• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dlaczego zapalenie tkanki tłuszczowej nie zawsze jest złe

    29.03.2010. 17:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Według wyników nowych badań dofinansowanych ze środków unijnych zapalenie tkanki tłuszczowej w organizmie nie zawsze musi być szkodliwe, co różni się do wcześniejszych poglądów, które wiązały zapalenie z insulinoopornością i ostatecznie cukrzycą typu 2. Odkrycia mogą ostatecznie przyczynić się do opracowania nowych metod leczenia cukrzycy typu 2.

    Wyniki badań przeprowadzonych przez naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji zostały opublikowane w czasopiśmie New England Journal of Medicine (NEJM). Źródłem unijnego wsparcia były dwa projekty: HEPADIP (Tkanka wątrobowa i tłuszczowa oraz dysfunkcja wątroby w syndromie metabolicznym), który otrzymał 11,7 mln EUR z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR) oraz ADAPT (Adipokiny jako cele leków w zwalczaniu negatywnego wpływu nadmiaru tkanki tłuszczowej), który został dofinansowany na kwotę 3 mln EUR z tematu "Zdrowie" Siódmego Programu Ramowego (7PR).

    Poprzednie prace zespołu z Karolinska Institutet wykazały, że organizmy dorosłych ludzi stale wytwarzają nowe komórki tłuszczowe (adipocyty), które zastępują martwe komórki Co więcej organizmy osób z nadwagą wytwarzają i zastępują więcej adipocytów niż organizmy osób szczupłych. U pacjentów z nadwagą tkanka tłuszczowa charakteryzuje się niskim stopniem zapalenia i wyższymi poziomami czynników zapalnych takich jak czynniki martwicy nowotworu (TNF-alfa) i interleukina 6. Białka te uznaje się za wyjątkowo szkodliwe, ponieważ zmieniają funkcję tkanki tłuszczowej i wiadomo, że hamują działanie insuliny.

    Jednak naukowcy zastanawiali się, czy aby białka te nie odgrywają w rzeczywistości kluczowej roli w normalnym funkcjonowaniu tkanki tłuszczowej. "Zapalenie może być niezbędne do odczuwania potrzeb odżywczych i utrzymania homeostazy w tkance tłuszczowej" - piszą naukowcy w artykule.

    W ramach ostatnich badań naukowcy pobrali próbki tkanki tłuszczowej od 23 zdrowych, szczupłych młodych ludzi, których wskaźnik masy ciała (BMI) wynosił od 20 do 25. Zespół przeanalizował poziom czynników zapalnych w próbkach. Wyniki pokazały ścisłą zależność między zdolnością tkanki tłuszczowej do wytwarzania TNF-alfa a BMI kobiet oraz wielkością i liczbą komórek tłuszczowych.

    "Przyjęto hipotezę, że zapalenie tkanki tłuszczowej jest pośrednią przyczyną insulinooporności, a przez to cukrzycy typu 2" - stwierdza naczelny autor artykułu, profesor Peter Arner z Oddziału Endokrynologii Karolinska Institutet. "Jednakże kiedy zbadaliśmy tkankę tłuszczową zdrowych i szczupłych młodych kobiet odkryliśmy, że zapalenie jest również niezbędne do przetwarzania komórek tłuszczowych w szczupłą, zdrową tkankę. Powyższe spostrzeżenia dotyczą wyłącznie TNF-alfa, ponieważ nie było związku między innymi czynnikami zapalenia a wielkością czy liczbą adipocytów."

    Zespół przeprowadził ten sam test na młodych, otyłych kobietach, których wskaźnik BMI wynosił od 31 do 48 i nie odkrył żadnego powiązania poziomu TNF-alfa ze wskaźnikiem BMI tkanki tłuszczowej w organizmie czy objętością adipocytów.

