tego właśnie względu tak ważne są wyniki prac hiszpańskiej grupy badawczej. Dorobek badań ma zostać opublikowany w czasopiśmie Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism (JCEM), wydawanym przez Endocrine Society, i wskazać, że dwa lata na diecie śródziemnomorskiej wzbogaconej o oliwę z oliwek przekładają się na podwyższone stężenie osteokalcyny w surowicy, co sugerowałoby ochronny wpływ na kości.

    W toku wcześniejszych badań wykazano, że zachorowalność na osteoporozę jest niższa w basenie Morza Śródziemnego w porównaniu do innych krajów europejskich. Powodem tego stanu rzeczy może być po części tradycyjna dieta śródziemnomorska, obfitująca w owoce i warzywa oraz cechująca się wysokim spożyciem oliwek i pozyskiwanej z nich oliwy.

    "Spożycie oliwy z oliwek powiązano z profilaktyką osteoporozy w modelach doświadczalnych i in vitro" - wskazuje dr med. José Manuel Fernández-Real ze Szpitala im. dr Josepa Truety w Gironie, Hiszpania, i autor naczelny raportu z badań. "To pierwsze randomizowane badania, które wykazują, że - wnioskując na podstawie markerów kości w układzie krążenia - oliwa z oliwek chroni kości człowieka".

    W pracach wzięli udział uczestnicy przedsięwzięcia badawczego PREDIMED (Prevención con Dieta Mediterranea). PREDIMED to zakrojone na szeroką skalę, randomizowane i kontrolowane badania próbne w grupach równoległych, które mają ocenić wpływ diety śródziemnomorskiej na profilaktykę chorób sercowo-naczyniowych. Głównym celem była ocena, czy dieta śródziemnomorska suplementowana oliwą z oliwek z pierwszego tłoczenia lub orzechami zapobiega chorobom sercowo-naczyniowym (zgonom sercowo-naczyniowym, zawałom mięśnia sercowego i/lub udarom) w porównaniu do diety niskotłuszczowej.

    Uczestnicy tych badań to 127 mężczyzn w wieku od 55 do 80 lat, mieszkający w środowisku domowym, wybrani losowo z jednego z ośrodków badawczych PREDIMED, którzy pozostawali co najmniej dwa lata pod obserwacją. Badani to osoby starsze, wolne od wcześniejszych chorób sercowo-naczyniowych, ale ze zdiagnozowaną cukrzycą typu 2, u których występują co najmniej trzy czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, a mianowicie nadciśnienie, dyslipidemia lub historia przedwczesnego występowania choroby sercowo-naczyniowej w rodzinie.

    Po wyselekcjonowaniu, badani zostali losowo przydzieleni do jednej z trzech grup interwencyjnych: dieta śródziemnomorska z różnymi orzechami, dieta śródziemnomorska z oliwą z oliwek z pierwszego tłoczenia oraz dieta niskotłuszczowa.

    Na początku badań i po dwóch latach obserwacji przeprowadzone zostały pomiary biochemiczne osteokalcyny, glukozy, cholesterolu całkowitego, frakcji HDL cholesterolu i trójglicerydów w próbkach krwi na czczo. Naukowcy odkryli, że jedynie dieta śródziemnomorska z oliwą z oliwek wiąże się ze znaczącym wzrostem stężenia osteokalcyny całkowitej i innych markerów formowania się kości. Nie zaobserwowano również istotnych zmian w poziomie wapnia w surowicy u badanych spożywających oliwę z oliwek, podczas gdy spadł on wyraźnie w pozostałych dwóch grupach.

    "Należy zauważyć, że osteokalcyna w układzie krążenia została powiązana z zachowanym wydzielaniem insuliny u badanych spożywających oliwę z oliwek" - dodaje Fernández-Real. "W modelach eksperymentalnych również zaobserwowano, że osteokalcyna zwiększa wydzielanie insuliny".

