• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci: testy w kierunku WZW B i WZW C mogą uratować życie

    29.07.2011. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Łącznie ponad 1 mln Polaków jest zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B lub C. Większość nie jest tego świadoma, bo nie ma żadnych objawów chorobowych. Wykonując testy na obecność tych infekcji możemy uratować zdrowie, a nawet życie - uważają eksperci.

    Do wykonywania badań diagnostycznych w kierunku zakażenia wirusem HBV, który wywołuje wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B) oraz HCV, który odpowiada za WZW C zachęcali lekarze i przedstawiciele pacjentów w czwartek na konferencji prasowej w Warszawie. Zorganizowano ją w Światowym Dniu WZW, który w Polsce obchodzimy po raz czwarty - w tym roku pod hasłem "Bądź świadomy! Chroń siebie i innych! Zbadaj się!".

    Przewlekłe zakażenia HBV lub HCV stanowią ogromy problem zdrowotny dlatego, że jeden i drugi wirus stopniowo, przez wiele lat niszczą wątrobę, nie dając przeważnie żadnych objawów. Odległe następstwa tych infekcji, jak marskość wątroby czy rak wątrobowokomórkowy są groźne dla życia. Można im zapobiec dzięki wczesnemu wykryciu zakażenia i podjęciu leczenia.

    Według prof. Waldemara Haloty, przewodniczącego Polskiej Grupy Ekspertów HCV, obecnie sytuacja epidemiologiczna dotycząca zakażeń HBV jest w Polsce dobra. Co roku, diagnozuje się ok. 1,5 tys. nowych zakażeń, podczas gdy jeszcze w latach 80. było to 40 tys. Taki spadek jest sukcesem obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw wirusowi HBV, które w Polsce zaczęto powszechnie stosować u noworodków od 1996 r.

    Szacuje się jednak, że z powodu dużej liczby zakażeń przed wielu laty, obecnie na przewlekłe WZW B cierpi 300-400 tys. Polaków. Niestety, wielu z nich nie jest świadoma infekcji i nie jest objęta specjalistyczną opieką lekarską, podkreślał prof. Halota.

    Jak ocenił, znacznie gorsza sytuacja epidemiologiczna dotyczy infekcji wirusem HCV, przeciw któremu ciągle brak szczepionki. Szacuje się, że zakażonych nim jest ponad 700 tys. osób w naszym kraju, z czego aż 90 proc. o tym nie wie i stanowi źródło zakażenia dla innych. "Zdiagnozowanie infekcji u siebie jest ważnym elementem ochrony swojego zdrowia, ale też ochrony innych osób, bo można zapobiegać dalszym infekcjom" - podkreślił prof. Halota.

    Barbara Pepke, prezes Fundacji Gwiazda Nadziei, której celem jest pomoc osobom z chorobami wątroby, podkreśliła, że mimo wielu kampanii edukacyjnych Polacy ciągle mają nikłą wiedzę na temat WZW B i WZW C, dlatego trudno nakłonić ich do wykonywania testów.

    Z badań przeprowadzonych przez TNS OBOP w dniach 2-5 czerwca 2011 r. na reprezentatywnej próbie 1005 Polaków powyżej 15. roku życia wynika, że aż jedna trzecia w ogóle nie słyszała o WZW C. Wśród tych, którzy deklarowali, że słyszeli 30 proc. nie wie, że jest to choroba zakaźna, 62 proc. uważa, że zakażenia HCV można uniknąć, stosując podstawowe zasady higieny, 15 proc. myli WZW C z WZW A (określanym kiedyś jako żółtaczka pokarmowa), bo uważa, że HCV można się zakazić drogą pokarmową - przez zanieczyszczone wirusem ręce lub pokarm, a 16 proc. w ogóle nie było w stanie wskazać drogi zakażenia.

