• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekspert: ponad 4 mln polskich palaczy chce rzucić swój nałóg

    21.09.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Aż 8,5 mln Polaków to palacze tytoniu. Spośród nich ok. połowa chciałaby rzucić swój nałóg - o tym, co dzieje się w ciałach i mózgach osób uzależnionych od nikotyny oraz przechodzących na odwyk opowiada psycholog Magdalena Cedzyńska.

    Jak powiedziała PAP ekspertka z Fundacji "Promocja Zdrowia", Magdalena Cedzyńska, która prowadzi również Poradnię Pomocy Palącym w Centrum Onkologii-Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie, w latach 80. Polska była jednym ze światowych "liderów", jeśli chodzi o palenie tytoniu. Paliło wtedy 15 mln Polaków. Teraz jest znacznie lepiej, bo pali ok. 8,5 mln obywateli naszego kraju, a więc niemal o połowę mniej. Specjalistka zaznaczyła, że taki spadek liczby palaczy w ciągu 3 dekad to duży sukces, ale Polska cały czas jest w czołówce Europy, jeśli chodzi o uzależnienie od tytoniu.

     

    Psycholog dodała, że w Polsce ok. 50 proc. palaczy chciałoby rzucić palenie i co najmniej raz w roku podejmuje próbę rzucenia palenia. Jednak zanim Polak na zawsze rozstanie się z papierosem, podejmuje średnio ok. 7-8 nieskutecznych prób zerwania ze swoim uzależnieniem.

    Zdaniem Magdaleny Cedzyńskiej, rzucenie palenia może być niekiedy trudniejsze niż rozstanie się z alkoholem albo z twardymi narkotykami. "Nikotyna to jedna z najsilniejszych substancji psychoaktywnych, uzależnia bardzo szybko i bardzo mocno" - podkreśliła. Zauważyła, że substancja ta działa na receptory nikotynowe w naszym mózgu i sprawia, że uzależnia się od niej nasz mózg. Nikotyna wnika do takiego receptora, aktywuje go i powoduje uwolnienie się dopaminy, a więc tzw. "hormonu szczęścia". To sprawia, że człowiek ulega chwilowej poprawie nastroju.

    Jeśli nikotyna dostarczana jest regularnie, w mózgu pod jej wpływem następuje zwiększenie liczby receptorów, które ją odbierają, ale i mózg staje się coraz mniej na tę substancję wrażliwy. Aby uzyskiwać ten sam efekt, potrzebuje coraz więcej nikotyny. Jest to tzw. tolerancja, typowa dla uzależnień.

    "Dlatego, kiedy ktoś zaczyna palić, wystarcza mu np. kilka papierosów dziennie, a jak spotykamy palacza, który ma 70-80 lat, to pali już 2-3 paczki dziennie" - powiedziała psycholog, ale zaznaczyła, że dożycie palacza do sędziwego wieku wcale nie jest oczywiste - w naszym kraju przedwcześnie, a więc przed osiągnięciem 65. roku życia, umiera co roku około 45 tys. palaczy.

    Cedzyńska powołała się na zakrojone na wielką skalę badania w Wielkiej Brytanii, które prowadzone są od lat 50. Wynika z nich, że rzucenie palenia, niezależnie od wieku, przedłuża życie. "Po 35. roku życia każdy rok palenia zabiera nam 3 miesiące z życia - zaznaczyła. - Jeśli rzucimy palenie koło trzydziestki - dodajemy sobie średnio 10 lat życia. Jeśli koło czterdziestki - ok. 9 lat życia. Rzucenie palenia opłaca się nawet koło sześćdziesiątki, bo nawet wtedy zyskujemy 3 lata".

    Człowiek, który rzuca palenie, doświadcza objawów odstawiennych. Przez ok. 3-4 tygodnie może czuć się znacznie gorzej, może odczuwać spadki i wahania nastroju, czuć niepokój, gniew, mieć napady lękowe, kłopoty ze snem, być bardziej drażliwy, sfrustrowany.

