• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: Cytologia tylko w renomowanych placówkach

    06.10.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Badanie cytologiczne, do wczesnego wykrywania raka szyjki macicy u kobiet, najlepiej wykonywać w placówkach objętych narodowym programem profilaktycznym - zaleca Elżbieta Więckowska, prezes Fundacji "Różowa Konwalia" im. Prof. Jana Zielińskiego.


    Jej zdaniem, tylko takie ośrodki zapewniają kontrolę jakości i pozwalają w odpowiednim momencie uchwycić nieprawidłowości w budowie badanych komórek.

    "Często pacjentki traktują lekarza jak wyrocznię i uznają, że wszelkie podejmowane przez niego czynności są właściwe. A tak niestety nie jest. Spotkałam się kobietami, które chodziły do ginekologa, lekarz pobierał im cytologię i zapewniał, że są zdrowe. A po trzech miesiącach okazywało się, że nowotwór jest już bardzo zaawansowany" - podkreśla Elżbieta Więckowska.

    Jej zdaniem, to kobieta powinna zwracać uwagę czy ginekolog używa jednorazowego wziernika i odpowiedniej szczoteczki. "Jeżeli nie ma właściwego sprzętu, nie należy u niego wykonywać cytologii" - przekonuje. Dodaje, że wymaz można pobrać prawidłowo wyłącznie za pomocą specjalnej szczoteczki.

    "Tylko taka cytologia ma jakikolwiek sens. Niestety prywatne gabinety często, ze względów oszczędnościowych, dalej nie stosują szczoteczek. A ponieważ ginekologia jest gałęzią medycyny, która w olbrzymiej mierze została sprywatyzowana, nie ma żadnej kontroli nad tym co się dzieje w wielu gabinetach. Dodatkowo, wyniki cytologii pobieranej w prywatnych praktykach nie muszą trafiać do państwowego rejestru. Sprawa wymknęła się spod kontroli" - alarmuje prezes Fundacji.

    Program przesiewowych badań cytologicznych obejmuje kobiety pomiędzy 25 a 59 rokiem życia. Każdej z nich raz na 3 lata przysługuje bezpłatne, finansowane przez NFZ, badanie cytologiczne. W ten sposób prowadzona profilaktyka wtórna nie zapobiega w pełni rozwojowi raka szyjki macicy, ale pozwala wykryć go w bardzo wczesnym stadium i nie dopuścić do rozwoju inwazyjnej formy choroby.

    "Jest jednak problem z zachęceniem pań do badań cytologicznych. Od czterech lat wysyłamy imienne zaproszenia do kobiet objętych programem. Niestety nie przynosi to oczekiwanych rezultatów" - przyznaje dr Jerzy Giermek, dyrektor Centralnego Ośrodka Koordynującego Programy Wczesnego Wykrywania Raka Piersi oraz Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy.

    Według prof. Witolda Kędzi, po 6 latach wciąż jesteśmy na poziomie 27 proc. zgłaszalności na bezpłatne badania cytologiczne Jego zdaniem, to za mało, by osiągnąć dobry efekt dla całej populacji (na cytologię powinna się zgłaszać co najmniej 70 proc. zapraszanych kobiet - PAP).

    "Panie zniechęca między innymi słaba dostępność do badań i bardzo długie terminy oczekiwania. Są całe powiaty, gdzie nie ma ani jednego zakontraktowanego przez NFZ ginekologa, do którego pacjentki mogłyby się zgłosić z takim zaproszeniem" - wyjaśnia prof. Giermek.

    Barbara Jobda, prezes Polskiego Stowarzyszenia Pielęgniarek Onkologicznych, uważa, że do pobierania wymazów cytologicznych należy dopuścić pielęgniarki i położne. "Mamy prawie 850 wykwalifikowanych położnych legitymujących się certyfikatami na pobieranie cytologii. Do pobierania wymazów uprawniają je nawet przepisy związane z koszykiem świadczeń gwarantowanych. Ale żeby mogły się tym zajmować, muszą być kontraktowane przez NFZ" - podkreślała.

    Według prof. Dariusza Lange, kierownika Zakładu Patologii Nowotworów Centrum Onkologii w Gliwicach, cytologia powinna być oceniana wyłącznie w renomowanych pracowniach. Certyfikowane i systematycznie audytowane pracownie, które byłyby finansowane z populacyjnego programu profilaktycznego, dawałyby gwarancję prawidłowości dokonywanych ocen wymazów.

    Wydatki państwa ponoszone na cytologię sięgają 100 mln złotych rocznie. Do końca 2011 r. ma powstać program zmian systemowych, który pozwoli do 2020 r. zmniejszyć o połowę zapadalność i liczbę zgonów z powodu raka szyjki macicy. Pracuje nad nim Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy. 

