• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci o roli tłuszczów w profilaktyce chorób serca

    24.02.2012. 07:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zmniejszenie spożycia tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych, jest podstawą profilaktyki chorób serca - przekonywali eksperci w czwartek na spotkaniu prasowym w Warszawie. 

    Jak podkreślali, racjonalizacja żywienia i zmiana struktury spożywanych tłuszczów jest jedną z głównych przyczyn wyraźnego spadku umieralności z powodu chorób sercowo-naczyniowych w Polsce w latach 1991-2008 r. Obniżyła się ona w tym okresie o 42 proc., przypomniał prof. Wiktor Szostak, specjalista w zakresie chorób wewnętrznych i dietetyki z Instytutu Żywności i Żywienia.

    ,,Niepokojące jest jednak to, że w ostatnich latach ten szybki spadek, który uzyskaliśmy zaczyna wyhamowywać" - podkreślił specjalista.

    Najnowsze wyniki Ogólnopolskiego Badania Rozpowszechnienie Czynników Ryzyka Chorób Układu Krążenia (NATPOL 2011) wskazują, że 61 proc. dorosłych Polaków ma zbyt wysoki poziom cholesterolu we krwi (tj. ponad 190 miligramów na 100 ml). Jest to jeden z głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia i wymaga leczenia przy pomocy zmiany diety, a czasem również zastosowania leków.

    Dlatego, bardzo ważna jest nieustanna promocja zdrowego odżywiania się, podkreślali eksperci.

    ,,W Polsce panuje przekonanie, że wzorcem zdrowego tłuszczu jest oliwa z oliwek" - powiedział prof. Szostak. Tymczasem, pod względem zawartości niezbędnych dla naszego organizmu kwasów tłuszczowych omega-3 znacznie przewyższa ją olej rzepakowy, wyjaśnił.

    Jak przypomniał prof. Artur Mamcarz, kierownik III Kliniki Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, z badań wynika, że wielonienasycone kwasy omega-3 mają m.in. działanie przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe i korzystnie wpływają na wyściółkę naczyń krwionośnych (tzw. śródbłonek). A w konsekwencji zapobiegają rozwojowi miażdżycy naczyń.

    ,,Jeśli chodzi o zdrowie kardiologiczne olej rzepakowy jest najkorzystniejszym dla Polaków olejem roślinnym" - powiedział prof. Mamcarz. Wiąże się to z tym, że w porównaniu z mieszkańcami krajów basenu Morza Śródziemnego, Polacy jedzą znacznie mniej ryb, które są bogatym źródłem kwasów omega-3, tłumaczył.

    Zdaniem prof. Szostaka, na razie nie mamy szans na to, by w Polsce zwiększyć spożycie ryb, dlatego powinniśmy regularnie konsumować olej rzepakowy. Jest to uzasadnione również z ekonomicznego punktu widzenia.

    Ekspert ocenił, że przy diecie o obniżonej kaloryczności (tj. 1500 kilokalorii na dobę) powinniśmy spożywać dwie łyżki tego tłuszczu dziennie, natomiast przy przeciętnej diecie, dostarczającej 2000 kKal - 3 łyżki. Kobiety w ciąży powinny zwiększyć spożycie produktów z omega-3, w tym oleju rzepakowego, gdyż kwasy te są niezbędne do prawidłowego rozwoju układu nerwowego dziecka.

    Jak podkreślił specjalista, można go np. dodawać do sałatek i surówek, ale jego zaletą jest również to, że - w przeciwieństwie do wielu innych olejów - doskonale nadaje się do smażenia. Zawarte w nim związki nie są nazbyt podatne na utlenianie pod wpływem wysokich temperatur. ,,Oczywiście, trzeba pamiętać, że można go użyć tylko raz, żaden tłuszcz nie nadaje się do wielokrotnego smażenia" - powiedział prof. Szostak.

    Jak wyjaśnił, 2-3 łyżki oleju rzepakowego zaspokajają nasze dzienne zapotrzebowanie na kwas alfa-linolenowy (z grupy omega-3). W naszym organizmie zamienia się on - w pewnym odsetku - w długołańcuchowe kwasy omega-3 (DHA i EPA), których dobrym źródłem są właśnie ryby morskie. Nie jest to proces bardzo intensywny, dlatego konieczna jest regularna konsumpcja produktów zawierających kwas alfa-linolenowy.

    Eksperci podkreślali, że w ramach profilaktyki chorób serca powinno się nie tylko zastępować tłuszcze zwierzęce roślinnymi, ale też zredukować spożycie tzw. tłuszczów trans, które mają bardzo szkodliwy wpływ na układ krążenia. Ich głównym źródłem są utwardzane tłuszcze roślinne wszechobecne w przemyśle spożywczym - używa się ich np. przy produkcji słodyczy i chipsów, do smażenia w fast-foodach.

    Spotkanie odbyło się w ramach kampanii edukacyjnej ,,Pokochaj olej rzepakowy", współfinansowanej przez Komisję Europejską, rząd RP, Agencję Rynku Rolnego oraz Polskie Stowarzyszenie Producentów Oleju.