    Ale też, kiedy osoba przestaje palić, zaczyna się jej poprawiać wiele funkcji w organizmie. "Już po 20 minutach od ostatniego papierosa ciśnienie wraca do normy (bo nikotyna podnosi ciśnienie), a po 24 godzinach - ryzyko ostrego incydentu sercowego (a więc zawału serca) spada o połowę. Nie mówiąc już o tym, że poprawia się zapach, a skóra staje się bardziej dotleniona" - zauważyła terapeutka.

    Więcej czasu na powrót do normy potrzebuje układ oddechowy. "Płuca potrzebują czasu, żeby wyrzucić z siebie smołę" - wyjaśniła rozmówczyni PAP. Dodała, że palacze często uskarżają się na kaszel i wydaje im się, że jak przestaną palić, to przestaną kasłać. "A tymczasem niekiedy zaczynają wtedy kasłać jeszcze bardziej. Posklejane rzęski w oskrzelach zaczynają się wtedy oczyszczać, wyrzucać smołę" - tłumaczyła.

    Terapeutka zwróciła uwagę, że uzależnienie od nikotyny ma nie tylko oblicze biologiczne - a więc jest to nie tylko uzależnienie mózgu - ale i psychospołeczne. Tak więc chęć na papierosa pojawia się, kiedy powtarzają się określone czynniki, związane z własnym nastrojem czy z relacjami z innymi ludźmi. Dlatego czasami w walce z nałogiem przydaje się pomoc psychologiczna.

    Palacze, którzy chcą zerwać z nikotyną, pomoc mogą uzyskać dzięki telefonowi zaufania (tel. 801 108 108). Są dla nich również organizowane grupy wsparcia lub terapie psychologiczne. Dla tych, którzy chcą stać się ekspalaczami, dostępna jest również promowana przez Komisję Europejską bezpłatna platforma internetowa iCoach (http://www.stopsmokingcoach.eu/) - interaktywny przewodnik który ma wspierać chętnych w decyzji o rzuceniu palenia.

    Poza tym, palacze mogą rzucać nałóg przy pomocy farmakoterapii i nikotynowej terapii zastępczej. Według przywołanych przez Cedzyńską danych, w Polsce przeszkolonych jest już 10 tys. lekarzy, którzy mogą pomóc w uzależnieniu od tytoniu. Takie leczenie może być refundowane przez NFZ.

    PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Snus [ˈsnʉːs] to popularna w Szwecji, Finlandii i w Norwegii używka, sporządzana na bazie tytoniu. Postacią przypomina będącą w sprzedaży w Polsce tabakę, jednak w odróżnieniu od niej zażywana jest doustnie, przez umieszczenie jej za dolną lub górną wargą, skąd następuje wchłanianie nikotyny. Snus zawiera większe ilości nikotyny niż papierosy i może służyć jako bezdymna alternatywa. Nikotynowa terapia zastępcza – metoda leczenia farmakologicznego z uzależnienia od nikotyny, polegającą na podawaniu jej w określonych, zmniejszających się dawkach, dodatkowo pozbawionych innych, szkodliwych substancji chemicznych. Nikotyna przyjmowana jest w formie np. gum do żucia lub plastrów. Celem procedury jest łagodzenie objawów głodu nikotynowego. Klotianidyna – organiczny związek chemiczny, środek owadobójczy opracowany przez Takeda Chemical Industries i Bayer. Podobny do tiametoksamu i imidaklopridu, jest neonikotynoidem. Neonikotynoidy są klasą środków owadobójczych z chemicznego punktu widzenia podobnych do nikotyny, która była używana jako pestycyd od końca XVIII wieku. Klotianidyna i inne neonikotynoidy oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy insektów jako agoniści acetylocholiny, neurotransmitera, który stymuluje nAChR, mierząc w ten sam obszar receptorów (AChR) i aktywując postsynaptyczne receptory acetylocholiny, ale nie inhibitując AChE. Uważano, iż przewagą klotianidyny i innych neonikotynoidów nad nikotyną jest fakt, że są mniej podatne na rozkład w środowisku. Najnowsze (2012) badania pokazują, że pył pestycydowy, który jest wzniecany podczas okresu sadzenia, może utrzymywać się przez kilkanaście lat i być niezamierzenie przeniesiony na inne rośliny, które następnie stają się pożywieniem dla pszczół i innych insektów.

