• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: Polacy nie dbają o swoje oczy i wzrok

    14.10.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Aż 24 proc. osób, u których wykryto wadę wzroku, nie decyduje się na jej korekcję, i nie zamierza nawet odwiedzić specjalisty w najbliższych 12 miesiącach - alarmowali specjaliści podczas konferencji prasowej w Warszawie.



    Prof. Jerzy Szaflik, krajowy konsultant ds. okulistyki, powiedział, że aż 44 proc. osób w wieku od 16 do 54 lat wymaga korekcji wzroku. Większość osób powinna mieć skorygowaną wadę wzroku już w wieku 14 lat, a często nawet jeszcze wcześniej.

    Podkreślił, że jedynie wczesne wykrycie wady może uchronić przed późniejszym niedowidzeniem, czyli trwałym obniżeniem ostrości wzroku, bez możliwości jej korekcji przy użyciu soczewek lub operacji.

    Jako przykład podał zez, który początkowo jest jedynie okresowy. Noszeniem okularów można go całkowicie wyeliminować, jeśli zostanie wychwycony u dziecka najpóźniej w wieku 4-5 lat, zanim jeszcze wada się utrwali. Później trudno go usunąć nawet zabiegami.

    Podobnie jest z wadami i chorobami doprowadzającymi do ślepoty, takimi jak zaćma, jaskra czy zwyrodnienie plamki żółtej. ,,To nie prawda, że ktoś nagle przestaje widzieć. Znacznie wcześniej pojawiają się symptomy utraty wzroku, które można rozpoznać, dzięki profilaktycznym badaniom, jeszcze wtedy gdy jest szansa na zastosowanie skutecznego leczenia" - podkreślił prof. Szaflik.

    Dodał, że o wzrok trzeba dbać od najmłodszych lat. Przekonywał, że to nie komputer go niszczy, lecz niewłaściwa praca przy komputerze. Nie można ślęczyć przed monitorem przez wiele godzin. Trzeba robić przerwy, żeby nie używać wzroku tylko do bliży, wtedy rozwija się krótkowzroczność. Warto co godzinę odejść od komputera i popatrzeć dal, a jeśli to możliwe, to również na coś zielonego, bo ten kolor kojąco wpływa na oczy.

    Z badań przedstawionych na konferencji wynika, że dwie godziny pracy przy komputerze dwukrotnie zwiększają ryzyko krótkowzroczności.

    Zachęcano, by wszyscy badali swój wzrok co roku, bez względu na to, czy mają jakieś kłopoty ze wzrokiem. Takie badania profilaktyczne szczególnie należy wykonywać u dzieci.

    ,,Warto pamiętać, że dziecko, które według rodziców dobrze widzi, może mieć wadę wzroku. Bo oko malucha ma dużą zdolność akomodacji i może widzieć pomimo wady wzroku" - podkreśliła dr Anna Maria Ambroziak z katedry i klinika okulistyki Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

    Z badań przeprowadzonych wśród uczniów II klas szkół podstawowych w Warszawie wynika, że co trzecie dziecko miało różnego rodzaju kłopoty ze wzrokiem. Aż 69 proc. ośmiolatków wykazywało niewielką nadwzroczność, a 12 proc. - znaczną. Astygmatyzm (niezborność) wykryto u 19,4 proc. dzieci.

    Podobne badanie, przeprowadzone ostatnio w Warszawie u dzieci w wieku 6-15 lat, ujawniło, że nadwzroczność ma 19,9 proc. z nich, krótkowzroczność - 16,9 proc., astygmatyzm - 5,5 proc., a u zaburzenie widzenia barw - 5 proc.

    Jako dobrą metodę korekcji wzroku poza odpowiednio dobranymi okularami zachwalano soczewki kontaktowe. ,,Uprzedzenia do nich są przesadzone" - podkreślił prof. Szaflik. Dodał, że nie powodują już niedotlenienia rogówki, tak je udoskonalono, że wyrównują astygmatyzm i można je stosować do bliży i dali. Soczewki trzeba tylko używać pod stałą kontrola okulisty i pielęgnować je odpowiednimi płynami.

    Poprawiono również soczewki wykorzystywano w operacjach zaćmy. ,,Nie tylko przywracają ostre widzenie, ale pozwalają jednocześnie skorygować wadę wzroku, wyrównują astygmatyzm i umożliwiają widzenie z każdej odległości" - powiedział prof. Szaflik.

    Spotkanie zainicjowało kampanię ,,Dobry wzrok na całe życie", której patronuje Polskie Towarzystwo Okulistyczne. Jej celem jest zachęcenie Polaków do badania i korygowania wzroku. Od 13 do 19 października w 400 placówkach na terenie całego kraju będzie można poddać się bezpłatnemu, wstępnemu badania wzroku. Szczegóły na stronie www.dobrywzroknacalezycie.pl.

