• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: co szósty z nas dozna udaru mózgu

    29.10.2011. 09:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jedna na sześć osób dozna udaru mózgu w jakimś momencie życia. Co 6 sekund ktoś na świecie umiera z jego powodu. Tymczasem, większości udarów można w ogóle uniknąć - przypominają eksperci z okazji Światowego Dnia Udaru Mózgu, który obchodzimy 29 października.



    W tym roku jego hasło po raz drugi brzmi ,,1 na 6" i ma odzwierciedlać skalę zjawiska.

    W 2010 r. z powodu udaru mózgu zmarło ok. 6 mln osób. Według prof. Danuty Ryglewicz, krajowego konsultanta ds. neurologii, w Polsce udar występuje co roku u 70-80 tys. osób, z czego ok. 30 proc. umiera w ciągu roku. 50 proc. tych którzy przeżyją staje się niesprawnych i wymaga stałej opieki innych osób.

    Udar jest uważany za trzecią przyczynę zgonów ludzi na świecie, po chorobach serca i nowotworach. Jest też najczęstszą przyczyną niepełnosprawności osób po 40. roku życia. ,,Poza tym, stanowi ogromny problem ekonomiczny, bo generuje duże koszty leczenia i opieki nad pacjentami" - podkreśliła prof. Ryglewicz na konferencji prasowej zorganizowanej w ramach obchodów Światowego Dnia Udaru Mózgu.

    Tymczasem, aż w 80-90 proc. przypadków udary są spowodowane czynnikami, na które mamy wpływ, przypomina światowa organizacja zajmująca się problemem udarów - World Stroke Organization (WSO). Oznacza to, że większości z nich można by uniknąć, dzięki zmianie stylu życia na zdrowszy.

    Takie wnioski płyną z międzynarodowego badania INTERSTROKE, które zostało przeprowadzone w 22 krajach świata, w tym w Polsce. Opublikowano je w 2010 r. na łamach tygodnika ,,Lancet". Wykazano w nim, że do najważniejszych czynników ryzyka udaru należą: nadciśnienie tętnicze (wzrost ryzyka o 2,5-3 razy), palenie papierosów (ok. 2 razy), zaburzenia lipidowe, stosunek obwodu pasa do obwodu bioder, będący wskaźnikiem otyłości brzusznej, nieprawidłowa dieta, brak regularnej aktywności fizycznej, cukrzyca, nadużywanie alkoholu, stres psychiczny, depresja oraz choroby układu sercowo-naczyniowego.

    Jak przypomniała prof. Ryglewicz, na udar szczególnie narażone są też osoby cierpiące na migotanie przedsionków. Ryzyko to można jednak obniżać dzięki leczeniu przeciwzakrzepowemu.

    Według specjalistki, palenie papierosów jest najważniejszym czynnikiem ryzyka udaru mózgu (a także zawału serca) u osób do 60. roku życia. Tymczasem, najnowsze wyniki badania NATPOL, przedstawione we wrześniu 2011 r. wskazują, że w Polsce pali ciągle blisko 30 proc. osób w grupie wiekowej 18-79 lat, a wśród kobiet od 18 do 34 roku życia odsetek ten wynosi 20 proc. Ponadto, zbyt wysoki poziom cholesterolu ma aż 61 proc. Polaków, a w grupie wiekowej 18-34 lata jest to aż 33 proc. Nadciśnienie tętnicze dotyczy 10,5 mln osób po 18 roku życia.

    ,,Udar nie jest nieuchronną konsekwencją starzenia się, dlatego poznając swoje czynniki ryzyka i modyfikując je można zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia oraz zgonu z jego powodu" - zachęca prof. Freek Verheugt ze szpitala Onze Lieve Vrouwe Gasthuis w Amsterdamie w imieniu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC).

    Według prof. Ryglewicz, chodzi takie zmiany w stylu życia, jak redukcja masy ciała o 10 proc., ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych, cukrów prostych, soli i alkoholu, a zwiększenie spożycia warzyw i owoców, rzucenie palenia, regularną aktywność fizyczną - np. przemierzanie co najmniej 3 tys. kroków przez kilka dni w tygodniu.