    Jak przypomniała prof. Małgorzata Pawłowska, wiceprzewodnicząca Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, wirus HBV i HCV mają podobne drogi transmisji, choć zakażenia tym pierwszym udało się bardzo ograniczyć dzięki szczepieniom. Najczęściej do infekcji dochodzi w placówkach służby zdrowia, w trakcie prostych procedur medycznych, które przebiegają z naruszeniem ciągłości skóry, jak zastrzyki, pobieranie krwi.

    "Ale okazji do tego jest wiele również w codziennym życiu, np. podczas wizyty u kosmetyczki, fryzjera, podczas takich zabiegów, jak kolczykowanie czy wykonywanie tatuażu, w gabinecie stomatologicznym, jeśli niezachowane są podstawowe procedury sterylizacji narzędzi, a nawet w domu - gdy używamy wspólnej maszynki do golenia" - wymieniała specjalistka. Bardziej narażone na infekcje tymi wirusami są też osoby wstrzykujące sobie środki odurzające. Z ryzykiem zakażenia podczas stosunku płciowego mamy do czynienia głównie w przypadku wirusa HBV.

    Tymczasem - jak wynika z badania TNS OBOP - wielu Polaków uważa, ryzyko WZW B i WZW C ich nie dotyczy. Ponad 70 proc. ankietowanych nigdy nie wykonała testu na obecność infekcji. Połowa z nich argumentuje to tym, że nie mają objawów i nic im nie dolega.

    Jednak, przewlekłe postaci WZW B i WZW C przebiegają na ogół bezobjawowo, a nawet jeśli w ostrej fazie wystąpią objawy, to są mało specyficzne, jak np. zmęczenie, zaburzenia nastroju, wymieniała prof. Pawłowska.

    Inną ważną przyczyną niewykonywania testów jest to, że nikt nigdy respondentów do nich nie zachęcał. Blisko 90 proc. z nich przyznała, że lekarz pierwszego kontaktu nie rozmawiał z nimi na ten temat.

    Zdaniem prof. Haloty, gdyby test na obecność przeciwciał anty-HCV był w koszyku świadczeń gwarantowanych, to lekarze podstawowej opieki zdrowotnej mogliby go bezpłatnie przepisywać pacjentom. Polska Grupa Ekspertów HCV wielokrotnie apelowała w tej sprawie do Ministerstwa Zdrowia.

    W najbliższym czasie zrzeszeni w niej specjaliści planują razem z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz Głównym Inspektoratem Sanitarnym rozpocząć program profilaktyczny, w ramach którego bezpłatne testy na HCV wykonano by u 100 tys. osób z grup największego ryzyka.

    Innym rozwiązaniem może też być wprowadzenie testów na infekcję HCV do badań okresowych w pracy.

    Na razie eksperci zachęcają by osoby, które na to stać same zbadały się na obecność infekcji HCV i HBV. Koszt jednego testu to kwota rzędu 20-30 złotych.