    PAP - Nauka w Polsce, Zbigniew Wojtasiński

    zbw/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Okulary korekcyjne – przyrząd optyczny znoszący lub zmniejszający skutki wrodzonej lub nabytej wady wzroku, takiej jak nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm (niezborność), czy starczowzroczność. Ortokorekcja – niechirurgiczna metoda korygowania krótkowzroczności oraz niewielkiego astygmatyzmu. Proces korekcji odbywa się w nocy przy pomocy twardych, gazoprzepuszczalnych soczewek ortokeratologicznych, które delikatnie i bezpiecznie zmieniają przednią krzywiznę rogówki. Dzięki temu w ciągu dnia pacjent widzi dobrze bez użycia tradycyjnych soczewek czy okularów. Współczesne soczewki ortokeratologiczne pozwalają w pełni skorygować krótkowzroczność do -5 dioptrii i astygmatyzm do +1,5 dioptrii. Soczewki ortokorekcyjne mogą być stosowane u dzieci od 10. roku życia, jak również u osób dorosłych. Starczowzroczność (presbyopia) (często mylona z nadwzrocznością starczą) – pogorszenie widzenia na bliskie odległości, wynikające ze zmniejszenia lub utraty zdolności akomodacji oka. Jest to proces fizjologiczny wynikający ze starzenia się organizmu, powodujący zmniejszenie elastyczności gałek ocznych i dotyczy osób zarówno z nadwzrocznością, krótkowzrocznością, jak i bez żadnej z tych wad wzroku. Oko miarowe daje na siatkówce ostry obraz obiektów w nieskończoności bez żadnej ingerencji mięśni ocznych. Jeśli jest inaczej to należy dobrać odpowiednie okulary, aby skorygować widzenie "do dali". Jednak zarówno dla oka miarowego jak i niemiarowego ze skorygowanym widzeniem "do dali", aby widzieć ostro obiekty z bliska (np. przy czytaniu) należy wprowadzić dodatkową moc optyczną o wartości +3 dioptrii. W tym celu mięśnie ściskają soczewkę wewnątrz gałki ocznej, zmieniając jej kształt. Przy zupełnym zaniku elastyczności soczewki dodatkową moc optyczną można wprowadzić jedynie za pomocą okularów o mocy o +3 dioptrie większej niż moc okularów "do dali". W przypadku, gdy soczewki w gałkach ocznych mają tylko częściowo zmniejszoną elastyczność potrzebna dodatkowa moc optyczna będzie zawierać się w przedziale od 0 do +3 dioptrii.

    Widzenie fotopowe (widzenie dzienne) – termin oznaczający pracę ludzkiego narządu wzroku w warunkach normalnych, czyli przy ilości światła wystarczającej do pełnego wykorzystania możliwości zmysłu wzroku. Astygmatyzm – wada wzroku (soczewki lub rogówki oka) cechująca się zaburzoną symetrią obrotową oka. Elementy optyczne miarowego oka są symetryczne względem jego osi. Jeżeli oko ma większą szerokość niż wysokość, to soczewka i rogówka zamiast skupiać światło w okrągłym obszarze siatkówki, będzie tworzyć obraz rozmazany w jednym z kierunków. Pacjent z astygmatyzmem będzie np. widział obraz nieostro w pewnych obszarach pola widzenia. Nawet dobre szkła nie są w stanie w pełni skorygować astygmatyzmu i dlatego osoba z astygmatyzmem ma problemy z wykorzystaniem przyrządów optycznych.

    Krótkowzroczność (miopia, z gr. → myopia) - jedna z najczęściej spotykanych wad refrakcyjnych wzroku polegająca na tym, że tor optyczny oka nieprawidłowo skupia promienie świetlne. Oko miarowe to takie, które bez żadnego napięcia mięśni, a więc bez akomodacji, skupia równoległe promienie światła dokładnie na siatkówce, czyli dla obiektu nieskończenie odległego na siatkówce pojawi się jego ostry obraz. W oku krótkowzrocznym równoległe promienie ogniskowane są przed siatkówką. Przy akomodacji promienie te ogniskowane są jeszcze bliżej, więc - przeciwnie do dalekowidza - krótkowidz nie może sobie pomóc napięciem mięśni ocznych. Jeśli jednak jest wystarczająco jasno to pomaga sobie mrużąc oczy, zmniejszając rozproszenie obrazu na siatkówce poprzez zwiększenie głębi ostrości. Nazwa krótkowzroczności "miopia" pochodzi z języka greckiego (myopia = mrużyć). Przy patrzeniu na bliskie odległości, krótkowidz stara się zmniejszyć odległość między oczami, a oglądanym przedmiotem, aby ten znalazł się w zakresie ostrego widzenia. Astenopia – w terminologii medycznej osłabienie siły wzroku, powstaje głównie wskutek nie skorygowanej okularami wady wzroku, najczęściej nadwzroczności i zeza. Objawia się bólami i pieczeniem oczu, konieczne przy tej chorobie jest noszenie szkieł korekcyjnych.

