• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: leczenie zawału serca nie kończy się w szpitalu

    27.10.2011. 15:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Leczenie pacjentów po zawale serca nie kończy się w szpitalu. Zmiana stylu życia, regularne stosowanie leków, rehabilitacja kardiologiczna są niezbędne, by zapobiec kolejnym zawałom i zmniejszyć śmiertelność w tej grupie chorych - przypominają eksperci.

    Mówili o tym 25 października na konferencji prasowej w Warszawie, podczas której zainaugurowano ogólnopolską akcję edukacyjną pt.: "Nie zawal! Wybierz życie". Jej celem jest edukacja środowiska medycznego oraz pacjentów po zawale na temat konieczności podejmowania działań mogących zmniejszyć odsetek zgonów w tej grupie chorych, po opuszczeniu przez nich szpitala.

    "W Polsce odnotowuje się ciągle zbyt wysoką śmiertelność w ciagu roku od wystąpienia ostrego zespołu wieńcowego. Jest to związane z tym, że nie docenia się roli kardiologicznej prewencji wtórnej, w tym edukacji pacjentów na temat zmiany stylu życia oraz profilaktycznego stosowania leków" - oceniła prof. Janina Stępińska, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, które objęło opiekę merytoryczną nad akcją. Jej inicjatorem jest firma AstraZeneca.

    Nazwą ostre zespoły wieńcowe (OZW) określa się grupę schorzeń związanych ze znacznym ograniczeniem lub ustaniem przepływu krwi w tętnicach wieńcowych. Za najgroźniejszy z nich uważa się OZW z uniesieniem odcinka ST (STEMI) w zapisie elektrokardiograficznym, który odpowiada tradycyjnemu określeniu "zawał mięśnia sercowego" i jest wynikiem całkowitego ustania przepływu krwi w naczyniach wieńcowych.

    Według prof. Stępińskiej, w Polsce co roku 140 tys. osób jest hospitalizowanych z powodu OZW, w tym 50 tys. z powodu STEMI, a 90 tys. z powodu ostrego zespołu wieńcowego bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI) oraz niestabilnej choroby wieńcowej. Jak zaznaczyła kardiolog, pacjenci po przebyciu OZW mają podwyższone ryzyko kolejnego incydentu wieńcowego oraz zgonu z jego powodu.

    Z danych zawartych w Ogólnopolskim Rejestrze Ostrych Zespołów Wieńcowych wynika, że śmiertelność w grupie pacjentów po OZW wynosi ponad 15-20 proc. w ciągu kolejnego roku i nawet do 33 proc. w ciągu kolejnych 4 lat. Ogółem, co roku z powodu OZW umiera w Polsce ok. 20 tys. osób.

    Dzięki rozwojowi kardiologii inwazyjnej w Polsce udało się znacznie zmniejszyć śmiertelność z powodu zawałów w szpitalach, przypomniał prof. Dariusz Dudek Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, przewodniczący Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych PTK. Jak ocenił, obecnie jest ona w Polsce tak niska, że niewiele można już zrobić, by te wyniki poprawić.

    "Abyśmy mogli w pełni wykorzystać osiągnięcia kardiologii inwazyjnej konieczne jest wdrożenie podstaw profilaktyki wtórnej" - zaznaczył prof. Dudek. Jak ocenił, w Polsce brak jednak kompleksowej, długoterminowej opieki nad chorymi po zawałach.

    Mają oni na przykład utrudniony dostęp do rehabilitacji kardiologicznej, dzięki której można dwukrotnie obniżyć śmiertelność po zawale, zwrócił uwagę prof. Piotr Dylewicz z Katedry Rehabilitacji Kardiologicznej Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu. Statystyki wskazują, że w Polsce korzysta z niej tylko 8 proc. pacjentów po inwazyjnym leczeniu zwału. Natomiast średnia dla krajów Unii Europejskiej wynosi 31 proc.

    "Pacjenci po wyjściu ze szpitala powinni mieć właściwą opiekę lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, możliwość rehabilitacji, a w razie potrzeby zagwarantowany łatwiejszy dostęp do kardiologa oraz szansę na korzystanie z nowoczesnych terapii, które zmniejszają ryzyko śmierci z przyczyn sercowo-naczyniowych" - wymieniała prof. Stępińska,. Jej zdaniem, wymaga to zaangażowania środowiska lekarskiego, ale też płatnika oraz osób i instytucji, które decydują o kształcie systemu ochrony zdrowia publicznego.

    Prof. Dudek zwrócił z kolei uwagę na rolę edukacji pacjentów w profilaktyce kolejnych incydentów sercowych i zgonów z ich powodu. "Po wyjściu ze szpitala chorzy szybko przestają stosować leki i nie zmieniają stylu życia, bo uważają, że w szpitalu zostało wszystko naprawione" - powiedział.

