• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eksperci wzywają do ujednolicenia praktyk przepisywania antybiotyków w Europie

    30.06.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Naukowcy, których badania są finansowanie ze środków unijnych, stwierdzili spore rozbieżności w sposobie przepisywania antybiotyków w Europie. W niektórych krajach antybiotyki przepisywane są zaledwie 20% pacjentów, którzy zjawiają się u lekarza z powodu kaszlu, podczas gdy w innych krajach odsetek ten sięga blisko 90%. Ponadto wyniki badań pokazują, że zażywanie antybiotyków wydaje się mieć niewielki wpływ na czas potrzebny pacjentowi, by wrócić do zdrowia.

    Naukowcy wzywają na łamach czasopisma British Medical Journal (BMJ) do ujednolicenia praktyk przepisywania antybiotyków w całej Europie w ramach działań podejmowanych na rzecz rozwiązania problemu odporności antybiotykowej.

    Źródłem unijnego wsparcia był projekt GRACE (Genomika w walce przeciwko odporności antybiotykowej w pozaszpitalnych zakażeniach dolnych dróg oddechowych w Europie), finansowany z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR).

    "Zagrożenie odpornością antybiotykową prawdopodobnie zwiększy się, bowiem lekarze ogólni stają w obliczu rosnącego zapotrzebowania na antybiotyki na ostry kaszel w dobie obecnej, globalnej pandemii grypy H1N1" - oświadczył koordynator projektu GRACE, Herman Goossens z Uniwersytetu Antwerpskiego w Belgii. "Te nowe dane należałoby wykorzystać w celu ograniczenia liczby recept na antybiotyki."

    Odporność antybiotykowa jest głównym problemem systemów opieki zdrowotnej na całym świecie. W 2006 r. 39% bakterii inwazyjnych w Europie było odpornych na penicylinę. Niepotrzebne przepisywanie antybiotyków, zwłaszcza w przypadku problemów oddechowych takich jak kaszel, często wskazywane jest jako powód wzrostu liczby insektów odpornych na leki.

    Podawanie antybiotyków, kiedy nie są konieczne to marnowanie zasobów, narażanie pacjenta na skutki uboczne oraz zwiększanie prawdopodobieństwa, że pacjent zjawi się u lekarza w przypadku wystąpienia podobnych objawów w przyszłości (zamiast lepiej zadbać o siebie).

    W ramach przeprowadzonych badań naukowcy prześledzili doświadczenia 3.402 pacjentów, którzy udali się do lekarza z nowym lub pogarszającym się kaszlem albo możliwą infekcją dolnych dróg oddechowych. Pacjentów pozyskano do badań w ramach 14 sieci naukowych zajmujących się podstawową opieką zdrowotną w różnych krajach Europy.

    Odnotowano dokumentację medyczną każdego pacjenta, w tym przepisywane antybiotyki, wraz z ostrością objawów. Poproszono również pacjentów o ocenę i notowanie objawów w dzienniczku przez 28 dni.

    Generalnie antybiotyki zostały przepisane około 53% pacjentów, ale wystąpiły ogromne różnice między krajami. Mniej niż jedna trzecia pacjentów w Belgii, Norwegii i Hiszpanii otrzymała recepty na antybiotyki. Dla porównania, w Polsce, na Węgrzech, we Włoszech i w Wlk. Brytanii antybiotyki zaproponowano znacznie powyżej dwóm trzecim pacjentów. Słowacja przewodzi w rankingu wypisywania recept: antybiotyki przepisano 87,6% pacjentów ze stołecznej Bratysławy.

    Różnice między ostrością objawów a czasem ich utrzymywania się u pacjentów, palenie tytoniu, wiek, temperatura i inne problemy zdrowotne nie mogą tłumaczyć takich różnic w nawykach przepisywania antybiotyków.

    Co więcej, dzienniczki, w których pacjenci odnotowywali objawy, wykazały, że leki nie miały znaczącego wpływu na czas potrzebny do powrotu do zdrowia.