    Ważne jest też, by systematycznie mierzyć ciśnienie krwi (norma do 140/90 mmHg), poziom glukozy (na czczo poniżej 90 mg/dl) i cholesterolu (poniżej 200 mg/dl), a jeśli dojdzie do rozwoju nadciśnienia, cukrzycy lub zaburzeń lipidowych - starać się je kontrolować i zażywać leki zgodnie z zaleceniami.

    ,,Udarowi najlepiej zapobiegać, ale gdy już do niego dojdzie trzeba umieć rozpoznać jego objawy i jak najszybciej wezwać pogotowie" - podkreślała prof. Ryglewicz. Do symptomów udaru zalicza się nagłe zaburzenia czucia lub niedowład po jednej stronie ciała, nagły problem z mówieniem lub widzeniem, pojawienie się asymetrii twarzy - np. opadanie kącika ust, wykrzywienie.

    Ale mogą to również być nagłe zawroty głowy lub nagły silny ból głowy bez wyraźnej przyczyny, zwraca uwagę prof. Verheugt.

    ,,Średnio co 8 minut dochodzi w Polsce do udaru mózgu. Odpowiednia profilaktyka i prawidłowe leczenie mogą doprowadzić do spadku liczby udarów oraz ograniczenia ich dramatycznych dla zdrowia skutków" - mówi dr Aleksander Niewodniczy z Fundacji Udaru Mózgu (FUM), jedynej polskiej organizacji należącej do WSO.

    Z okazji Światowego Dnia Udaru Mózgu fundacja opracowała Manifest Udarowy - dokument zawierający postulaty działań, które mają pomóc w osiąganiu tych celów. Jest on dostępny na stronie internetowej: www.1na6.pl, na której można również znaleźć krótki test pomocny w ocenie własnego ryzyka udaru mózgu. 

    PAP - Nauka w Polsce

    jjj/ tot/  bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Udar Mózgu. Problemy Interdyscyplinarne – to półrocznik wydawany przez Wydawnictwo Via Medica pod patronatem Polskiego Towarzystwa Udaru Mózgu. Redaktorem naczelnym jest prof. Ryszard Podemski. Zastępcą redaktora naczelnego jest prof. Grzegorz Opala. Zawał mózgu (ang. cerebral infarction) – niedokrwienny udar mózgu. Od udaru mózgu spowodowanego zawałem mózgu należy odróżnić dwa inne rodzaje udarów: krwotok śródmózgowy i krwotok podpajęczynówkowy. Krwotok śródmózgowy (ang. intracerebral hemorrhage) – krwotoczny udar mózgu, nie będący krwotokiem podpajęczynówkowym. Od udaru mózgu spowodowanego krwotokiem śródmózgowym należy odróżnić dwa inne rodzaje udarów: zawał mózgu i krwotok podpajęczynówkowy.

    Porażenie połowicze, hemiplegia – porażenie mięśni jednej połowy ciała (niedowład połowiczy, hemiparesis to z kolei niedowład mięśni jednej połowy ciała). Spowodowane jest uszkodzeniem drogi korowo-rdzeniowej w mózgu. Niedowład występuje po stronie przeciwnej do lokalizacji uszkodzenia z uwagi na skrzyżowanie dróg korowo-rdzeniowych (piramidowych)- droga rozpoczynająca się w jednej półkuli przechodzi na stronę przeciwną w pniu mózgu (skrzyżowanie piramid). Jeśli uszkodzenie występuje w torebce wewnętrznej mózgu porażenie połowicze przybiera charakterystyczną postać porażenia typu Wernickego-Manna. Jeśli uszkodzenie jest w lewej półkuli, to porażone będą kończyny po prawej stronie. Porażenie połowiczne najczęściej jest stwierdzane w przebiegu zawału mózgu, krwotoku do jamy czaszki (w tym udaru mózgu pochodzenia krwotocznego), bywa również objawem guza mózgu. Penumbra (inaczej "strefa półcienia") – obszar bezpośrednio otaczający ognisko rozmiękania tkanki nerwowej i śmierci komórek śródbłonka po wystąpieniu udaru niedokrwiennego, w którym nie doszło do martwicy dzięki istnieniu krążenia obocznego. Penumbra jest natomiast otoczona zdrową tkanką nerwową. Centralnym punktem ogniska udaru jest krytycznie zwężone lub zamknięte naczynie.

