• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: lekarze rodzinni za rzadko zlecają badania tarczycy

    12.05.2011. 10:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Niemal 90 proc. dorosłych Polaków nie miało zleconego badania tarczycy w ciągu ostatnich dwóch lat - wynika z badań przedstawionych na konferencji prasowej w Warszawie. Tymczasem, schorzenia i zaburzenia w pracy tarczycy dotyczą co najmniej jednej piątej naszego społeczeństwa, podkreślali endokrynolodzy obecni na spotkaniu.


    Zapowiedziano na nim trzecią edycję kampanii ,,Tydzień Walki z Chorobami Tarczycy", który w tym roku obchodzimy w dniach 23-29 maja. Z tej okazji w 5 miastach Polski - Łodzi, Katowicach, Krakowie, Warszawie i Wrocławiu - 800 osób będzie mogło wykonać bezpłatne badanie krwi oceniające poziom hormonu tyreotropowego (TSH). Jest on wydzielany przez przysadkę mózgową i wpływa na produkcję hormonów tarczycy. Mierzenie poziomu TSH zalicza się do podstawowych badań w diagnostyce chorób tego gruczołu. Na badania można się będzie zapisać w dniach 12-17 maja na stronie internetowej kampanii (www.tarczyca.pl).

    Jak powiedział PAP konsultant krajowy ds. endokrynologii prof. Andrzej Lewiński, lekarze podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) mogą bez przeszkód zlecać badanie poziomu TSH, gdyż nie generuje to dla nich żadnych obciążeń finansowych.

    O takie badanie powinni się upominać zwłaszcza ci pacjenci, którzy obserwują u siebie objawy mogące sugerować występowanie choroby tarczycy, jak przewlekłe zmęczenie i senność bez wyraźnej przyczyny, nadpobudliwość i nerwowość, zmiana masy ciała, nietolerancja zimna, sucha skóra kolan i łokci, łamliwe włosy, nadmierne pocenie się, powiększona tarczyca czy guzki na szyi.

    ,,Hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu, dlatego zaburzenia czynności tego gruczołu powinno się brać pod uwagę, gdy występują też takie objawy, jak przyspieszenie pracy serca, zaburzenia płodności, problemy ze strony układu pokarmowego - zaparcia lub biegunki, zaburzenia metabolizmu, w tym cukrzyca, a także depresja" - powiedział prof. Tomasz Bednarczuk z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

    W przypadku guzków tarczycy mogą pojawić się trudności z przełykaniem, oddychaniem, ból, chrypka.

    Jak zaznaczyła prof. Małgorzata Karbownik-Lewińska z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, w Polsce udało się niemal wyeliminować choroby tarczycy wynikające z niedoboru w diecie jodu. Jest to pierwiastek niezbędny do syntezy hormonów tarczycy - trójjodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4). Było to możliwe dzięki wprowadzeniu w 1996 r. obowiązku dodawania jodku potasu do soli kuchennej sprzedawanej w naszym kraju. Dzięki temu, tzw. wole (czyli powiększenie) tarczycy dotyczy dziś mniej niż 5 proc. dzieci i młodych dorosłych, a częstość występowania bardzo agresywnego raka tarczycy, tzw. pęcherzykowego zmniejszyła się czterokrotnie.

    ,,Obecnie ilość jodu w diecie nie jest wystarczająca jedynie dla kobiet ciężarnych i karmiących. Dlatego powinny one dodatkowo przyjmować 150 mikrogramów jodu dziennie w tabletkach" - powiedziała endokrynolog. Zażywanie ich - razem z kwasem foliowym oraz wykonaniem badań tarczycy - zaleca się również kobietom, które planują zajść w ciążę.

    Według prof. Lewińskiego, w przypadku podejrzenia guzków tarczycy u pacjenta lekarz powinien wykonać badanie palpacyjne. Pozwala ono stwierdzić obecność dużych guzków, jednak wiele zmian w tarczycy rozpoznaje się dopiero po wykonaniu badania USG.

    ,,Na podstawie wyniku USG nie można jednak ocenić czy guzek jest rakiem, czyli zmianą złośliwą. Do tego służy biopsja cienkoigłowa. Pacjenci nie powinni się jej obawiać, gdyż jest praktycznie bezbolesna i nie daje powikłań" - podkreślił specjalista. Zaznaczył też, że tylko 5-10 proc. guzków i zmian widocznych w USG tarczycy stanowią nowotwory złośliwe.

    Do najczęstszych zaburzeń czynności tarczycy należą autoagresywne choroby tego gruczołu. Zalicza się tu chorobę Hashimoto oraz chorobę Gravesa-Basedova, która ma podłoże genetyczne.

