• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: rak płuc wciąż zbyt późno wykrywany

    22.11.2010. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Rak płuc jest wciąż zbyt późno wykrywany, a skuteczność leczenia - niewielka. Dlatego ważne jest ograniczenie palenia i lepsza diagnostyka choroby - mówiono podczas IV konferencji Polskiej Grupy Raka Płuca w Warszawie.

    Co roku na świecie rozpoznaje się 1,35 miliona nowych przypadków raka płuca. W Polsce zapada na tę chorobę około 24 tys. osób rocznie - i podobna ich liczba umiera. Od roku 2007 na raka płuca umiera więcej młodych kobiet niż z powodu raka piersi, co wynika z coraz bardziej popularnego wśród nich palenia papierosów - mówił prof. Tadeusz Orłowski, konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii klatki piersiowej.

    Zdaniem prof. Joanny Chorostowska-Wynimko z Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, przyczyny wysokiej śmiertelności to przede wszystkim niska świadomość zdrowotna i zaniedbane badania profilaktyczne.

    Według ekspertów, często możliwości leczenia ogranicza też zbyt późne rozpoznanie - gdy u pacjenta wystąpi już kaszel, krwioplucie czy chudnięcie. Bywa, że lekarz rodzinny kieruje stale kaszlącego chorego na zdjęcie klatki piersiowej dopiero po 2-3 miesiącach bezskutecznego leczenia domniemanego stanu zapalnego za pomocą antybiotyków.

    Poza tym, sami pacjenci zgłaszają się do lekarza zbyt późno, a wciąż powszechne palenie papierosów to główna przyczyna choroby.

    Jak podkreślali specjaliści, niewielki guz może nie być widoczny na zwykłym zdjęciu rentgenowskim, bywa trudny do wychwycenia nawet w tomografii. Wcześnie wykrytego raka można usunąć chirurgicznie - jednak w Polsce tylko 14 proc. pacjentów zgłasza się w tak wczesnym stadium. U pozostałych stosuje się radio- i chemioterapię oraz terapie celowane.

    Z przytoczonych przez prof. Orłowskiego danych wynika, że szczególnie dramatyczna jest sytuacja w województwie podlaskim - w roku 2009 w powiatach łomżyńskim i suwalskim żaden z kilkudziesięciu chorych nie mógł być leczony operacyjnie z powodu dużego zaawansowania choroby.

    Podobnie było w województwie lubelskim, w powiecie ryckim - na 25 chorych z rakiem płuca żaden nie mógł już być operowany. Tymczasem - zaznaczył specjalista - dla całej Polski odsetek operowanych chorych wynosi około 14 procent, a w województwie zachodnio-pomorskim - nawet 21,9 proc. Ten ostatni przykład dowodzi, jak wiele można osiągnąć dzięki odpowiednim programom edukacyjnym - powiedział prof. Orłowski.

    Leki przeciwnowotworowe nowej generacji - inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) stosowane w leczeniu celowanym pomagają tylko w raku gruczołowym płuca i tylko w przypadku około 10 proc. pacjentów ze specyficzną mutacją genu dla receptora EFGR. Jednak w przypadku tej mutacji korzystnie reaguje na nie od 70 do 80 proc. pacjentów.

    Na razie diagnostykę molekularną receptora EFGR wykonuje się u około 500-600 osób rocznie, podczas gdy - jak przekonywali w piątek eksperci - należałoby ich przebadać około 8000. Można by wówczas skutecznie leczyć nowymi lekami około 1000 chorych. Oprócz niewielkiej liczby ośrodków diagnostycznych szersze stosowanie metody ogranicza niewłaściwe pobieranie materiału do badań - ocenili specjaliści.

    Jak zauważył dr hab. Rodryg Ramlau z Wielkopolskiego Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii, koszt leczenia lekami przeciwnowotworowymi nowej generacji (pokrywany przez Narodowy Fundusz Zdrowia) sięga 7-8 tys. złotych miesięcznie - ale rośnie jakość życia i maleją koszty opieki nad chorym. Czas przeżycia przedłuża się zaś o kilkanaście miesięcy.