    "Nasze [...] odkrycia sugerują, że TNF-alfa u szczupłych kobiet w okresie przedmenopauzalnym pełni rolę fizjologiczną w określaniu całkowitej masy i objętości tkanki tłuszczowej, być może poprzez regulację adipogenezy lub przechowywanie lipidów w adipocytach (lub jedno i drugie)" - jak piszą naukowcy. "Nie jesteśmy w stanie powiedzieć, czy to samo dotyczy starszych kobiet i mężczyzn."

    Zespół profesora Arnera planuje obecnie kontynuowanie badań nad sposobem regulacji przez TNF-alfa regeneracji i rozpadu komórek tłuszczowych. Ostatecznie naukowcy mają nadzieję, że wyniki ich prac doprowadzą do opracowania nowych metod leczenia cukrzycy typu 2 skutecznie przynosząc pomoc osobom cierpiącym na najpowszechniej występującą na świecie postać choroby, która odpowiada za niemal 90% przypadków cukrzycy w Europie.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zapalenie tkanki tłuszczowej - odczyn zapalny spowodowany martwicą komórek tłuszczowych, występujący głównie w tkance podskórnej. Otyłość (łac. obesitas) – patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne, mogące prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia. Za otyłość uważa się stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłości towarzyszy nadwaga, czyli nadmierna masa ciała powyżej masy optymalnej. Torebka tłuszczowa nerki (łac. capsula adiposa renis) – zbudowana z tkanki tłuszczowej osłonka otaczająca nerkę z nadnerczem i wypełniającą przestrzeń powięzi nerkowej. Torebka tłuszczowa nie przylega bezpośrednio do miąższu nerki, leży właściwie na torebce włóknistej nerki. Grubość torebki jest zależna od wieku i stanu odżywienia, najczęściej wynosi około 2-3 cm. Jest ona mniejsza u noworodków i osób z niedoborem masy ciała. U osób silnie wychudzonych zdarza się, że dochodzi do całkowitego zaniku tkanki tłuszczowej okołonerkowej. Ponadto grubość torebki tłuszczowej bywa rożna w różnych jej częściach – po stronie przedniej są miejsca, w których jest brak tkanki tłuszczowej i torebka włóknista przylega bezpośrednio do powięzi nerkowej.

    Choroba Webera-Christiana (choroba Pfeifera-Christiana-Webera) – choroba będąca jedną z postaci zapalenia tkanki tłuszczowej (postać samoistna). Po raz pierwszy została opisana w 1892 przez Victora Pfeifera. W latach 20. XX. wieku Frederick Parkes Weber i Henry Christian opisali podobne przypadki. Adipocytokininy – aktywne biologiczne substancje, wytwarzane i wydzielane przez białe komórki tkanki tłuszczowej. Mają one zdolność aktywnego wpływania na adipocyty poprzez działanie autokrynne, parakrynne oraz endokrynne na tkanki i narządy.

    Gruczoły snu zimowego, tkanka tłuszczowa brunatna, tłuszcz brunatny – rodzaj silnie unaczynionej i unerwionej tkanki tłuszczowej o brunatnym zabarwieniu, utworzony z wielopęcherzykowych komórek tłuszczowych, zawierającej wiele kropelek tłuszczu o różnej wielkości. Nadwaga – nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne. Nadwaga staje się typową cechą w populacjach, gdzie nie ma problemów z brakiem żywności i dominuje styl życia pozbawiony aktywności fizycznej.