    Tymczasem, sukces leczenia ostrych zespołów wieńcowych w fazie poszpitalnej w dużym stopniu zależy od samych pacjentów, podkreśliła prof. Stępińska. Według niej, koniecznością jest zmiana stylu życia - rzucenie palenia, regularna aktywność fizyczna, kontrola wagi ciała i odpowiednia modyfikacja diety, kontrolowanie ciśnienia krwi, poziomu glukozy, cholesterolu, wykonywanie zalecanych badań kontrolnych, jak EKG, echo serca, testy wysiłkowe, przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniami lekarza oraz szczepienia przeciw grypie.

    W ramach akcji "Nie Zawal! Wybierz Życie" przygotowano poradnik dla pacjentów i ich bliskich, który stanowi kompendium wiedzy na temat leczenia i postępowania po zawale. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie internetowej akcji (www.niezawal.pl).

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    tot/ bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Koronaroplastyka - technika przezskórnych interwencji w tętnicach wieńcowych serca. Służy jako zabiegowa metoda leczenia choroby niedokrwiennej serca. Jest podstawowym sposobem leczenia ostrego zawału mięśnia sercowego. Przezskórne interwencje wieńcowe (ang. percutaneous coronary interventions, PCI) – techniki inwazyjnego leczenia choroby wieńcowej za pomocą narzędzi wprowadzanych przezskórnie do tętnic wieńcowych zwężonych przez proces chorobowy (najczęściej blaszkę miażdżycową) w celu ich poszerzenia lub udrożnienia (rewaskularyzacja) i przywrócenia prawidłowego krążenia (leczenie reperfuzyjne). Wedle aktualnych wytycznych jest to metoda z wyboru leczenia pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego. Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie istnieje od ponad czterdziestu lat. Zaspokaja potrzeby zdrowotne dzieci i młodzieży do okresu noworodkowego do 18. roku życia w zakresie diagnostyki, leczenia szpitalnego, rehabilitacji leczniczej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Jeśli jest niezbędna kontynuacja leczenia Szpitalu, możliwa jest opieka nad pacjentami do wieku 25 lat. Część swojej oferty Szpital kieruje również do pacjentów dorosłych. Dotyczy to przede wszystkim badań diagnostycznych, ale także porad specjalistycznych i rehabilitacji leczniczej.

    Koronarografia – angiografia tętnic wieńcowych. Badanie polegające na podaniu do tętnic wieńcowych kontrastu, umożliwiającego uwidocznienie ich za pomocą promieniowania rentgenowskiego, stosowane szeroko w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca. Jest podstawowym badaniem służącym do kwalifikacji pacjentów do wszczepiania pomostów omijających oraz do zabiegów PCI. Atenolol – organiczny związek chemiczny, lek, należący do selektywnych leków beta-adrenolitycznych, bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej i działania stabilizującego błonę komórkową. Atenolol jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzenia rytmu serca, w ostrej fazie zawału serca oraz w profilaktyce wtórnej zawału.

    Przewlekła niewydolność serca (łac. insufficientia cordis chronica, ang. chronic heart failure) – postępujący zespół objawów wynikających ze zmniejszenia pojemności minutowej serca, któremu towarzyszą obiektywne dowody dysfunkcji mięśnia sercowego i odpowiadający na leczenie stosowane w niewydolności serca. Najczęstszą jego przyczyną jest choroba niedokrwienna serca. Ale może też być powikłaniem nadciśnienia, kardiomiopatii, zapalenia mięśnia sercowego. Tradycyjnie dzieli się niewydolność serca na lewo- i (lub) prawokomorową, oraz na skurczową i rozkurczową. Ostra niewydolność serca jest odmiennym klinicznie zespołem, który może (ale nie musi) rozwinąć się wskutek dekompensacji przewlekłej niewydolności serca, wymagającym innego postępowania i leczenia. Przewlekła niewydolność serca jest w krajach rozwiniętych pierwszą przyczyną hospitalizacji po 65. roku życia. Odpowiednio leczona u większości pacjentów może być kontrolowana, wciąż jednak jest stanem zagrażającym życiu, z roczną śmiertelnością rzędu 10%. Kardiomiopatia restrykcyjna, kardiomiopatia ograniczająca – najrzadszy typ kardiomiopatii, w którym utrudnione jest rozciąganie włókien mięśnia sercowego oraz napełnianie krwią. Rytm serca i jego kurczliwość mogą być w normie, ale sztywne ściany jam serca (przedsionki i komory) uniemożliwiają właściwe napełnianie. Z tego powodu przepływ krwi jest zmniejszony i mniejsza objętość krwi napełnia komory. Z czasem u pacjentów z kardiomiopatią ograniczającą postępuje niewydolność serca.