    Naukowcy zidentyfikowali również różnice w typach przepisywanych antybiotyków. Na przykład amoxycylina, najczęściej przepisywany antybiotyk jak wykazały badania, stanowił zaledwie 3% recept w Tromsø (Norwegia), podczas gdy w Southampton (Wlk. Brytania) znalazł się na 83% recept. Autorzy raportu przypuszczają, że różnice mogą wynikać z odmiennych wytycznych i zwyczajów w poszczególnych krajach. Tym zagadnieniem zajmą się w ramach odrębnych badań.

    "Międzynarodowa współpraca badawcza pokazała, że ogromne różnice między krajami w przepisywaniu antybiotyków nie znajdują uzasadnienia klinicznego" - zauważył naczelny autor raportu, profesor Chris Butler z Uniwersytetu Cardiff, Wlk. Brytania. "Stanowi to zatem solidną podstawę do większego ujednolicenia opieki zdrowotnej w całej Europie."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    British Medical Journal (BMJ):
    http://www.bmj.com

    Projekt GRACE:
    http://www.grace-lrti.org

    Źródło danych: British Medical Journal
    Referencje dokumentu: Butler, C.C. et al. (2009) Variation in antibiotic prescribing and its impact on recovery in patients with acute cough in primary care: prospective study in 13 countries. BMJ 338:b2242 (publikacja online z dnia 23 czerwca). DOI: 10.1136/bmj

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Makrolidy, antybiotyki makrolidowe – grupa antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym. Nazwa pochodzi od słow makro (duży) i oligo (lakton), ponieważ czasteczki tych antybiotyków mają 12-16 atomowy rdzeń laktonowy. Najstarszym i wzorcowym makrolidem jest erytromycyna. Penicyliny, antybiotyki penicylinowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa bakteriobójczych antybiotyków; najstarsza grupa antybiotyków β-laktamowych. Rifamycyny, ryfamycyny – grupa antybiotyków pochodzenia naturalnego, wytwarzanych przez bakterię Amycolatopsis mediterranei lub produkowanych na drodze syntezy chemicznej. Należą do szerszej grupy antybiotyków ansamycynowych.

    Polimyksyny – antybiotyki należące do grupy antybiotyków peptydowych, po raz pierwszy zostały wyizolowane w procesie fermentacji Bacillus polymyxa w 1947 roku. Efekt inokulum - zjawisko obniżenia skuteczności antybiotyków ze względu na zwiększoną liczbę (inokulum) bakterii. Oporność na antybiotyki (zwłaszcza beta-laktamy) często polega na wytwarzaniu enzymu inaktywującego lek, a zwiększona jego ilość jest przyczyną powstania tego efektu.

    Antybiotyki beta-laktamowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa antybiotyków bakteriobójczych. Do tej grupy antybiotyków zaliczamy: penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy. Antybiotyki te mają wiązanie beta-laktamowe, które ulega rozerwaniu pod wpływem określonych enzymów, tzw. beta-laktamaz produkowanych przez niektóre bakterie – jednak spektrum substratowe poszczególnych enzymów jest różne. Monobaktamy, antybiotyki monobaktamowe (ATC J 01 DF) – grupa antybiotyków β-laktamowych z pojedynczym pierścieniu o działaniu bakteriobójczym.

    Antybiotyk bakteriostatyczny to antybiotyk hamujący rozwój mikroorganizmów. Leki o działaniu bakteriostatycznym wstrzymują wzrost i namnażanie się drobnoustrojów, ale nie zabijają bezpośrednio już istniejących komórek. Większość antybiotyków i chemioterapeutyków wykazuje działanie bakteriostatyczne w mniejszych stężeniach, a bakteriobójcze w wyższych stężeniach. Antracykliny (antybiotyki antracyklinowe, ATC: L 01 DB) – grupa antybiotyków stosowanych jako leki przeciwnowotworowe. Antracykliny są stosowane w leczeniu różnorodnych nowotworów: chłoniaków złośliwych, ostrej białaczki, raka piersi, itp.

    Kladynoza – organiczny związek chemiczny, cukier prosty należący do dezoksyheksoz. Jest składnikiem antybiotyków (jak erytromycyna), w których jest przyłączona do pierścienia makrolidów. W ketolidach, w stosunkowo nowej klasie antybiotyków, kladynoza jest zastąpiona grupą ketonową.

    Dodano: 30.06.2009. 15:11  


    Najnowsze