    PAP - Nauka w Polsce, Paweł Wernicki 

    agt/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kiła wrodzona – zakażenie krętkiem Treponema pallidum może nastąpić w każdym okresie ciąży, ale zmiany charakterystyczne dla kiły wrodzonej obserwuje się w przypadku zakażenia po 4 miesiącu ciąży, gdy zaczyna rozwijać się układ odpornościowy płodu. Wynika z tego, że patogeneza kiły wrodzonej zależna jest bardziej od odpowiedzi immunologicznej gospodarza niż od bezpośredniego szkodliwego wpływu T. pallidum. Ryzyko zakażenia płodu przez matkę chorą na kiłę wczesną wynosi 75–95% i zmniejsza się do około 35% jeżeli choroba trwa ponad 2 lata. Niewielkie ryzyko infekcji płodu dotyczy matek chorych na kiłę późną i utajoną. Natomiast zastosowanie odpowiedniego leczenia u matek przed 16 tygodniem ciąży powinno zapobiec zakażeniu płodu. Brak leczenia kiły u ciężarnej w 40% przypadków doprowadzi do śmierci płodu (częściej dochodzi do urodzeń martwych niż poronień), wcześniactwa, śmierci w okresie okołonoworodkowym lub rozwinięcia się objawów kiły wrodzonej. Przeprowadzone badania retrospektywne ujawniły, że u matek chorujących na kiłę ponad 2 lata 21% ciąż zakończyło się poronieniem lub urodzeniem martwego noworodka, 13% urodzeniem dziecka, która zmarło w pierwszych 2 miesiącach życia, 43% urodzeniem noworodka z cechami kiły wrodzonej a 23% urodzeniem zdrowego dziecka. Jak z powyższych danych wynika, najczęściej spotykaną sytuacją jest noworodek bez klinicznych cech choroby, ale z dodatnimi testami w kierunku kiły. W chwili obecnej uważa się, że wykonywanie testów w kierunku kiły we wczesnej ciąży jest uzasadnione ekonomicznie i zalecane wśród rutynowych badań w przebiegu ciąży. W grupach wysokiego ryzyka badania przesiewowe powinny być powtórzone także w III trymestrze ciąży jak i przy porodzie. Neurologiczne zespoły paranowotworowe to odrębna pod względem klinicznym grupa zespołów paranowotworowych (paraneoplastycznych) obejmująca zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego u chorych z nowotworem umiejscowionym poza układem nerwowym, nie związane zatem z przerzutami, ani miejscowym działaniem guza. Często towarzyszy temu podostra neuropatia czuciowa z powodu zajęcia zwojów korzeni czuciowych rdzenia. U 80 % chorych przyczyną jest rak płuc, zazwyczaj z drobnokomórkowy. Około 0,4 % chorych na raka płuc ma dolegliwości neurologiczne, które poprzedzają wykrycie raka u 80 % przypadków tych dolegliwości. Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca.

    Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka. Polski Komitet do Zwalczania Raka – medyczna organizacja pozarządowa zajmująca się organizacją profilaktyki i leczenia nowotworów. Należy do Stowarzyszenia Europejskich Lig Zwalczania Raka. Powstał 6 lutego 1906 roku z inicjatywy Mikołaja Rejchmana i Józefa Jaworskiego. 6 czerwca 1921 w Warszawie został powołany na nowo pod obecną nazwą. Ponownie działalność Komitetu wznowiono w 1982 roku, z inicjatywy prof. Zbigniewa Wronkowskiego.

    Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie istnieje od ponad czterdziestu lat. Zaspokaja potrzeby zdrowotne dzieci i młodzieży do okresu noworodkowego do 18. roku życia w zakresie diagnostyki, leczenia szpitalnego, rehabilitacji leczniczej i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Jeśli jest niezbędna kontynuacja leczenia Szpitalu, możliwa jest opieka nad pacjentami do wieku 25 lat. Część swojej oferty Szpital kieruje również do pacjentów dorosłych. Dotyczy to przede wszystkim badań diagnostycznych, ale także porad specjalistycznych i rehabilitacji leczniczej. Przodozgryz – jako odstępstwo od zgryzu prawidłowego może dotyczyć zarówno samych zębów jak i całych szczęk. Ważne jest ustalenie, czy szczęka i żuchwa są normalnie rozwinięte, czy też występują odstępstwa od normy (np. połączenie makrogenii – zbyt dużej żuchwy z mikrognacją – niedorozwiniętą szczęką górną). Prawie we wszystkich przypadkach przodozgryz wymaga leczenia, gdyż zaburza funkcje gryzienia i życia, może przyczynić się do wystąpienia chorób przyzębia i zaburzeń czynności stawu skroniowo-żuchwowego, a także dlatego, że od osiągnięcia pewnego wieku można go korygować już tylko chirurgicznie.