    Przetoki tętnic wieńcowych (malformacje tętniczo-żylne naczyń wieńcowych, ang. coronary arterial fistulas, CAF) – rzadkie nieprawidłowości krążenia wieńcowego, polegające na występowaniu połączenia między tętnicami wieńcowymi a jamami serca albo dużymi naczyniami. Większość przetok tętnic wieńcowych jest wrodzonych, chociaż mogą być również pochodzenia jatrogennego. Fala Pardeego (tzw. prąd uszkodzenia) uniesienie odcinka ST elektrokardiogramu wypukłością skierowane ku górze występujące w świeżym zawale serca (STEMI). Fala występuje zazwyczaj w ciągu kilku godzin od momentu rozpoczęcia bólu wieńcowego. Czasami współistnieje lustrzane obniżenie odcinków ST w odprowadzeniach przeciwstawnych. Odcinki ST normalizują się (obniżają do linii izoelektrycznej) w różnym czasie od wystąpienia zawału (od kilku godzin do kilku tygodni).

    Skala Antmana (ang. TIMI Risk Score for Unstable Angina/NON-ST Elevation Myocardial Infarct) – stosowana w kardiologii siedmiostopniowa skala określająca ryzyko związane z niestabilną chorobą wieńcową lub zawałem serca bez uniesienia odcinka ST.

    Mikrowoltowa zmienność załamka T, inaczej naprzemienność załamka T (ang. T-wave alternans, w skrócie TWA) – nieinwazyjne badanie diagnostyczne serca, wykorzystywane w wykrywaniu chorych zagrożonych nagłym zgonem sercowym. Często wykonuje się u pacjentów po zawale mięśnia sercowego i innych z poważnym uszkodzeniem mięśnia sercowego zagrożonych wystąpieniem groźnych zaburzeń rytmu serca. U chorych u których potwierdzono zagrożenie nagłym zgonem stosuje się implantację automatycznego kardiowertera-defibrylatora (ICD), który wygasza powstające niebezpieczne zaburzenia rytmu serca.

    Acta Angiologica – oficjalny kwartalnik Polskiego Towarzystwa Angiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Chirurgii Naczyniowej wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Arkadiusz Jawień. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Aldona Dembińska-Kieć, prof. Andrzej Dorobisz oraz prof. Małgorzata Szczerbo-Trojanowska. Pomostowanie aortalno-wieńcowe (ang. Coronary Artery Bypass Graft, CABG) – operacja kardiochirurgiczna wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. by-passów) omijających miejsce zwężenia w tętnicy wieńcowej stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej choroby wieńcowej.

    Endokrynologia Polska – dwumiesięcznik Polskiego Towarzystwa Endokrynologicznego wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Beata Kos-Kudła. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Ewa Sewerynek, prof. Marek Bolanowski, prof. Roman Junik oraz dr hab. Tomasz Bednarczuk. Sercowy zespół X (ang. cardiac syndrome X) – postać choroby wieńcowej należąca do zespołów wieńcowych stabilnych. Składają się na ten zespół: bóle dławicowe, obniżenie odcinków ST w elektrokardiograficznej próbie wysiłkowej przy prawidłowym obrazie krążenia wieńcowego w badaniu koronarograficznym. Patogenezę zespołu X zazwyczaj wiąże się z patologią mikrokrążenia wieńcowego. Rozpoznanie stawiane jest po wykluczeniu innych możliwych przyczyn dławicy piersiowej. Zespół wyróżnił Kemp w 1973 roku.

    Statyny − grupa leków stosowanych w celu obniżenia poziomu cholesterolu we krwi.
    Leki te działają przez hamowanie enzymu reduktazy 3-hydroksy-3-metylo-glutarylokoenzymu A (HMG-CoA). Stosowane są w leczeniu hiperlipidemii zarówno w mono- jak i politerapii; zmniejszają liczbę incydentów wieńcowych, zgonów wieńcowych, udarów mózgu i zabiegów rewaskularyzacyjnych. Są dobrze tolerowane, a ich najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest miopatia. Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego (CMKP) to polska uczelnia medyczna mająca swoją siedzibę w Warszawie prowadząca studia specjalizacyjne dla lekarzy, lekarzy dentystów, diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów i dla dziedzin mających zastosowanie w ochronie zdrowia, zapewniająca możliwość kształcenia ustawicznego oraz prowadząca studia doktoranckie. Uczelnia jest organem założycielskim dla dwóch szpitali: Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. Witolda Orłowskiego w Warszawie oraz Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. Adama Grucy w Otwocku.

    Dodano: 27.10.2011. 15:33  


    Najnowsze