    Paul Cameron (ur. 9 listopada 1939 w Pittsburghu) − amerykański psycholog zajmujący się głównie kwestiami związanymi z homoseksualizmem, a także wpływem biernego palenia na zdrowie. Palarnia – według definicji Komisji Zdrowia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej: "wyodrębnione konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych pomieszczenie, odpowiednio oznaczone, służące wyłącznie do palenia tytoniu zaopatrzone w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny w taki sposób, aby dym tytoniowy nie przenikał na zewnątrz".

    Easyway To Stop Smoking to metoda rzucania palenia, opracowana przez Allena Carra. Nie zajmuje się uzależnieniem fizycznym, ale psychicznym. Jej istotą jest zmiana nastawienia palacza do palenia, sposobu, w jaki myśli o paleniu. Anabazyna (neonikotyna) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów pirydynowych, występujący w tytoniu obok nikotyny i nornikotyny. Zbudowana jest z pierścienia pirydynowego połączonego bezpośrednio z pierścieniem piperydynowym. Jest związkiem chiralnym, z jednym asymetrycznym atomem węgla, który w związku pochodzenia naturalnego ma konfigurację S.

    Rak płuca (inaczej rak oskrzela) – najczęstszy nowotwór złośliwy, na który umiera rocznie na całym świecie 1,3 mln osób. Jest jednym z najgorzej rokujących nowotworów. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka u mężczyzn i jest na 2. miejscu pod tym względem u kobiet. Obecny stan wiedzy wskazuje na to, że największy wpływ na ryzyko zachorowania na raka płuca ma długoterminowe narażenie na wdychane karcynogeny, a zwłaszcza dym tytoniowy. Wydaje się, że w rzadkich przypadkach zachorowań na raka płuca u osób, które nigdy nie paliły do zachorowania dochodzi najczęściej przez połączenie czynników genetycznych oraz ekspozycji na bierne palenie. Poza tym radon oraz zanieczyszczenie powietrza, także mają wpływ na powstawanie raka płuca. Wikipedystka:IsadoraDeWitch/brudnopis4 Backgammon/Chouette: Chouette (z fr. Sowa), to odmiana backgammona dla więcej niż dwóch graczy. Istnieje wiele zasad gry w tę właśnie odmianę, dlatego osoby, które chcą się przyłączyć do gry, powinny najpierw zapoznać się z obowiązującymi przy danym stole wymaganiami. W tym artykule przedstawione zostaną podstawowe zasady gry w Sowę, gry w wielu aspektach bezwględnej, dla niektórych pewnie nie zawsze do końca uczciwej, ale na pewno atrakcyjnej i zupełnie innej niż gra w dwójkę. Przed rozpoczęciem gry, każdy z graczy rzuca jedną kostką i ten, który wyrzuci najwięcej oczek zostaje tzw. Boxem i będzie grać przeciwko drużynie. Gracz, który wyrzucił najwięcej oczek spośród pozostałych osób, zostaje Kapitanem drużyny. Zadaniem kapitana jest rzucanie kości i wykonywanie ruchu drużyny. Hierarchia drużyny jest ustalana również według ilości wyrzuconych oczek. W przypadku remisu, powtarza się rzut. Tak więc po losowaniu mamy następującą sytuację: po jednej stronie planszy jest Box, a po drugiej Kapitan, Gracz 1, Gracz 2, Gracz 3 itd. Jeżeli w grze bierze udział więcej niż osiem osób. Box może wybrać sobie partnera do gry. Partnerstwo takie oferuje się najpierw Kapitanowi, a potem kolejnym graczom. Jeśli nikt nie przyjmie oferty, partnera można wylosować spośród graczy, omijając przy tym kapitana. W Sowie obowiązują standardowe reguły gry z uwzględnieniem zasady Jacoby’ego, która mówi, że nie można wygrać gammonem lub backgammonem dopóki kostka dublująca nie