• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dlaczego niektórzy lepiej tolerują malarię niż inni

    19.08.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Zespół naukowców z Portugalii i USA wykazał, w jaki sposób enzym przeciwutleniający, który naturalnie występuje w organizmie, odgrywa ważną rolę we wzmacnianiu tolerancji poszczególnych osób na Plasmodium, pasożyta wywołującego malarię. Odkrycia, będące wynikiem prac sfinansowanych w części przez UE i opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), przedstawiają nowe podejście do leczenia tej śmiertelnej choroby.

    Wyniki badań stanowią dorobek projektu Xenome (Przebudowa genomu świni na rzecz ksenotransplantacji u naczelnych - krok w kierunku zastosowań klinicznych), sfinansowanego na kwotę 9,9 mln EUR z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR), w ramach którego prowadzona jest analiza nowych zastosowań leczniczych wiedzy zdobytej w dziedzinie genomiki.

    Malaria jest jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów na całym świecie, niemniej w porównaniu z liczbą osób zarażonych Plasmodium stosunkowo niewielki odsetek zarażonych (1%-2%) umiera z powodu choroby. W najlepszym interesie pasożyta leży przecież utrzymywanie żywiciela przy życiu. Powszechnie uważa się, że śmierć na skutek infekcji zależy od indywidualnej odporności na infekcję oraz od tolerancji na nią. Jednakże mechanizm tej tolerancji poznano jak do tej pory tylko w niewielkim zakresie.

    Zespół naukowców pod kierunkiem Miguela Soaresa z Instituto Gulbenkian de CiĂŞncia w Portugalii badał zakażone Plasmodium myszy. Naukowcy pokazali, w jaki sposób pasożyt replikuje się wewnątrz czerwonych krwinek, powodując ich rozerwanie i uwolnienie hemoglobiny (białka, które wiąże tlen wewnątrz komórek) do krwioobiegu. Swobodnie krążąca hemoglobina uwalnia z kolei grupy hemowe (żelazo), co przynosi czasami fatalne skutki.

    Pośród wielu strategii wykorzystywanych przez myszy do przeciwdziałania tym skutkom, naukowcy zaobserwowali, wytwarzanie większe ilości enzymu oksygenazy hemowej 1 (HO-1), który rozbija grupy hemowe. Odkryli, że zakażone myszy, u których ekspresja HO-1 osiągała wysoki poziom były chronione przed pojawieniem się poważnych objawów malarii. Wyniki potwierdziły się, kiedy naukowcy podali myszom przeciwutleniający lek N-acetylocysteinę (NAC) i zaobserwowali ten sam efekt ochronny.

    System hem/HO-1 opisany przez zespół pozwala lepiej poznać ciężkie postacie malarii zarówno mózgowej, jak i niemózgowej, w tym także te prowadzące ostatecznie do niewydolności wielonarządowej. Co ważne, wyniki badań wykazały również, że ochrona zapewniana przez HO-1 przed swobodnie krążącym hemom zwiększa tolerancję żywiciela na infekcję Plasmodium.

    "Działanie przeciwutleniające HO-1 stanowi część naturalnej strategii obronnej żywiciela przeciw pasożytowi malarii " - wyjaśnia dr Soares. "Zapewnia silną ochronę przed malarią, ale co zaskakujące, nie wydaje się mieć bezpośredniego wpływu na pasożyta. W niektórych przypadkach reakcja żywiciela przeciw pasożytowi może prowadzić do zgonu tego pierwszego. Mechanizm ochronny zapewniany przez HO-1 umożliwia żywicielowi zabicie pasożyta, bez narażania własnego przetrwania."

    Zdaniem dr Soaresa wyniki badań wskazują, że alternatywne sposoby leczenia malarii powinny skoncentrować się nie na bezpośrednim zabijaniu pasożyta, "ale raczej na wzmacnianiu staniu zdrowia żywiciela, aby mógł zlikwidować pasożyta i przetrwać". Takie podejście "powinno zapewnić silną ochronę przed poważnymi postaciami malarii, która będzie ratować życie bez sprzyjania pojawianiu się odpornych szczepów Plasmodium" - podsumowuje.

    Naukowcy mają nadzieję, że ta sama strategia sprawdzi się w przypadku szeregu innych chorób zakaźnych.

