• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci o tym, jak poprawić wyniki leczenia chorób serca

    14.06.2010. 05:18
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Tylko 12 proc. Polaków z nadciśnieniem jest leczonych skutecznie, a dużą winę za te statystyki ponoszą sami pacjenci nie stosując się do zaleceń lekarza. O tym, jak poprawić wyniki leczenia chorób serca mówili kardiolog, farmaceuta i psycholog na spotkaniu dla mediów.

    Jak przypomniał kardiolog dr n. med. Piotr Gryglas z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), nadciśnienie tętnicze (NT) zajmuje pierwsze miejsce na liście najważniejszych przyczyn zgonów ludzi. Jest to bowiem główny czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego - takich jak zawał lub niewydolność serca i udar mózgu - które odpowiadają za 60 proc. zgonów na świecie. Dla porównania, nowotwory złośliwe są przyczyną 18 proc. wszystkich zgonów.

    Według kardiologa, nadciśnienie zabija powoli. Najpierw prowadzi do zmian struktury i sztywności małych oraz średnich tętnic zaopatrujących wszystkie narządy. Takie naczynia znacznie łatwiej ulegają zablokowaniu przez skrzeplinę, co odcina dopływ krwi do narządu i może powodować np. udar niedokrwienny mózgu czy zawał serca.

    "Mimo to, większość pacjentów ignoruje rozpoznanie nadciśnienia i nie przestrzega zaleceń lekarza odnośnie stosowania leków na to schorzenie oraz zmian w trybie życia. Część przestaje łykać przepisane leki już po tygodniu. Natomiast, gdybym powiedział pacjentowi, że ma raka, będzie ze mną współpracował i robił wszystko co mu zalecę" - powiedział kardiolog.

    Z przedstawionych przez niego danych wynika, że nadciśnienie jest leczone skutecznie tylko u 12 proc. z 9 mln Polaków, którzy na nie cierpią; u 35 proc. schorzenie nie zostało wykryte; 12 proc. ma NT wykryte ale nieleczone; a u 41 proc. NT jest leczone źle.

    Zdaniem dr. Gryglasa, za tę statystykę częściową winę ponoszą lekarze, którzy mimo braku efektów nie modyfikują terapii. W części przypadków wynika to z niedostatecznej wiedzy na temat standardów leczenia nadciśnienia.

    Innym, bardzo ważnym powodem słabych efektów terapii jest nieprzestrzeganie przez pacjentów zaleceń lekarza na temat stosowania leków oraz zmian stylu życia, takich jak dieta czy aktywność fizyczna. Statystyki wskazują, że w rok od diagnozy 49 proc. pacjentów kontynuuje leczenie, a po 4 latach odsetek ten spada do 23 proc. Pacjenci bądź odstawiają leki (wszystkie, albo niektóre), bądź też samodzielnie modyfikują ich dawki.

    "Wynika to po części z braku należytej wiedzy pacjentów na temat skutków nieleczonego nadciśnienia. Chorzy nie mają świadomości, że w chorobach przewlekłych regularne stosowanie leków przez całe życie jest najlepszym sposobem na uniknięcie poważnych powikłań i obniżenie ryzyka zgonu" - powiedział dr Gryglas.

    Jak oceniła farmaceuta Katarzyna Sabiłło, te zagadnienia powinien pacjentowi wyjaśnić lekarz, ale w państwowej służbie zdrowia brak mu na to czasu, bo musi przebadać zbyt wielu chorych. Nie ma więc kiedy porozmawiać z pacjentem o jego schorzeniu, specyfice terapii czy możliwych działaniach niepożądanych leków, które są jedną z ważnych przyczyn ich odstawiania.

    Zdaniem Sabiłło, innym ważnym problemem jest też mała przejrzystość ulotek informacyjnych dołączanych do leków, a z drugiej strony nieumiejętność czytania ich ze zrozumieniem. "Z ostatnich badań wynika na przykład, że 40 proc. Polaków nie rozumie tego, co czyta, a 30 proc. rozumie to w małym stopniu" - powiedziała specjalistka.

    Podkreśliła zarazem, że dołączanie do leków bardziej czytelnych ulotek mogłoby wpłynąć na poprawę przestrzegania zaleceń lekarskich przez pacjentów. Kto z pacjentów rozumie bowiem takie słowa, jak klirens nerkowy, nutropenia, cyklooksygenaza, etc. Innym dobrym rozwiązaniem jest produkowanie opakowań leków z kalendarzykiem, na wzór pigułek antykoncepcyjnych. Ostatnio w takiej właśnie wersji pojawiła się na przykład aspiryna stosowana w pierwotnej i wtórnej profilaktyce (w dawce 100 mg).

    Według psycholog dr Katarzyny Korpolewskiej, istotnym elementem, który ma wpływ na przestrzeganie zaleceń lekarskich (tzw. compliance) przez pacjenta jest jego zaufanie do lekarza. "Lekarze powinni mieć przygotowanie psychologiczne, aby lepiej sobie radzić w komunikacji z pacjentem, umieć do każdego podejść indywidualnie, nie straszyć wszystkich okropnymi konsekwencjami choroby, ale umieć zachęcić do dbania o zdrowie" - tłumaczyła psycholog. Przyznała też, że znacznym utrudnieniem w realizacji tych zadań jest niedostateczna ilość czasu, jaką lekarz może poświęcić choremu.