znajdzie się w grze. Trzeba tu zauważyć, że Sowa jest zazwyczaj grana na pieniądze, zasada Jacoby’ego pozwala przyspieszyć grę, jak również eliminuje ryzyko wysokich przegranych w momencie, gdy jeden z przeciwników już na początku gry uzyskał sporą przewagę. W tym momencie (mając świadomość, że gammonem może wygrać tylko jeśli zdubluje) gracz z przewagą używa kostki dublującej, co jego przeciwnik może i powinien odrzucić, oddając graczowi z przewagą tylko jeden punkt. Wróćmy jednak do naszych graczy. Załóżmy, że przeciwko Boxowi gra Kapitan i pięciu graczy. Co się dzieje po zakończeniu gry. Jeśli Box wygra, zostaje na swoim miejscu, a Kapitan wędruje na koniec kolejki i staje się graczem numer pięć. Z kolei gracz numer jeden staje się Kapitanem. Natomiast jeśli Box przegra, wędruje on na koniec kolejki i staje się graczem numer pięć, a Kapitan staje się Boxem. Jeśli gra toczy się na pieniądze, przegrany Box wypłaca uzgodnioną wcześniej stawkę każdemu graczowi z drużyny przeciwnej. Jeśli Box wygra, każdy z przeciwników płaci jemu. Gracze mogą przyłączać i odłączać się od gry w dowolnym momencie. Gracz przyłączający się do gry zawsze siada na końcu kolejki. W zależności od ustaleń przed rozpoczęciem gry drużyna może lub nie może konsultować ruchy wykonywane przez Kapitana. Często gracze decydują się na kompromis w postaci konsultacji tylko po użyciu kostki dublującej. Kolejna dowolność ustaleń dotyczy ilości kostek dublujących w grze. Może to być jedna kostka. Wtedy drużyna ma prawo rozważać indywidualnie tylko duble zaoferowane przez Boxa. Natomiast oferty podwojenia ze strony drużyny leżą w wyłącznej gestii Kapitana. Jeśli Box podwaja, każdy z graczy może indywidualnie zdecydować, czy przyjmie czy odrzuci dubla. Ci, którzy odrzucą, wypłacają Boxowi należną stawkę i nie biorą udziału w dalszej części gry. Jeśli Kapitan odrzuci dubla, a wśród graczy znajdą się tacy, którzy przyjmą podwojenie, Kapitan zostanie przeniesiony na koniec kolejki i utraci stanowisko kapitańskie na rzecz jednego z pozostających w grze graczy. W przypadku, gdy tylko jeden z graczy chce przyjąć podwojenie Boxa, a w grze jest minimum pięciu graczy przeciwko Boxowi, to większość graczy wymusza decyzję i pojedynczy głos, chcący przyjąć dubla się nie liczy a drużyna rezygnuje. Inna popularna zasada mówi, że pojedyczny gracz, który chce przyjąć dubla Boxa, musi też przyjąć dodatkową kostkę dublującą o wartości 2 od dowolnego gracza drużyny, który chce mu zapłacić stawkę za jeden punkt. Gracz przyjmujący staje się teraz właścicielem dwóch kostek dublujących, których może użyć indywidualnie do kontrowania i jeśli wygra, zdobędzie stawkę za obydwie kości, a jeśli przegra, będzie musiał zapłacić podwójnie. W Sowę można też grać z większą ilością kostek dublujących. Każdy gracz z drużyny posiada wtedy własną kostk. Box może zaproponować dubla każdemu z graczy osobno i każdy z graczy może indywidualnie podjąć decyzję, kiedy zaproponować podwojenie Boxowi. Przy większej ilości kostek dublujących możliwe są sytuacje, gdzie Box wygrywa przeciw niektórym graczom, a przegrywa z innymi. Pojawia się pytanie, kiedy Box traci swoją pozycję? Naturalnie tylko wtedy, gdy przegra z Kapitanem. Każdy klub lub stowarzyszenie opracowuje swoje własne szczegółowe zasady gry w Sowę. Przy planowaniu rozgrywek Sowy, można m.in. skorzystać z zasad opracowanych przez Stowarzyszenie Backagammona z Atlanty (Atlanta Backgammon Association).