     

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis lub hyperthyreoidismus) – stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji hormonów tarczycy. Rzadziej nadczynność tarczycy powstaje na skutek leczenia nadmiernymi dawkami hormonów tarczycy, zaburzeń w ich obwodowym metabolizmie lub upośledzonej czynności wiążących je receptorów.

    Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis lub hyperthyreoidismus) – stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji hormonów tarczycy. Rzadziej nadczynność tarczycy powstaje na skutek leczenia nadmiernymi dawkami hormonów tarczycy, zaburzeń w ich obwodowym metabolizmie lub upośledzonej czynności wiążących je receptorów.

    Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis lub hyperthyreoidismus) – stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji hormonów tarczycy. Rzadziej nadczynność tarczycy powstaje na skutek leczenia nadmiernymi dawkami hormonów tarczycy, zaburzeń w ich obwodowym metabolizmie lub upośledzonej czynności wiążących je receptorów.

    Nowotwory tarczycy – grupa nowotworów wywodzących się z komórek gruczołu tarczowego. Zdecydowana większość (około 90%) nowotworów tarczycy to zmiany łagodne, gruczolaki. Raki tarczycy są nowotworami rzadkimi. Wyróżnia się cztery główne typy raków gruczołu tarczowego: brodawkowaty, pęcherzykowy, rdzeniasty i anaplastyczny. Raki pęcherzykowy i brodawkowy są najczęstszymi rakami tarczycy: rosną wolno, mają tendencję do nawrotów, lepiej rokują u pacjentów poniżej 45. roku życia. Rak rdzeniasty ma dobre rokowanie jeśli ogranicza się do gruczołu tarczowego, a jeśli pojawią się przerzuty poza gruczołem tarczowym, to rokowanie jest gorsze. Rak anaplastyczny jest szybko rosnącym nowotworem, źle reagującym na leczenie.

    Nowotwory tarczycy – grupa nowotworów wywodzących się z komórek gruczołu tarczowego. Zdecydowana większość (około 90%) nowotworów tarczycy to zmiany łagodne, gruczolaki. Raki tarczycy są nowotworami rzadkimi. Wyróżnia się cztery główne typy raków gruczołu tarczowego: brodawkowaty, pęcherzykowy, rdzeniasty i anaplastyczny. Raki pęcherzykowy i brodawkowy są najczęstszymi rakami tarczycy: rosną wolno, mają tendencję do nawrotów, lepiej rokują u pacjentów poniżej 45. roku życia. Rak rdzeniasty ma dobre rokowanie jeśli ogranicza się do gruczołu tarczowego, a jeśli pojawią się przerzuty poza gruczołem tarczowym, to rokowanie jest gorsze. Rak anaplastyczny jest szybko rosnącym nowotworem, źle reagującym na leczenie.

    Nowotwory tarczycy – grupa nowotworów wywodzących się z komórek gruczołu tarczowego. Zdecydowana większość (około 90%) nowotworów tarczycy to zmiany łagodne, gruczolaki. Raki tarczycy są nowotworami rzadkimi. Wyróżnia się cztery główne typy raków gruczołu tarczowego: brodawkowaty, pęcherzykowy, rdzeniasty i anaplastyczny. Raki pęcherzykowy i brodawkowy są najczęstszymi rakami tarczycy: rosną wolno, mają tendencję do nawrotów, lepiej rokują u pacjentów poniżej 45. roku życia. Rak rdzeniasty ma dobre rokowanie jeśli ogranicza się do gruczołu tarczowego, a jeśli pojawią się przerzuty poza gruczołem tarczowym, to rokowanie jest gorsze. Rak anaplastyczny jest szybko rosnącym nowotworem, źle reagującym na leczenie.

    Tyreoidektomia, tyroidektomia (łac. thyreoidectomia) – operacyjne usunięcie całej tarczycy. Stosowane w leczeniu raka tarczycy oraz niezłośliwego wola. Operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym. Do powikłań tyreoidektomii należą w szczególności: krwawienie, uszkodzenie nerwu krtaniowego wstecznego i usunięcie przytarczyc. Wycięcie płata, hemityreoidektomia (łac. lobectomia, hemithyreoidectomia) polega na wycięciu płata tarczycy i węziny. Częściowe usunięcie tarczycy z pozostawieniem aktywnych fragmentów gruczołu to strumektomia. Pierwszą tyroidektomię przeprowadził w 1880 r. frankfurcki chirurg Ludwig Rehn.

    Dodano: 12.05.2011. 10:11  


    Najnowsze