    Czynnik bioleczniczy – drobnoustroje, które przyspieszają wyleczenie lub zapobiegają powikłaniom wskazanej choroby u człowieka. Skuteczność czynników bioleczniczych została dowiedziona naukowo, z udziałem dużych grup pacjentów, randomizowanych badań, testów z użyciem placebo oraz podwójnej ślepej próby. Inaczej wygląda to w przypadku probiotyków, których skuteczność leczenia chorób nie została potwierdzona naukowo (lub została potwierdzona jedynie in vitro), częściowo z powodu nie wykonania jeszcze odpowiedniej ilości testów u człowieka. Probiotyki mogą, ale nie muszą, być także czynnikami bioleczniczymi, jednak ich użycie bez badań klinicznych jest dyskusyjne. Spożywanie probiotyków wpływa jednak korzystne – między innymi z powodu immunomodulacji – na stan zdrowia organizmu, ale nie powoduje wyleczenia z żadnej choroby. Zespół Sotosa, gigantyzm mózgowy (ang. Sotos syndrome, cerebral gigantism) – rzadki, genetycznie uwarunkowany zespół wad wrodzonych, charakteryzujący się przede wszystkim dużą masą urodzeniową i nadmiernym wzrostem w okresie pierwszych lat życia. Występuje zazwyczaj sporadycznie, jedynie wyjątkowo stwierdzano autosomalne dominujące dziedziczenie choroby. Chorobę opisał w 1964 roku Juan Fernandez Sotos i do dziś w piśmiennictwie przedstawiono kilkaset przypadków zespołu. W 2002 roku odkryto mutacje w genie NSD1 będące przyczyną zespołu Sotosa u zdecydowanej większości chorych. Obecnie badania skupiają się na wyjaśnieniu nieznanych patofizjologicznych mechanizmów powodujących objawy. Ostateczne rozpoznanie choroby może być postawione na podstawie testu genetycznego, ale w praktyce stawia się je na podstawie stwierdzenia kluczowych objawów zespołu. Leczenie zespołu Sotosa powinno być multidyscyplinarne, a pacjenci z rozpoznaną chorobą powinni pozostawać pod opieką odpowiedniej poradni. W związku z rzadkim rodzinnym występowaniem choroby i niskim ryzykiem powtórnego wystąpienia choroby w rodzinie (około 1%) poradnictwo genetyczne ma ograniczone znaczenie w przypadku zespołu Sotosa.

    Trastuzumab (nazwa handlowa: Herceptin) – rekombinowane, humanizowane przeciwciało monoklonalne IgG1, łączące się wybiórczo z receptorem ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (Human Growth Factor Receptor – HER2). Preparat jest stosowany do leczenia przypadków raka piersi z przerzutami, w których stwierdzono nadekspresję HER2. W kombinacji z innymi chemoterapeutykami istotnie zmniejsza ryzyko nawrotu choroby i stopień odpowiedzi na leczenie. Kontrowersje wzbudzają jednak duże koszty takiej terapii (dochodzące do 100,000 USD rocznie).

    Komora hiperbaryczna (inaczej worek Gamowa lub komora ciśnieniowa) – Pierwotnie: Nadmuchiwany worek służący do leczenia m.in. choroby wysokościowej poprzez utrzymywanie chorego w warunkach wyższego ciśnienia atmosferycznego. Komora hiperbaryczna może być jedno- (tylko dla chorego) lub dwuosobowa (dla chorego i opiekuna). Obecnie stosuje się zaawansowane, stalowe, hermetyczne konstrukcje, które mogą pomieścić nawet kilkanaście osób.

    Krąg pierwszy – powieść rosyjskiego pisarza i noblisty Aleksandra Sołżenicyna, wydana w roku 1968, razem z Oddziałem chorych na raka. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (łac. Morbus ulcerosus ventriculi et duodeni) – obecność wrzodów trawiennych, czyli ubytków w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy. Występują one najczęściej w dwunastnicy i wtedy stwierdza się częstsze występowanie u mężczyzn. Najczęstszymi przyczynami są: zakażenie Helicobacter pylori i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Często występującym i głównym objawem jest ból w nadbrzuszu, jednak czasem przebieg może być skąpo- lub bezobjawowy. Niekiedy objawy są niecharakterystyczne. Gastroskopia jest badaniem diagnostycznym, które ostatecznie rozstrzyga o rozpoznaniu wrzodów. W leczeniu główną rolę odgrywa leczenie zakażenia Helicobacter pylori, stosowanie leków: blokerów pompy protonowej i H2-blokerów oraz właściwa dieta, zaprzestanie palenia papierosów i unikanie leków wrzodotwórczych. W przypadku powikłań choroby (perforacja wrzodu, zwężenie odźwiernika, podejrzenie transformacji nowotworowej), a niekiedy w wypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego stosowane jest leczenie operacyjne.

    Dodano: 22.11.2010. 00:40  


    Najnowsze