    PREDIMED zarejestrowano w londyńskim rejestrze Current Controlled Trials.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Olej andiroba - jest to żółtawy olej roślinny, o gorzkim smaku i lekko orzechowym zapachu. Otrzymywany jest poprzez tłoczenie lub wyciskanie nasion andiroba (Carapa guianensis), pochodzących z Brazylii. Zapachem przypomina oliwę z oliwek. Kuchnia śródziemnomorska - tradycje kulinarne obszaru Morza Śródziemnego. Pomimo regionalnych i narodowych różnic kuchnia tego terenu wykazuje szereg cech wspólnych związanych z warunkami geograficznymi, klimatem, wzajemnymi wpływami historycznymi i wymianą handlową. Do typowych składników należą ryby i owoce morza, różne rodzaje warzyw i owoców, oliwa z oliwek wykorzystywana zarówno do smażenia i jako dressing(ang.). Mięso gra rolę drugoplanową, zazwyczaj jest grillowane. Podstawowym napojem towarzyszącym posiłkom jest wino. Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego to grupa objawów i danych z wywiadów, których obecność zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

    Caprese – rodzaj sałatki pochodzącej z regionu Kampania w południowych Włoszech. Przyrządza ją się z pokrojonych w plastry pomidorów oraz mozzarelli przełożonych na przemian, polanych sosem z oliwy z oliwek posypanych grubo zmielonym pieprzem i udekorowanych liśćmi bazylii. Ma ona odzwierciedlać włoską flagę. Olej oliwkowy, olej z oliwek, syn. oliwa (łac. Oleum Olivarum, farm. Oleum Olivae FP II) – olej roślinny o zmiennym zabarwieniu od złocistożółtego do żółtozielonego, charakterystycznym zapachu oraz specyficznym smaku. Otrzymywany jest w wyniku procesu tłoczenia „na zimno” lub „na gorąco” miąższu owoców oliwki. W niskich temperaturach, poniżej 15 °C mętnieje, przy czym jest to proces odwracalny. Ze względu na wrażliwość na światło, oliwa powinna być przechowywana w butelkach z ciemnego szkła.

    Dieta z ograniczeniem łatwo przyswajalnych węglowodanów, potocznie (Dieta cukrzycowa) – Dieta ma zastosowanie w cukrzycy w przypadku upośledzonej tolerancji glukozy. Celem diety jest zmniejszenie stężenia glukozy we krwi i poprawa metabolizmu. Lipidogram – badanie dostarczające informacji na temat stężenia poszczególnych frakcji lipidowych w osoczu krwi żylnej oraz poziomu całkowitego cholesterolu, stężenia frakcji HDL i LDL, a także stężenia triglicerydów. Badanie wykonuje się na czczo (co najmniej osiem godzin przerwy w jedzeniu). Wskazane jest również stosowania niskotłuszczowej diety kilka dni przed badaniem.

    Zupa soczewicowa – zupa z soczewicy, podawana na gorąco. Jest popularna na całym Środkowym Wschodzie, a także na Węgrzech i w Niemczech. Zupa soczewicowa jest zwykle wegetariańska, jednak może być również przygotowana z użyciem mięsa. Najczęściej używa się czerwonej lub zielonej soczewicy. Wśród innych składników można znaleźć takie warzywa jak: marchew, ziemniaki, seler, pietruszka, cukinia czy cebula. Często stosowane przyprawy to czosnek, kminek, sok z cytryny, oliwa z oliwek. Olej z dziurawca zwyczajnego Jest to preparat leczniczy otrzymany w wyniku macerowania świeżego (nie wysuszonego) ziela dziurawca (Hypericum perforatum) najczęściej w oliwie z oliwek lub w innym oleju roślinnym. Zawiera hyperycynę - czerwony barwnik i zarazem składnik aktywnie działający, który przechodzi z ziela do oleju nadając mu czerwoną barwę. Stąd tradycyjna farmaceutyczna łac. nazwa tego preparatu: oleum rubrum - dosłownie: olej czerwony.