    PAP - Nauka w Polsce

    zbw/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rak szyjki macicy (łac. carcinoma cervicis uteri, ang. cervical cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy szyjki macicy. Inwazyjnego raka szyjki macicy poprzedza stan zwany wewnątrznabłonkową neoplazją szyjki macicy (ang. cervical intraepithelial neoplasia, CIN, dawniej określany jako dysplazja szyjki macicy albo rak przedinwazyjny). CIN może ulegać progresji do raka inwazyjnego, sama nie stanowiąc zagrożenia dla zdrowia kobiety; stąd tak istotne jest wczesne wykrycie tych zmian w badaniu cytologicznym rozmazu z pochwowej części szyjki macicy. Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka (HPV) jest koniecznie do rozwinięcia się raka szyjki macicy prawie we wszystkich przypadkach. Dwa typy wirusa: 16 i 18 są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy. Historia powstania organizacji Kwiat Kobiecości jest nieodłącznie związana z chorobą nowotworową jej założycielki. Ida Karpińska w 2003 roku wygrała walkę z rakiem szyjki macicy. Żyje, ponieważ regularnie, co roku, wykonywała cytologię – „Taki mały prezent życia”. Badanie cytologiczne (określenia potoczne cytologia, Pap, wymaz) – technika diagnostyczna w ginekologii polegające na pobraniu rozmazów z pochwowej części szyjki macicy.

    Georgios Nicholas Papanikolaou, także George Papanicolaou, gr. Γεώργιος Παπανικολάου = Jeorios Papanikolau (ur. 13 maja 1883 w Kymi, zm. 19 lutego 1962 w Miami) – amerykański lekarz-ginekolog greckiego pochodzenia, pionier badania cytologicznego i wczesnego wykrywania zmian przedrakowych szyjki macicy. Laureat Nagrody Laskera (1950). Szczepionka przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego – jest to szczepionka przeciwko wirusom HPV 16 i 18 (szczepionka dwuwalentna i czterowalentna), czyli najbardziej onkogennymi typami wirusa, odpowiedzialnymi za zwiększone prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy i raka prącia, oraz przeciwko wirusowom HPV 6 i 11 (tylko szczepionka czterowalentna), odpowiedzialnymi za powstawanie kłykcin kończystych..

    Konizacja szyjki macicy – metoda diagnostyczna lub diagnostyczno-lecznicza wycięcia stożka tkanki z części pochwowej szyjki macicy. Rutynowo wykonuje się po niej wyłyżeczkowanie kanału szyjki. Wskazaniem do konizacji jest nieprawidłowy obraz cytologiczny, nieprawidłowy obraz histologiczny pobranego wcześniej bioptatu części pochwowej szyjki lub nieprawidłowy wynik kolposkopii. Objaw Pschyrembla – objaw wczesnej ciąży polegający na zmianie w konsystencji szyjki macicy wyczuwalnej przez ginekologa w badaniu per vaginam. Środkowa część szyjki tworzy w tym czasie twardy walec, a zewnętrzna część pozostaje miękka. Objaw opisał niemiecki ginekolog Willibald Pschyrembel; w piśmiennictwie niemieckim można spotkać nazwę Stock-Tuch-Zeichen (co w wolnym tłumaczeniu oznacza objaw "pałki i chustki").

    Świętokrzyskie Centrum Onkologii – lecznica w Kielcach, jedna z nowocześniejszych w Polsce. Prowadzi badania skriningowe, których celem jest jak najwcześniejsze wykrywanie nowotworów piersi, szyjki macicy i prostaty. Skala Bishopa określa dojrzałość szyjki macicy do porodu naturalnego. Ocenia: położenie szyjki, konsystencję, ułożenie części przodującej płodu, rozluźnienie, rozwarcie.

    Perimetrium (zwane również omaciczem) – błona surowicza zbudowana z nabłonka jednowarstwowego płaskiego (mesothelium). Jest to część otrzewnej, która pokrywa powierzchnię tylną odcinka nadpochwowego szyjki, cieśń, trzon, dno macicy oraz następnie powierzchnię przednią trzonu, skąd nie dochodząc do szyjki macicy na wysokości cieśni przerzuca się na pęcherz moczowy. Perimetrium leży na cienkiej warstwie tkanki łącznej włóknistej, przechodzącej z jednej strony w tkankę luźną więzadła szerokiego macicy, z drugiej łączącej się z błoną mięśniową macicy.

    Indukcja porodu, wzniecenie porodu – sztuczne wywołanie czynności skurczowej macicy u ciężarnej, mające na celu urodzenie dziecka drogami natury. Przez preindukcję rozumie się farmakologiczne lub fizyczne postępowanie mające na celu przyspieszenie dojrzewania szyjki macicy.

    Jade Goody (ur. 5 czerwca 1981 w Londynie, zm. 22 marca 2009 w Essex) – uczestniczka brytyjskiej wersji reality show Big Brother z 2002. Zmarła na raka szyjki macicy, a jej walka z chorobą była szeroko komentowana przez media na całym świecie. Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus) – wirus z rodziny papillomawirusów. Istnieje około 100 typów tego wirusa, z których część może być przyczyną łagodnych zmian w postaci brodawek na skórze, część powstawania łagodnych zmian w postaci kłykcin kończystych, a część nowotworów złośliwych jak rak szyjki macicy i rak prącia.

    Dodano: 06.10.2011. 00:11  


    Najnowsze