• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: nie można przewidzieć wszystkich skutków zażywania leków

    02.06.2011. 20:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Lekarze, podając leki pacjentom, nie są w stanie przewidzieć wszystkich powikłań - mówili specjaliści podczas środowej konferencji prasowej pt. ,,Monitorowanie działań niepożądanych produktów leczniczych" w ramach kampanii "Lek Bezpieczny".




    Aby ograniczyć działania niepożądane, ważne jest informowanie o nich właściwych instytucji - powiedziała na konferencji Agata Maciejczyk z Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL).

    "Podając pacjentowi leki, zawsze narażamy go na niebezpieczeństwo" - mówiła Maciejczyk, która jest dyrektorem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych w URPL.

    Dodała, że niepożądane działania leku mogą wystąpić nawet przy prawidłowym dawkowaniu. ,,Nie wszystko da się przewidzieć, mimo prób na zwierzętach i badań klinicznych. Jednak zaniechanie działania też niesie zagrożenie" - zaznaczyła.

    Anna Arcab z URPL dodała, że w Polsce zgłasza się rocznie około 3 tysięcy przypadków nieprawidłowego działania leków - a powinno ich być kilkadziesiąt tysięcy.

    Najbardziej znanym przykładem niepożądanego działania jest Talidomid, w połowie XX wieku wprowadzony na rynek jako lek przeciwwymiotny, przeciwbólowy i usypiający. Zanim udowodniono, że uszkadza płód, urodziły się tysiące dzieci bez kończyn lub z poważnymi zniekształceniami. Talidomid wycofano, ale powrócił w nowej roli - jako lek na szpiczaka. ,,Jego stosowanie zostało obwarowane licznymi środkami bezpieczeństwa" - mówiła Monika Trojan z URPL.

    Arcab zwróciła uwagę na niedawno odkryte niepożądane działania pospolitych leków. Odchudzający orlistat przyjmowany wraz z lewotyroksyną i lekami przeciwpadaczkowymi może powodować zapalenie trzustki i nefropatię szczawianową, a przeciwbólowy żel z ketoprofenem jest niebezpieczny przy wystawieniu skóry na światło - nawet w pochmurny dzień i nawet w 2 tygodnie po zaprzestaniu smarowania. By usunąć pozostałości ketoprofenu z rąk, trzeba je myć po każdym użyciu żelu.

    Nawet pospolita kamfora zagraża dzieciom poniżej 6 roku życia i kobietom w ciąży.

    W Polsce na razie nie można zgłaszać niepożądanych działań poprzez stronę internetową - ale są elektroniczne formularze, (załącznik do Rozporządzania Ministra Zdrowia z 17 lutego 2003, które można wydrukować i wysłać do Instytutu Rejestracji.

    Nawet jeśli związek między lekiem a reakcją wydaje się paradoksalny i niemożliwy do wytłumaczenia, zgromadzenie kilku podobnych przypadków może potwierdzić związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy lekiem a reakcją - mówiła Maciejczyk.

    PAP - Nauka w Polsce

    krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Farmakosologia – dziedzina farmakologii zajmująca się badaniem objawów niepożądanych działania substancji leczniczych (ADR – adverse drug reaction). Objawy niepożądane występują przy podawaniu dawek leczniczych. Nie należy mylić ich z działaniem toksycznym, które występuje po przekroczeniu dawki maksymalnej. Niepożądane działanie leku, niepożądana reakcja polekowa (ADR – adverse drug reaction) – każda szkodliwa i niezamierzona reakcja, która występuje po podaniu określonego leku w dawce terapeutycznej w celu profilaktyki, ustalenia rozpoznania lub leczenia, niezależnie od drogi podania. Badaniem działań niepożądanych leków zajmuje się farmakosologia. Farmakodynamika - dział farmakologii zajmujący się mechanizmami działania leków i innych substancji chemicznych na organizm, strukturami wrażliwymi na te działania oraz efektami tego działania (działania pożądane i niepożądane).

    Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych powstał 1 października 2002 w wyniku połączenia dwóch instytucji: Biura Rejestracji Środków Farmaceutycznych Materiałów Medycznych, które było częścią Instytutu Leków oraz Centralnego Ośrodka Techniki Medycznej. Początkowo Urząd działał w oparciu o ustawę z dnia 27 lipca 2001 roku o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Embriotoksyczność, działanie embriotoksyczne (z greckiego embrion – zarodek) – niepożądane działanie występujące po podaniu leku u kobiet w ciąży w okresie embrionalnym (do ok. 60 dnia ciąży), które prowadzi do powstania ciężkich uszkodzeń lub obumarcia zarodka. Do leków, które wywierają działanie embriotoksyczne należy np. talidomid.

    Farmakogenetyka - dział nauki z pogranicza farmakologii i genetyki zajmujący się badaniem wpływu pojedynczych genów na reakcję organizmu na podanie określonych leków.
    Badania farmakogenetyczne mają istotne znaczenie dla prowadzenia prawidłowej i bezpiecznej farmakoterapii. W tych badaniach ocenia się: skuteczność, bezpieczeństwo leków (działania niepożądane), a także interakcje lekowe. Klozapina – organiczny związek chemiczny, pochodna dibenzodiazepiny. Jest pierwszym opracowanym atypowym lekiem przeciwpsychotycznym. Nie wywołuje objawów pozapiramidowych, a po leczeniu nią nie stwierdzono późnych dyskinez. Klozapina jest lekiem trzeciego rzutu ze względu na potencjalnie śmiertelne działania niepożądane, które mogą wystąpić: agranulocytoza i zapalenie mięśnia sercowego. Częstsze działania uboczne wiążą się z działaniem antycholinergicznym: suchość w jamie ustnej, senność, zatwardzenia. Klozapina obniża również próg drgawkowy.

    Efekt uboczny (AE - adverse event) – jest to dodatkowa, inna od oczekiwanej, reakcja u pacjenta lub osoby biorącej udział w badaniu klinicznym. O efekcie ubocznym mówi się niezależnie od tego, czy jest związany z określonym produktem medycznym, czy też nie. Większość efektów ubocznych jest niepożądanych, a nawet niebezpiecznych. Leki ototoksyczne to niejednorodna grupa leków, które podane ogólnie lub miejscowo, wywierają niepożądane, toksyczne i uszkadzające działanie na narząd słuchu. Różnią się między sobą pod względem farmakologicznym i wskazań terapeutycznych. Ototoksyczne działanie leków może ujawnić się na każdym odcinku drogi słuchowej, jednak najbardziej podatny na ich toksyczne działanie jest ślimak.

    Nadwrażliwość pokarmowa (dawniej niepożądane reakcje po spożyciu pokarmu) – nieprawidłowa reakcja organizmu na pokarmy, które dla zdrowych osób są nieszkodliwe. Obejmuje alergię, która stymuluje działanie systemu odpornościowego i nietolerancję żywności, która nie stymuluje działania systemu odpornościowego.

    Perazyna (ATC N05 AB10) – organiczny związek chemiczny, lek psychotropowy z grupy neuroleptyków. Należy do grupy piperazynowych pochodnych fenotiazyny. Posiada zrównoważony profil terapeutyczny, jest zaliczana do leków o umiarkowanej sile działania. W znaczym stopniu wyparła chloropromazynę z uwagi na mniejszy efekt sedatywny i znacznie mniejsze działania uboczne (w tym niepożądane działanie antycholinergiczne).

    Dodano: 02.06.2011. 20:19  


    Najnowsze