    PAP - Nauka w Polsce

    jjj/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kwasy tłuszczowe omega-6 (zwane też kwasami tłuszczowymi n-6 lub ω-6) – nienasycone kwasy tłuszczowe, których ostatnie wiązanie podwójne znajduje się przy szóstym od końca atomie węgla łańcucha węglowodorowego. W postaci acylogliceroli wchodzą w skład tłuszczów. Kwasy omega-6 należą do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), co oznacza, że nie są one produkowane przez organizm człowieka, a jednocześnie są mu potrzebne do prawidłowego funkcjonowania i muszą być pobierane z pożywienia. Kwas erukowy – organiczny związek chemiczny, jednonienasycony kwas tłuszczowy omega-9, występuje w rzepaku i gorczycy. W oleju rzepakowym jego zawartość może wynosić 40-50%. Izomer trans kwasu erukowego znany jest jako kwas brasydynowy. Kwas palmitynowy – organiczny związek chemiczny z grupy nasyconych kwasów tłuszczowych. Kwas ten pomiędzy atomami węgla ma tylko wiązania pojedyncze. Jest składnikiem tłuszczów roślinnych (głównie w oleju palmowym – stąd nazwa) i zwierzęcych (przykładowo łój zawiera około 28% kwasu palmitynowego).

    Pneumonologia i Alergologia Polska – to oficjalny dwumiesięcznik Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc oraz Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest dr hab. Monika Szturmowicz. Zastępcą redaktora naczelnego jest prof. Paweł Górski. Olej rzepakowy – spożywczy olej roślinny wytwarzany z rzepaku. W Polsce, a także w większości krajów Europy olej rzepakowy jest podstawowym olejem roślinnym, co wynika z większej produkcji oleju w przeliczeniu na hektar powierzchni rolnej niż w przypadku pozostałych roślin oleistych.

    FAME (ang. Fatty Acid Methyl Esters) – estry metylowe kwasów tłuszczowych zarówno roślinnych, jak i zwierzęcych, estry pozyskiwane z oleju rzepakowego są określane jako RME (Rapsed Methyl Esters), można ponadto wyróżnić estry pozyskiwane z olejów: słonecznikowego (SFME Sun Flower Methyl Esters), czy sojowego (SME Soybean Methyl Ester) oraz wiele innych. Kwas γ-linolenowy (GLA) – organiczny związek chemiczny z grupy kwasów tłuszczowych omega-6. Jest prekursorem prostaglandyny PGE1 – hormonalnie czynnej pochodnej kwasu arachidonowego, obdarzonej licznymi funkcjami biologicznymi.

    Kwas oleinowy (łac. oleum – olej), CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH – organiczny związek chemiczny z grupy jednonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-9. Jest cis-izomerem kwasu elaidynowego. Kwas linolowy (z łac. linum – len, oleum – olej), LA, kwas cis,cis–9,12-oktadekadienowy – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-6 o wzorze pół-strukturalnym CH3(CH2)4CH=CHCH2CH=CH(CH2)7COOH.

    Margaryna – produkt spożywczy należący do tłuszczów jadalnych. Wynalazł ją francuski chemik Hippolyte Mege Mouriés w 1869 roku. Jest to emulsja tłuszczowo-wodna wytwarzana współcześnie głównie poprzez katalityczne uwodornienie płynnych olejów roślinnych (rzepakowego, sojowego, palmowego, arachidowego i innych). Zawartość tłuszczu w margarynie wynosi 40-80%. Jako półsyntetyczny produkt pochodzenia roślinnego nie zawiera cholesterolu. W zależności od składu ma konsystencję miękką (dostępna w handlu w pojemnikach z tworzyw sztucznych) lub twardą (sprzedawana w kostkach).

    Kwas eikozapentaenowy (lub kwas tymodonowy, EPA z ang. eicosapentaenoic acid) − organiczny związek chemiczny z grupy kwasów tłuszczowych typu omega-3. Jest to nienasycony kwas karboksylowy o wzorze sumarycznym C19H29COOH.

    Kwasy tłuszczowe omega-9 (zwane też kwasami tłuszczowymi n-9 lub ω-9) – nienasycone kwasy tłuszczowe, których ostatnie wiązanie podwójne znajduje się przy dziewiątym od końca atomie węgla łańcucha węglowego. W postaci acylogliceroli wchodzą w skład tłuszczów. Zbigniew Walenty Kalina (ur. 14 lutego 1935, zm. 27 stycznia 2005) – polski lekarz, prof. dr hab., specjalista chorób wewnętrznych.

    Stefan Rywik ( ur. w 1931, zm. 22 września 2013) – polski lekarz, prof. dr hab. n. med., specjalista w zakresie epidemiologii kardiologicznej, pracownik IV Kliniki Chorób Wewnętrznych i Instytutu Kardiologii im. Prymasa Tysiąclecia Stefana Kardynała Wyszyńskiego Akademii Medycznej w Warszawie, zastępca dyrektora do spraw naukowych i członek rady naukowej Instytutu Żywności i Żywienia, członek zarządu Polskiego Naukowego Towarzystwa Otyłości i Przemiany Materii. Ceres – roślinny tłuszcz jadalny, biała lub kremowa substancja otrzymywana z miąższu orzechów palmy kokosowej. W Polsce produkowany w procesie chemicznego utwardzania z oleju rzepakowego. Stosowany do głębokiego smażenia, m. in. pączków. W PRLu podawany zamiast masła w placówkach zbiorowego żywienia (np. w stołówkach akademickich).

    Dodano: 24.02.2012. 07:33  


    Najnowsze