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Instituto Gulbenkian de CiĂŞncia:
    http://www.igc.gulbenkian.pt/

    Proceedings of the National Academy of Sciences:
    http://www.pnas.org/

    Więcej informacji nt. badań medycznych finansowanych ze środków unijnych:
    http://ec.europa.eu/research/health/index_en.html

    Źródło danych: Instituto Gulbenkian de CiĂŞncia: Proceedings of the National Academy of Sciences
    Referencje dokumentu: Seixa E., et al. (2009) Heme Oxygenase-1 affords protection against non-cerebral forms of severe malaria. PNAS (w druku). Publikacja internetowa z dnia 17 sierpnia; DOI: 10.1073/pnas.0903419106.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zarodziec owalny (Plasmodium ovale) – pierwotniak należący do rodzaju Plasmodium, jeden z kilku gatunków, które wywołują malarię u ludzi. Plasmodium ovale wywołuje malarię trzeciaczkę. Jest mniej groźny od Plasmodium falciparum. Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) – czasopismo naukowe United States National Academy of Sciences publikujące głównie prace biomedyczne, rzadziej z zakresu fizyki, matematyki i nauk społecznych. Wydanie drukowane jest tygodnikiem. Wersja internetowa PNAS-u codziennie zawiera nowe artykuły. Pierwsze wydanie ukazało się w 1915 r. Prokwanil (proguanil, chlorowodorek prokwanilu) – lek przeciwmalaryczny stosowany w profilaktyce zimnicy. Prokwanil hamuje podziały zarodźców Plasmodium falciparum i Plasmodium vivax w erytrocytach przez inhibicję enzymu reduktazy dihydrofolianowej. Jest skuteczny wobec sporozoitów pasożyta. Zazwyczaj stosowany w połączeniu z atowakwonem (pod nazwą handlową Malarone) albo chlorochiną.

    Światowy Dzień Malarii (ang. World Malaria Day, fr. Journée mondiale du paludisme) – święto ustanowione przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia (WHA, WHO) w maju 2007 roku, upamiętniające globalną walkę z malarią. Obchodzone corocznie od 2008 roku w dniu 25 kwietnia. Jego celem jest wzrost świadomości społecznej dotyczącej malarii oraz redukcja skutków i skali choroby. Zarodziec sierpowy (Plasmodium falciparum) – pierwotniak należący do rodzaju Plasmodium, który jest jednym z 4 głównych gatunków, wywołujących malarię u ludzi. Jest przenoszony poprzez ślinę komara widliszka, kiedy pobiera on krew. Występuje głównie w Czarnej Afryce.

    Zarodziec ruchliwy (Plasmodium vivax) – pierwotniak należący do rodzaju Plasmodium, jeden z kilku gatunków, które wywołują malarię u ludzi. Zarodziec (Plasmodium) - rodzaj jednokomórkowego pierwotniaka pasożytniczego. Przedstawiciele rodzaju Plasmodium wywołują malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.

    Malaria, zimnica (łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris = gorączka i paludyzm) – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z pięciu gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium: Atowakwon (atovaquone, atavaquone) – lek przeciwmalaryczny należący do grupy naftalenów. Atowakwon jest analogiem ubichinonu wykazującym aktywność przeciw grzybom Pneumocystis jiroveci, zarodźcom malarii i Toxoplasma gondii.

    Żywiciel ostateczny – organizm, w którym powstaje dorosła, rozmnażająca się płciowo forma pasożyta. Bardzo często żywiciel ostateczny umiera z powodu wyczerpującego jego organizm pasożyta, co jednak nie musi być koniecznością, gdyż znaczna część pasożytów jest specjalnie przystosowana do życia w cudzym organizmie w taki sposób aby nie doprowadzić do jego śmierci.

    Halofantryna (łac. Halofantrinum) – organiczny związek chemiczny, chemioterapeutyk stosowany w zwalczaniu malarii. Nie jest zalecany w profilaktyce choroby.

    MalariaControl.net jest aplikacją korzystającą z przetwarzania rozproszonego w celu stochastycznego modelowania epidemiologii i historii malarii. Jest częścią ogólniejszego projektu Africa@home. Chlorochina (łac. Chloroquinum) – lek pierwotniakobójczy, znosi ostry atak malarii, pełzaka czerwonki i lamblii jelitowej; działa także przeciwzapalnie.

    Ettore Marchiafava (ur. 3 lipca 1847 w Rzymie, zm. 22 października 1935 w Rzymie) – włoski lekarz i zoolog, badacz malarii.

    Dodano: 19.08.2009. 15:11  


    Najnowsze