    Jak podsumowali specjaliści, skutkiem nieprzestrzegania zaleceń lekarskich jest gorszy stan zdrowia pacjentów, ale też wzrost wydatków z budżetu państwa, gdyż chorzy z tej grupy mają więcej powikłań i częściej trafiają do szpitala. Dlatego, warto inwestować w edukację pacjentów i lekarzy na temat problemu compliance. JJJ

    PAP - Nauka w Polsce

     kmad/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nadciśnienie tętnicze oporne (NTO) – postać nadciśnienia tętniczego, w którym nie uzyskuje się docelowych wartości ciśnienia tętniczego krwi, pomimo jednoczesnego stosowania 3 leków hipotensyjnych z różnych grup, stosowanych w optymalnych dawkach, przy czym diuretyki powinny być jedną ze stosownych grup leków. Jako nadciśnienie tętnicze oporne klasyfikuje się też często trudności z obniżeniem ciśnienia skurczowego poniżej 160 mm Hg u pacjentów w podeszłym wieku. Przestrzeganie zaleceń terapeutycznych (synonim anglojęzycznych terminów compliance i adherence) – w medycynie, w szerszym znaczeniu, oznacza stopień, do jakiego zachowanie pacjenta (w zakresie przyjmowania leków, przestrzegania diety i dokonywania zmian w stylu życia) jest zgodne z zaleceniami medycznymi. W znaczeniu węższym, odnosi się do zgodnego z zaleceniami stosowania odpowiedniej dawki i czasu przyjęcia leków. Przeciwieństwo przestrzegania zaleceń terapeutycznych określane jest jako non-compliance. Przewlekła niewydolność serca (łac. insufficientia cordis chronica, ang. chronic heart failure) – postępujący zespół objawów wynikających ze zmniejszenia pojemności minutowej serca, któremu towarzyszą obiektywne dowody dysfunkcji mięśnia sercowego i odpowiadający na leczenie stosowane w niewydolności serca. Najczęstszą jego przyczyną jest choroba niedokrwienna serca. Ale może też być powikłaniem nadciśnienia, kardiomiopatii, zapalenia mięśnia sercowego. Tradycyjnie dzieli się niewydolność serca na lewo- i (lub) prawokomorową, oraz na skurczową i rozkurczową. Ostra niewydolność serca jest odmiennym klinicznie zespołem, który może (ale nie musi) rozwinąć się wskutek dekompensacji przewlekłej niewydolności serca, wymagającym innego postępowania i leczenia. Przewlekła niewydolność serca jest w krajach rozwiniętych pierwszą przyczyną hospitalizacji po 65. roku życia. Odpowiednio leczona u większości pacjentów może być kontrolowana, wciąż jednak jest stanem zagrażającym życiu, z roczną śmiertelnością rzędu 10%.

    Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego, PTNT – stowarzyszenie medyczne zajmujące się problemami dotyczącymi patofizjologii, rozpoznawania i leczenia nadciśnienia tętniczego, a także upowszechnianiem wiedzy na ten temat i przeprowadzaniem szkoleń. Inhibitory konwertazy angiotensyny (ang. Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors, ACEI) – grupa leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca, cukrzycowej chorobie nerek i nefropatii nadciśnieniowej oraz cukrzycy i zespołu metabolicznego. Pierwszym ACEI wprowadzonym na rynek był kaptopryl. Od tego czasu w terapii znalazło miejsce kilkunastu przedstawicieli tej grupy. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu aktywności enzymu konwertującego angiotensynę, a przez to wykazują działanie hipotensyjne, nefroprotekcyjne (hamują białkomocz i postęp niewydolności nerek), przeciwmiażdżycowe. Najczęstszym efektem ubocznym jest kaszel, rzadziej występują: niedociśnienie, hiperkaliemia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy. ACEI są przeciwwskazane u kobiet w ciąży z uwagi na ich teratogenne działanie (kategoria D).

    Choroba nadciśnieniowa: Choroba nadciśnieniowa to stan stale podwyższonego ciśnienia tętniczego (nadciśnienie tętnicze), które wywołuje szereg reakcji i zmian chorobowych w całym układzie krwionośnym, a także w różnych organach, zwłaszcza w mózgu, nerkach i narządzie wzroku. W chorobie nadciśnieniowej ciśnienie tętnicze utrzymuje się powyżej 140/90 mm Hg i więcej. Nadciśnienie naczyniowonerkowe (NNN, ang. renovascular hypertension) – nadciśnienie tętnicze spowodowane przez niedokrwienie nerki i nadmierną aktywację układu RAA. Jest najczęstszą postacią nadciśnienia tętniczego wtórnego o potencjalnie odwracalnej przyczynie, odpowiadając za około 1-2% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego.

    Hipertensjologia - dziedzina medycyny zajmująca się przebiegiem i leczeniem nadciśnienia tętniczego. Jako specjalność medyczna została wprowadzona w 2006 roku przez ministra zdrowia na wniosek Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego. Jest dostępna dla lekarzy posiadających drugi stopień specjalizacji z chorób wewnętrznych albo pediatrii. Czas trwania specjalizacji wynosi 2 lata. Atenolol – organiczny związek chemiczny, lek, należący do selektywnych leków beta-adrenolitycznych, bez wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej i działania stabilizującego błonę komórkową. Atenolol jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzenia rytmu serca, w ostrej fazie zawału serca oraz w profilaktyce wtórnej zawału.

    Metolazon – lek hipotensyjny z grupy diuretyków tiazydowych stosowany w terapii zastoinowej niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego. Nazwy handlowe leku to Zaroxolyn i Mykrox; preparat nie jest zarejestrowany w Polsce. Metolazon uważany jest za diuretyk ostatniej szansy w opornej na leczenie diuretykami niewydolności serca.

    Dodano: 14.06.2010. 05:18  


    Najnowsze