    Nadwzroczność (popularnie: dalekowzroczność; łac. hyperopia; często mylona ze starczowzrocznością) – druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku. Jest wynikiem zbyt małych rozmiarów przednio-tylnych oka (zbyt krótką gałką oczną) w stosunku do jego siły łamiącej lub niewystarczającą siłą łamiącą układu optycznego oka (np. zbyt płaską rogówką) w stosunku do jego długości. Bezwładność wzroku – cecha wzroku powodująca opóźnienie w czasie między powstaniem wrażenia wzrokowego u obserwatora a bodźcem wywołującym to wrażenie oraz powodująca trwanie wrażenia po zaniknięciu tego bodźca. Dzięki bezwładności wzroku istnieje np. wrażenie ciągłości ruchu obrazów filmowych.

    Choroba oczu Wysp Alandzkich (albinizm oczny typu Forsiusa-Erikssona, ang. Aland Island eye disease) – choroba genetyczna, jedna z postaci albinizmu. Na obraz choroby składają się hipopigmentacja dna oka, obniżona ostrość wzroku, oczopląs, astygmatyzm, postępująca krótkowzroczność i upośledzona adaptacja wzroku do ciemności. Choroba spowodowana jest mutacjami w genie CACNA1F w locus Xp11.23: dziedziczenie sprzężone jest z chromosomem X, chorują jedynie mężczyźni. Chorobę opisali Forsius i Eriksson w 1964 roku.

    Achromatopsja (całkowita ślepota barwna) - wada wzroku spowodowana chorobą oczu, a konkretnie siatkówki, objawiająca się dużą lub całkowitą niemożnością rozpoznawania barw. Spowodowana jest posiadaniem niskiej liczby lub zupełnym braku czopków, które są odpowiedzialne nie tylko za widzenie barwne, ale jednocześnie za widzenie ostre i widzenie fotopowe (widzenie dzienne). Tak więc ludzie cierpiący na achromatopsję nie tylko nie rozpoznają barw, postrzegając świat niemal lub całkowicie w odcieniach szarości (jak w czarnobiałym filmie lub fotografii), ale również są nadwrażliwi na świało aż do światłowstrętu, oraz cierpią na zaburzenie widzenia ostrego i oczopląs. Jest to bardzo rzadkie zaburzenie i występuje zaledwie u 0,005% populacji. Może występować w dwóch wariantach: brak czopków w siatkówce - całkowitej ślepoty barw i bardzo słabe działanie stożków - achromatopsja nietypowa (ang. atypical achromatopsia).

    Achromatopsja (całkowita ślepota barwna) – wada wzroku spowodowana chorobą oczu, a konkretnie siatkówki, objawiająca się dużą lub całkowitą niemożnością rozpoznawania barw. Spowodowana jest posiadaniem niskiej liczby lub zupełnym brakiem czopków, które są odpowiedzialne nie tylko za widzenie barwne, ale jednocześnie za widzenie ostre i widzenie fotopowe (widzenie dzienne). Tak więc ludzie cierpiący na achromatopsję nie tylko nie rozpoznają barw, postrzegając świat niemal lub całkowicie w odcieniach szarości (jak w czarno-białym filmie lub fotografii), ale również są nadwrażliwi na światło aż do światłowstrętu, oraz cierpią na zaburzenie widzenia ostrego i oczopląs. Jest to bardzo rzadkie zaburzenie i występuje zaledwie u 0,005% populacji. Może występować w dwóch wariantach: brak czopków w siatkówce - całkowitej ślepoty barw i bardzo słabe działanie stożków - achromatopsja nietypowa (ang. atypical achromatopsia). Foropter - urządzenie stosowane w okulistyce i optometrii służące do ustalenia wady wzroku. Zawiera wewnątrz soczewki sferyczne i cylindryczne, pryzmaty, różne filtry optyczne, cylinder skrzyżowany, otwór stenopeiczny i inne przybory.

    Soczewka kontaktowa (niewłaściwie nazywana też szkłem kontaktowym) – soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka. Służy do korygowania wad wzroku, pełni funkcje opatrunkowe lub kosmetyczne (np. zmiana koloru oczu).

    Dodano: 14.10.2011. 00:11  


    Najnowsze