• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: spirometria powinna być badaniem powszechnie dostępnym

    16.11.2011. 07:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Spirometria - tanie badanie, które pozwala wykryć jedną z głównych przyczyn zgonów ludzi, tj. przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), powinno być powszechnie dostępne dla pacjentów, najlepiej u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej - uważają eksperci.



    Mówili o tym we wtorek, podczas konferencji prasowej zorganizowanej z okazji Światowego Dnia POChP, który obchodzimy co roku w trzecią środę listopada.

    Eksperci podkreślali, że spirometria pozwala także identyfikować osoby, u których ograniczenie przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe (tzw. obturacja) jest spowodowana źle leczoną lub niewykrytą astmą, a także różnicować przyczyny duszności, np. duszność związaną z POChP od tej, która ma związek z chorobą serca.

    Ich zdaniem, dzięki upowszechnieniu spirometrii można by zaoszczędzić na innych, znacznie droższych testach diagnostycznych, takich jak np. koronarografia stosowana w diagnostyce choroby wieńcowej serca.

    Jak przypomniał prezes Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP dr Piotr Dąbrowiecki, POChP charakteryzuje się niecałkowicie odwracalną obturacją dróg oddechowych. Jest naturalną konsekwencją przewlekłych zapaleń oskrzeli przechodzonych w przeszłości, najczęściej z powodu wieloletniego palenia papierosów. Stopniowo choroba prowadzi do inwalidztwa oddechowego i skraca życie o 10-15 lat.

    Wyniki przytoczonych przez niego badań epidemiologicznych wskazują, że na POChP cierpi w Polsce 9 proc. populacji dorosłych osób po 40 roku życia, tj. ok. 2-2,5 mln pacjentów. Schorzenie jest jednak rozpoznane u 1 mln, z czego połowa się leczy - w tym połowa prawidłowo.

    ,,Dla tych osób najważniejsze jest to, by ktokolwiek - lekarz, pielęgniarka - wykonał u nich badanie spirometryczne i wcześnie rozpoznał chorobę, bo to może uratować im życie" - powiedział dr Dąbrowiecki.

    Chorego można wówczas namawiać do rzucenia palenia, bo aż 80 proc. chorych na POChP stanowią wieloletni palacze papierosów. Można również stosować leki i rehabilitację, co znacznie opóźni inwalidztwo oddechowe, wymieniał dr Tadeusz Zielonka z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Im później wykryjemy chorobę, tym mamy mniejsze możliwości, by pomóc chorym, tłumaczył. Poza tym, pacjenci w bardziej zaawansowanych stadiach POChP są znacznie bardziej kosztowni dla systemu zdrowia.

    ,,Niestety, spirometrii nie ma w panelu badań diagnostycznych lekarza POZ. Nie mamy bazy, by wykonywać przesiewowe badania spirometryczne, a przez to POChP nie jest rozpoznana u wszystkich chorych" - zaznaczył dr Zielonka.

    Eksperci podkreślali, że spirometria (poza jednorazowym wydatkiem na aparat) nie jest badaniem drogim - jednorazowo to koszt ok. 30 zł. To znacznie taniej niż koronarografia, stosowana w diagnostyce choroby wieńcowej serca, podkreślali eksperci. Jej koszt szacuje się na kilka tysięcy złotych.

    ,,Tymczasem, chorzy na POChP częściej mają wykonywaną koronarografię niż prostszą i tańszą spirometrię, bo duszność może być również objawem choroby wieńcowej serca" - powiedział dr Dąbrowiecki. Jego zdaniem, ponieważ spirometria pozwala różnicować przyczyny subiektywnej duszności u pacjenta, jej upowszechnienie pozwoliłoby zaoszczędzić na droższych badaniach diagnostycznych.

    Jednak, obecnie, lekarze POZ nie mogą nawet kierować na badania spirometryczne chorych z grup ryzyka zachorowania na POChP, tj. po 40. roku życia, palących przez wiele lat.

    Jak ocenił dr Zielonka, pierwszym pozytywnym krokiem jest to, że od września 2011 r. Narodowy Fundusz Zdrowia zaczął dodatkowo punktować spirometrię wykonywaną przez specjalistów chorób układu oddechowego. Dzięki temu coraz więcej lekarzy kupuje spirometr i zaczyna wykonywać to badanie.