    PAP - Nauka w Polsce

    jjj/ krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Okienko serologiczne - jest to przedział czasu od chwili zakażenia do możliwości wykrycia tego zakażenia przez laboratorium za pomocą oznaczania obecności przeciwciał (na przykład za pomocą testu ELISA); inaczej okres od początku infekcji do wytworzenia przez organizm wykrywalnego stosowanymi w diagnostyce metodami miana przeciwciał zwalczających dany antygen. W przypadku HIV może trwać to kilka tygodni. Wcześniej chorobę można wykryć np. badaniami na obecność materiału genetycznego wirusa, np. metodą PCR. W okresie okienka serologicznego osoba może zakażać innych - już po 48 godz. od swojego zakażenia. Kiła wrodzona – zakażenie krętkiem Treponema pallidum może nastąpić w każdym okresie ciąży, ale zmiany charakterystyczne dla kiły wrodzonej obserwuje się w przypadku zakażenia po 4 miesiącu ciąży, gdy zaczyna rozwijać się układ odpornościowy płodu. Wynika z tego, że patogeneza kiły wrodzonej zależna jest bardziej od odpowiedzi immunologicznej gospodarza niż od bezpośredniego szkodliwego wpływu T. pallidum. Ryzyko zakażenia płodu przez matkę chorą na kiłę wczesną wynosi 75–95% i zmniejsza się do około 35% jeżeli choroba trwa ponad 2 lata. Niewielkie ryzyko infekcji płodu dotyczy matek chorych na kiłę późną i utajoną. Natomiast zastosowanie odpowiedniego leczenia u matek przed 16 tygodniem ciąży powinno zapobiec zakażeniu płodu. Brak leczenia kiły u ciężarnej w 40% przypadków doprowadzi do śmierci płodu (częściej dochodzi do urodzeń martwych niż poronień), wcześniactwa, śmierci w okresie okołonoworodkowym lub rozwinięcia się objawów kiły wrodzonej. Przeprowadzone badania retrospektywne ujawniły, że u matek chorujących na kiłę ponad 2 lata 21% ciąż zakończyło się poronieniem lub urodzeniem martwego noworodka, 13% urodzeniem dziecka, która zmarło w pierwszych 2 miesiącach życia, 43% urodzeniem noworodka z cechami kiły wrodzonej a 23% urodzeniem zdrowego dziecka. Jak z powyższych danych wynika, najczęściej spotykaną sytuacją jest noworodek bez klinicznych cech choroby, ale z dodatnimi testami w kierunku kiły. W chwili obecnej uważa się, że wykonywanie testów w kierunku kiły we wczesnej ciąży jest uzasadnione ekonomicznie i zalecane wśród rutynowych badań w przebiegu ciąży. W grupach wysokiego ryzyka badania przesiewowe powinny być powtórzone także w III trymestrze ciąży jak i przy porodzie. Wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW typu B) – wirusowe zapalenie wątroby wywołane zakażeniem HBV występujące u człekokształtnych, dawniej określane mianem żółtaczki wszczepiennej. Choroba nadal powoduje epidemie w Azji i Afryce i jest endemiczne w Chinach oraz wielu innych częściach Azji. Około jednej trzeciej ludności świata zostało zainfekowanych wirusem zapalenia wątroby B, z czego 350 milionów to przewlekli nosiciele. W Polsce jest około 2% ludności przewlekle zakażonych wirusem B zapalenia wątroby, a 15-20% Polaków przebyło to zakażenie w przeszłości.

    Norowirusy, NoV (NV) – to grupa wirusów ssRNA z rodziny kaliciwirusów (Caliciviridae). NoV może być przyczyną wirusowego zakażenia przewodu pokarmowego. W Wielkiej Brytanii stosowane jest określenie winter vomiting disease (zimowa choroba żołądka), ponieważ największa liczba infekcji zdarza się zimą. Do zakażenia może jednak dojść o dowolnej porze roku. Rotawirusy (łac. rota = koło) – grupa wirusów należących do rodziny reowirusów (Reoviridae), będącą najczęstszą przyczyną biegunki wśród niemowląt i dzieci. Prawie każde dziecko na świecie w wieku 5 lat, przeszło co najmniej jedną infekcję spowodowaną przez rotawirusy. Ludzki organizm wytwarza odporność po każdej infekcji wywołanej tą grupą wirusów, dlatego zakażenia rotawirusowe są rzadkie u dorosłych. Wyróżnia się pięć głównych grup tego wirusa: A, B, C, D, oraz E z czego trzy (A, B i C) są zaraźliwe dla ludzi. Wirus z grupy A jest najbardziej powszechny i wywołuje 90% wszystkich infekcji rotawirusowych u ludzi.