    Zespół Rothmanna-Makaia (łac. syndroma Rothmann-Makai, lipogranulomatosis subcutanea, ang. Rothmann-Makai syndrome) – choroba zapalna tkanki podskórnej. Uważana jest często za bezgorączkową odmianę zapalenia tkanki podskórnej typu Webera-Christiana. Choroba objawia się jako zapalenie tkanki podskórnej, najczęściej podudzi, zmiany są ograniczone i niekiedy ulegają rozpadowi. Nie występują objawy ogólne i nie stwierdza się zajęcia narządów wewnętrznych. Przebieg jest przewlekły. W leczeniu stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne lub glikokortykosteroidy, ogólnie i miejscowo. Martwica tkanki tłuszczowej, martwica Balsera (łac. steatonecrosis, necrosis Balseri) – powstaje po uwolnieniu enzymów lipolitycznych trzustki do okolicznych tkanek i uczynnieniu lipazy – przy zatkaniu przewodów, pęknięciu trzustki. Tkanka tłuszczowa zostaje rozłożona na wolne kwasy tłuszczowe i glicerol. Kwasy tłuszczowe łączą się w mydła z solami Na, P, Ca. Mydła sodowe i potasowe i glicerol ulegają rozpadowi a mydła wapniowe zostają w tkankach, wygląda to jakby tkanka była pochlapana woskiem – suche, szare, matowe ogniska. Przykładem jest martwica krwotoczna trzustki – przy zatkaniu przewodu trzustkowego – lipaza może być przetransportowana naczyniami limfatycznymi do odległej tkanki tłuszczowej (np. zlokalizowanej w tkance podskórnej czy w śródpiersiu).

    Zimowiak (łac. hibernoma) jest jedną z odmian tłuszczaka, łagodnego guza tkanki tłuszczowej. Charakterystyczną cechą jest jego pochodzenie z brunatnej tkanki tłuszczowej, prawidłowo obecnej jedynie u noworodków i zwierząt zapadających w sen zimowy. Guz zwykle lokalizuje się na grzbiecie, przyjmując postać lekko wyniosłej, brunatnej zmiany. Mikroskopowo komórki mają wielowodniczkową cytoplazmę i oplecione są bogatą siecią naczyń krwionośnych.

    Odchudzanie jest procesem, który polega na zmniejszaniu masy, do prawidłowej masy ciała, zapewniającej optymalny stan zdrowia. Proces ten, w ujęciu biologicznym, zmierza do poprawy trawienia, spalaniu tkanki tłuszczowej i tworzeniu mięśniowej, zmniejszenia zapotrzebowania na pokarmy, a w efekcie ogólnej zmianie odżywiania. W ujęciu psychologicznym wywołuje zadowolenie, podwyższenie własnej samooceny, poczucie atrakcyjności oraz wzrost wiary we własne możliwości; może przeciwdziałać stanom nadwagi i otyłości.

    Dieta odchudzająca, własc. dieta redukująca – zestaw zaleceń dietetycznych, zazwyczaj w postaci jadłospisów, których celem jest zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej, np. w leczeniu otyłości lub dla poprawy wyglądu. Tkanka tłuszczowa brunatna - Pojawia się w ostatnich 2 miesiącach życia płodowego i w rozwiniętej postaci można ją spotkać w okresie niemowlęcym. W póżniejszym czasie ulega powolnej inwolucji. Występuje u ssaków w tkance podskórnej okolicy miedzyłpatkowej i szyi, śródpiersia oraz okolic dużych tętnic brzusznych i nerek. Występuje również u ptaków. Główną funkcją tej tkanki jest tworzenie ciepła. Występuje szczególnie obficie u zwierząt zapadających w sen zimowy (hybernatio). Komórki tej tkanki są ściśle upakowane i przybierają kształt wielokątny, zawierają w swojej cytoplazmie liczne kropelki tłuszczu (a nie jedną dużą jak ma to miejsce w tkance tłuszczowej żółtej). Tłuszcz zawiera wieksze niż w tkance tłuszczowaj żółtej ilości pigmentu co nadaje mu charakterystyczne ciemne zabarwienie. Jądro kuliste i położone centralnie. Tkanka tłuszczowa brunatna jest obficie unaczynina co usprawnia rozprzestrzenianie sie w organizmie wytworzonego w niej ciepła. Według niektórych autorów tkanka ta pełni role gruczołu o wydzielaniu zewnętrznym.

    Wyniszczenie, przestarzale charłactwo (łac. marasmus, inanitio) - znaczny spadek masy ciała wskutek utraty podskórnej tkanki tłuszczowej oraz zmniejszenia objętości mięśni.

    Dodano: 29.03.2010. 17:12  


    Najnowsze