    Olej z arniki górskiej – złoto-żółte kwiaty arniki macerowane w oliwie z oliwek. Olej ten ma kolor od ciemnożółtego po brązowy i lekko aromatyczny zapach. Pochodzi z Francji, Hiszpanii. Używany jako dodatek w olejkach, maściach leczniczych, kremach przy zanieczyszczonej, tłustej skórze, przy couperose, zwichnięciach, obiciach, chorobach reumatycznych, zapaleniach i bólach stawów. Wykazuje działanie wygrzewające, antyseptyczne, regenerujące, wyciszające, hamuje rozwój zapaleń. U osób wrażliwych mogą wystąpić podrażnienia, zaleca się przeprowadzenie testu alergicznego.

    Kuchnia grecka to ten dział sztuki kulinarnej wywodzącej się i charakterystycznej dla Grecji i Greków. Zazwyczaj postrzegana jest jako zdrowa i prosta. Charakteryzuje się m.in. popularnym w kuchniach śródziemnomorskich i bałkańskich, częstym stosowaniem czosnku, oliwy z oliwek, liści winorośli, dużej ilości warzyw (zwłaszcza pomidorów, papryki, świeżych ziół), baraniny i ryb. Wina greckie są znane i cenione już od czasów starożytności.

    Olej z nagietka lekarskiego – żółto-pomarańczowe kwiaty nagietka (Calendula officinalis) macerowane w oliwie z oliwek, oleju słonecznikowym lub oleju sojowym, dla stabilności dodawana jest często witamina E. Olej zawiera karoten, niewielkie ilości olejku eterycznego, ma pomarańczowy kolor i jest prawie bez zapachu. Malcesine – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Werona. Jest to miejscowość turystyczna, szczególnie jeśli chodzi o starszą dzielnicę położoną nad samym Jeziorem Garda. Ma liczne połączenia żeglugowe z sąsiednimi miejscowościami, głównie z Limone sul Garda i Riva del Garda. Z miasteczka można też się dostać koleją linową na szczyt Monte Baldo. W Malcesine funkcjonuje spółdzielnia zrzeszająca producentów oliwek, która produkuje też oliwę z miejscowych oliwek.

    SCORE (ang. Systematic COronary Risk Evaluation) - skala oceny ryzyka sercowo-naczyniowego opracowana dla populacji krajów europejskich przez międzynarodowe grono ekspertów pod patronatem Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego na podstawie ponad 3 milionów osobo-lat obserwacji oraz 7934 incydentów sercowo-naczyniowych zakończonych zgonem. Mezes, często jako liczba mnoga: Mezedes (gr. μεζέ, μεζέδες), w kuchni greckiej potrawa lub zestaw potraw, podanych jako zakąska, zwykle do ouzo. W skład greckich mezedes najczęściej wchodzą: plaster sera feta i nieco oliwek, polane oliwą z oliwek i przyprawione, np. posypane oregano), podane z pieczywem. Alternatywnie może to być bardzo mała porcja owoców morza, zazwyczaj marynowanych, albo mała porcja, zawierająca dojrzewające lub wędzone mięsa i wędliny, zawsze także z pieczywem.

    Dieta aspirynowa lub dieta niskosalicylanowa (ang. Low salicylate diet) – dieta, która polega na zmniejszeniu podaży lub na wyeliminowaniu salicylanów poprzez odpowiedni dobór spożywanych pokarmów. Dodatkowo zabronione jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) i innych pokrewnych leków. Celem diety aspirynowej jest utrzymanie podaży salicylanów w spożywanych pokarmach na takim poziomie, przy którym nie będą występowały objawy niepożądane, w związku z tym całkowita eliminacja pokarmów, które zawierają salicylany może okazać się zbędna i niepotrzebnie restrykcyjna. Poziom ten jest indywidualny (inny dla każdego pacjenta) oraz zależny od okoliczności, np. w sytuacjach stresowych zmniejsza się tolerancja organizmu na salicylany.

    Dodano: 24.08.2012. 18:17  


    Najnowsze