    Zdaniem dr Dąbrowieckiego, wystarczyłoby, gdyby lekarze POZ dysponowali małym urządzeniem o skrótowej nazwie COPD6, które kosztuje ok. 500 zł. Wprawdzie nie zastąpi ono spirometrii, ale pozwoli ocenić, czy pacjent powinien być skierowany do dalszej diagnostyki.

    Ekspert podkreślił, że poprawę pod względem wczesnego wykrywania POChP mogłoby też przynieść włączenie spirometrii jako obowiązkowej do badań pracowniczych u osób po 40. roku życia.

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    jjj/ ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) (ang. COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease, łac. Morbus obturativus pulmonum chronicum) – zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Ograniczenie to wynika z choroby małych dróg oddechowych i zniszczenia miąższu płucnego (rozedmy) o różnym nasileniu i jest najczęściej związane z nieprawidłową odpowiedzią zapalną ze strony układu oddechowego na szkodliwe pyły i substancje, z jakimi chory ma do czynienia w ciągu swojego życia. Najczęstszą przyczyną POChP jest narażenie na dym tytoniowy, ale inne czynniki, takie jak substancje drażniące z powietrza oraz stany wrodzone, na przykład niedobór alfa1-antytrypsyny, również mogą doprowadzić do rozwinięcia się choroby. W Stanach Zjednoczonych POChP jest czwartą pod względem częstości przyczyną zgonów. Objawy są niespecyficzne, dominuje duszność. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania spirometrycznego. Leczenie ma charakter objawowy. POChP jest chorobą nieuleczalną, a wszelkie działania lekarskie mają na celu spowolnienie procesu chorobowego i poprawę komfortu życia pacjenta. Historia badań nad przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – przewlekła obturacyjna choroba płuc jest poważnym problemem medycznych. Jest to choroba przewlekła i nieuleczalna. Szacuje się, że ponad 10% osób w wieku >40 lat jest dotkniętych tą chorobą. Jest ona związana głównie z paleniem tytoniu, ale inne czynniki, w tym również genetyczne, biorą w udział w patogenezie. Poniżej przedstawiono zarys badań, które na przestrzeni lat doprowadziły do lepszego poznania i zrozumienia mechanizmów POChP. Światowy Dzień POChP, właśc. Światowy Dzień Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (ang. World COPD Day, World Chronic Obstructive Pulmonary Disease Day) – międzynarodowe święto, obchodzone corocznie w 2. lub 3. środę listopada, poświęcone tematyce przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP), w ramach programu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i amerykańskiego Narodowego Instytutu Serca, Płuc i Krwi (ang. The National Heart, Lung, and Blood Institute, NHLBI).

    Spirometria dynamiczna - odmiana spirometrii, w której rejestruje się przepływy w obrębie dróg oddechowych, jedynie w fazie natężonego (forsownego) wydechu. Spirometria – rodzaj badania medycznego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Spirometria ma na celu określenie rezerw wentylacyjnych układu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem.

    Śródmiąższowa choroba płuc z zapaleniem oskrzelików oddechowych (ang. respiratory bronchiolitis associated interstitial lung desease, RB-ILD) – rzadka choroba zaliczana do idiopatycznych śródmiąższowych zapaleń płuc, występująca u osób palących, najczęściej w wieku 30-50 lat. Choroba może przebiegać bezobjawowo, czasem stwierdza się palce pałeczkowate. W badaniach czynności płuc (np. spirometria) stwierdza się obturację oskrzeli i cechy restrykcji tkanki płucnej. W badaniu rentgenowskim klatki piersiowej stwierdza się zmiany o charakterze "mlecznego szkła" (nieznaczne zacienienie obszaru płuc z widocznym rysunkiem naczyń krwionośnych) i pogrubienie ścian oskrzeli. W badaniu tomokomputerowym widoczne są podobne zmiany obejmujące całe płuca oraz drobne guzki. W diagnostyce wykorzystuje się również badanie histopatologiczne tkanki pobranej w czasie biopsji płuca. Choroba ustępuje zwykle samoistnie po zaprzestaniu palenia tytoniu. Przewlekłe zapalenie oskrzeli (łac. bronchitis chronica) definiuje się jako stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, utrzymujący się przez większość dni w 3 miesiącach roku, w dwóch kolejnych latach. Stanowi, obok rozedmy płuc, jedną z dwóch podstawowych przyczyn prowadzących do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