    Wirus zapalenia wątroby typu D, HDV (z ang. Hepatitis D Virus), nazywany też wirusem delta, jest małym, kolistym wirusem RNA. Wiriony są owalne, średnica ich wynosi 36 nm, zawierają kolistą, pojedynczą nić RNA o ujemnej polarności będącą najmniejszym genomem występującym w wirusach ludzkich i zwierzęcych. Może ulegać namnażaniu jedynie w organizmach zakażonych wirusem zapalenia wątroby typy B. Związek między tymi dwoma wirusami wynika stąd, iż HDV nie koduje białka osłonki, którym jest HBsAg. Genom otoczony jest: Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) – choroba zakaźna spowodowana przez wirusa zapalenia wątroby typu C zajmująca głównie wątrobę. WZW C często przebiega bezobjawowo, ale jego przewlekła postać może prowadzić do marskości wątroby. W niektórych przypadkach osoby chore na marskość wątroby cierpią także z powodu niewydolności wątroby, raka wątroby, a także żylaków przełyku i żołądka.

    Zakażenie szpitalne – zakażenie, które wystąpiło w związku z udzieleniem świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy choroba w czasie udzielania świadczeń nie była w okresie wylęgania (np. zakażenia bakteryjne) lub gdy choroba wystąpiła po udzieleniu tych świadczeń w okresie nie dłuższym niż najdłuższy okres wylęgania tej choroby (np. WZW typu B, WZW typu C). Najczęściej uznaje się zakażenie za szpitalne, jeśli wystąpiło w okresie 48 - 72 godzin od udzielenia świadczenia zdrowotnego. Dla zakażenia o długim okresie wylęgania (WZW typu B, WZW typu C, HIV, gruźlica) przyjmuje się okres od dwóch tygodni do wielu lat. Zakażenie szpitalne może dotyczyć zarówno pacjenta, jak i personelu. Może wystąpić zarówno w szpitalu, jak i w innej placówce opieki zdrowotnej. Koinfekcja - to sytuacja, kiedy dochodzi do jednoczasowego zakażenia dwoma lub więcej czynnikami chorobotwórczymi. Zwykle wiąże się z cięższym przebiegiem współistniejących chorób. O koinfekcji mówimy np. w przypadku jednoczasowego zakażenia wirusami B i D zapalenia wątroby. Różnicą między koinfekcją a superinfekcją jest to, iż w przypadku tej pierwszej organizm jest atakowany naraz przez dwa patogeny wywołujące chorobę w nieznacznych odstępach czasu. Polskim odpowiednikiem koinfekcji jest słowo współzakażenie.

    Adsorpcja wirusów – pierwszy etap zakażenia komórki przez wirusa, polegający na jego przyleganiu do błony fosfolipidowej, co jest możliwe dzięki działaniu sił elektrostatycznych pomiędzy grupami aminowymi wirusa i resztami kwasu fosforowego w błonie. Czasem etap ten jest warunkowany obecnością grup sulfhydrylowych. Podczas adsorpcji wirusy mogą być unieczynniane (pozbawiane zdolności do infekcji) przez przeciwciała.

    Antygen HBs – antygen, którego poziom świadczy o zakażeniu wirusem HBV (wywołującym wirusowe zapalenie wątroby typu B, WZW B). Kapsyd wirusa ma różne białka powierzchniowe od reszty wirusa, które działają jak antygeny. Antygeny te rozpoznawane są przez przeciwciała, które wiążą się z białkami, w szczególności do jednego z tych białek powierzchniowych. Poziom przeciwciał przeciw antygenowi HBs może być oznaczony laboratoryjnie.

    Żółty Tydzień – akcja społeczna, której ideą jest edukacja na temat WZW A i B oraz popularyzacja szczepień ochronnych jako sprawdzonej profilaktyki tych chorób. Podczas Żółtego Tygodnia pacjenci mają ułatwiony dostęp do szczepionek przeciwko żółtaczce typu A (pokarmowej) lub typu B (wszczepiennej) po obniżonych kosztach. Akcja odbywa się dwa razy w roku:

    Dodano: 29.07.2011. 00:33  


    Najnowsze