    Kerry Allen Livgren (ur. 18 września 1949 roku) - amerykański muzyk i kompozytor, najbardziej znany jako współtwórca i były członek zespołu Kansas, z którego odszedł w 1983 roku. Kerry jest mężem Victori Carpenter z którą ma córkę, Katy Kristina. Pierwszego września 2009 roku, Livgren doznał udaru mózgu. Jego stan był określany jako "poważny, ale stabilny." Livgren częściowo odzyskał sprawność i powrócił do grania w projektach. Hipercholesterolemia (łac. hypercholesterolemia) - podwyższone powyżej normy stężenie cholesterolu w osoczu krwi. Nie jest to schorzenie, ale nieprawidłowość metaboliczna, która może towarzyszyć innym chorobom i jest ważnym czynnikiem ryzyka wystąpienia wielu chorób układu krążenia, jak zawał serca, udar mózgu i inne.

    Niedokrwienie mózgu (ang. cerebral ischaemia, łac. ischaemia cerebri) – zaburzenie krążenia krwi w mózgu, spowodowane zakrzepem, skurczem lub uszkodzeniem ściany w określonej tętnicy doprowadzającej krew do mózgu, zatorem takiej tętnicy (najczęstsze są zatory sercowopochodne - materiał zatorowy np. skrzeplina pochodzi z jam serca lub tętniczo-tętnicze - materiałem zatorowym jest skrzeplina przyścienna w tętnicy). Niedokrwienie mózgu może dawać objawy przemijające i jeśli wycofują się one w ciągu 24 godzin, to określamy je jako przejściowe niedokrwienie mózgu czyli TIA, może też spowodować uszkodzenie trwałe i wtedy jest ono określane jako udar mózgu niedokrwienny. Dziedziczne angiopatie amylodiowe (krwotoczne amyloidozy mózgowe, angiopatie kongofilne, ang. cerebral amyloid angiopathy, CAA) – heterogenna etiologicznie grupa chorób naczyń tętniczych związanych z odkładaniem amyloidu w ścianie naczyń tętniczych mózgu. Osłabione naczynia łatwo pękają, co prowadzi do krwotoku śródmózgowego i udaru mózgu. Wyróżniono kilka typów CAA, których nazwy odzwierciedlają narodowość pierwszych zdiagnozowanych i przedstawionych w piśmiennictwie pacjentów:

    Abe Lenstra (ur. 27 listopada 1920 w Heerenveen, zm. 2 września 1985) – holenderski piłkarz, grający na pozycji skrzydłowego. W reprezentacji Holandii, w której barwach występował w latach 1940-1959, w 47 meczach strzelił 33 goli. Przez większą część piłkarskiej kariery był zawodnikiem SC Heerenveen. W 1977 roku doznał udaru mózgu i już do końca życia musiał poruszać się na wózku inwalidzkim.

    Odruch Cushinga - zespół reakcji organizmu ludzkiego na zwiększone ciśnienie, spowodowane obrzękiem mózgu. Jeśli ciśnienie wewnątrzczaszkowe wzrośnie do poziomu 15 mm Hg, jest to niebezpieczne dla życia. Odruch powoduje początkowo wzrost ciśnienia tętniczego, mający zachować perfuzję mózgową. Potem następuje bradykardia, w końcu zmniejsza się częstotliwość oddechów. Kiedy ciśnienie wewnątrzczaszkowe wzrośnie do krytycznego poziomu, ustaje przepływ krwi, dochodzi do spadku ciśnienia tętniczego, zwolnienia tętna i zgonu chorego.

    Zespół eksfoliacji (ang. exfoliation syndrome, XFS) – choroba związana z wiekiem, w której dochodzi do powstawania i gromadzenia się w różnych tkankach narządu wzroku patologicznego, włókienkowego materiału. Objawy oczne zespołu dotyczą zarówno przedniego segmentu oka jak i spojówek i struktur oczodołu. Uważa się, że XFS jest najczęstszą z uchwytnych przyczyn jaskry. Wykazano związek XFS z zaćmą. Sugerowano, że XFS jest schorzeniem układowym, związanym z większą zachorowalnością na TIA, udary mózgu, nadciśnienie układowe i chorobę niedokrwienną serca.

    Dodano: 29.10.2011. 09:53  


    Najnowsze