    Pojemność płuc (właściwie pojemność całkowita płuc, ang. total lungs capacity – TLC) – objętość powietrza zawartego w płucach. Objętość płuc mierzy się za pomocą aparatu zwanego spirometrem w badaniu zwanym spirometrią, a zapis spirometrii nazywany jest spirogramem. Do pomiaru wszystkich składowych objętości płuc służy spirometr wyposażony w analizator gazowy, wypełniony 10% mieszanką helu. U dorosłego człowieka TLC wynosi ok. 5-6 l powietrza. Astma oskrzelowa, dychawica oskrzelowa (łac. asthma bronchiale) – przewlekła, zapalna choroba dróg oddechowych, u podłoża której leży nadreaktywność oskrzeli, która prowadzi do nawracających napadów duszności i kaszlu, występujących szczególnie w nocy i nad ranem. U podłoża tych napadów leży wydzielanie przez komórki układu oddechowego licznych mediatorów doprowadzających do rozlanego, zmiennego ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych, które często ustępuje samoistnie lub pod wpływem leczenia. Astma oskrzelowa zaliczana jest do chorób psychosomatycznych. Może być spowodowana przez przewlekły alergiczny nieżyt nosa (katar sienny), który wymaga leczenia.

    Spirogram - graficzna prezentacja wyniku pomiaru spirometrycznego (spirometria). Wyniki badania urządzeniem, zwanym spirografem (w uproszczeniu, potocznie mówi się o spirometrze), zapisywane są zazwyczaj na papierze, często w postaci odpowiedniego wykresu i wartości liczbowych odpowiadających najważniejszym parametrom oddechowym badanej osoby.

    Natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, oznaczana jako FEV1 lub FEV1 (z ang. forced expiratory volume in 1 second) – objętość powietrza wydmuchnięta z płuc w czasie pierwszej sekundy maksymalnie natężonego wydechu. Jest wyznaczana w trakcie wykonywania spirometrii. Jest stosowana także do wyznaczania wskaźnika Tiffenau.

    Boehringer Ingelheim – firma farmaceutyczna założona w 1885 roku przez Alberta Boehringera w miejscowości Ingelheim nad Renem (Ingelheim am Rhein) w Niemczech. Obecnie Grupa Boehringer Ingelheim to jedna z 20 wiodących firm farmaceutycznych na świecie. Firma, której siedziba od chwili jej założenia, nadal znajduje się w Ingelheim, działa na rynkach całego świata za pośrednictwem 140 podmiotów zależnych i zatrudnia ponad 46 tys. pracowników. Firma – będąca nieprzerwanie własnością rodziny Boehringer – prowadzi prace badawczo-rozwojowe, a także zajmuje się produkcją oraz sprzedażą nowatorskich produktów o wysokiej wartości terapeutycznej, przeznaczonych do stosowania u ludzi i zwierząt. Najważniejsze obszary działalności badawczej firmy to: choroby układu oddechowego (POChP, astma), choroby układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze), HIV, choroba zakrzepowo-zatorowa i choroby naczyń mózgowych (np. udar mózgu).Boehringer Ingelheim jest pełnoprawnym członkiem Europejskiej Federacji Przemysłu i Stowarzyszeń Farmaceutycznych]] (EFPIA, z ang. European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations). Logo firmy nawiązuje do sylwetki głównej części pałacu cesarskiego Karola Wielkiego, którego ruiny znajdują się w miejscowości Ingelheim. Koronarografia – angiografia tętnic wieńcowych. Badanie polegające na podaniu do tętnic wieńcowych kontrastu, umożliwiającego uwidocznienie ich za pomocą promieniowania rentgenowskiego, stosowane szeroko w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca. Jest podstawowym badaniem służącym do kwalifikacji pacjentów do wszczepiania pomostów omijających oraz do zabiegów PCI.

    Dodano: 16.11.2011. 07:47  


    Najnowsze