    Guma do żucia - rodzaj słodyczy przeznaczony do żucia, a nie łykania. Tradycyjnie produkowana była z chicle, mleczka otrzymywanego przez nacięcie pnia sączyńca. Obecnie z powodów ekonomicznych i jakościowych wykonywana jest z polimerów. Współcześnie używa się poliizobutylenu, będącego niezwulkanizowaną formą syntetycznej gumy, czasem z dodatkiem polioctanu winylu. Niektóre gatunki gumy do żucia mają też zastosowanie w profilaktyce stomatologicznej (gatunki te mają obniżoną zawartość cukru), inne - jako wspomagające rzucanie nałogu palenia tytoniu (zawierają nikotynę lub jej pochodne).

    HU-210 (Hebrew University 210) – organiczny związek chemiczny z grupy syntetycznych kannabinoidów. Po raz pierwszy otrzymany na Hebrew University przez Raphaela Mechoulama w 1988 roku. Jest substancją psychoaktywną, 100 do 800 razy bardziej aktywną od THC, a efekty jego działania utrzymują się znacznie dłużej. HU-210 stymuluje neurogenezę w rejonie hipokampu, jest to działanie odwrotne do alkoholu, heroiny, nikotyny i kokainy. Jest rozpuszczalny w wodzie.

    Paradoks wszechmogących - paradoks, który powstaje przy próbie odpowiedzi na pytanie: "Czy może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca?". Jeśli tak jest, to każda z nich miałaby możliwość ograniczenia woli innej, w wyniku czego ta nie byłaby już wszechmogącą. Wszechmogący nie mogliby ograniczyć woli wszystkich pozostałych, gdyż ten, który by to zrobił, zostałby jedynym wszechmogącym. Z drugiej strony jeśli którakolwiek z istot wszechmogących chciałaby się ustrzec przed takim działaniem ze strony pozostałych, to sprawiłaby, że wszystkie z nich nie byłyby już wszechmogące, gdyż nie mogłyby wpływać na nią. Pierwsza istota wszechmogąca, która uniemożliwi innym wpływanie na nią samą, stanie się jednocześnie jedyną wszechmogącą. Jeśli wszystkie istoty uzgodniły między sobą, że nie będą na siebie wpływać, to żadna z nich nie byłaby wszechmogąca, gdyż nie mogłaby naruszyć warunków uzgodnienia. Z tego wynika, że nie może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca. Wareniklina – organiczny związek chemiczny, wielopierścieniowy związek heterocykliczny. Stosowany do leczenia uzależnienia od nikotyny, zarejestrowany przez Komisję Europejską we wrześniu 2006 roku.

    Mokry tytoń (tobamel lub maassel) - tytoń służący do palenia w arabskiej fajce wodnej (shishy). Tytoń ten charakteryzuje się bardzo dużą wilgotnością i mocnym aromatem, dzięki nasączeniu go melasą cukrową, syropami owocowymi, esencjami i olejkami aromatycznymi. Wilgotność tego tytoniu uniemożliwia palenie go w fajkach klasycznych, gdyż wymagane jest dla prawidłowego żarzenia stałe podgrzewanie go węglem drzewnym. Klasterowy ból głowy (ang. cluster headache) zwany dawniej bólem głowy Hortona występuje znacznie rzadziej niż migrena lub bóle głowy typu napięciowego, ale dokładna częstość jego występowania nie jest znana. Wydaje się, że w wielu przypadkach pozostaje nierozpoznany. Często bywa mylony z migreną czy nerwobólem. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa cluster, które oznacza m.in. zgrupowanie, skupisko. Napady bólowe występują okresowo. Okresy te zwane rzutami lub klasterami pojawiają się w różnych odstępach czasu (najczęściej 1-2 rocznie) i trwają z różną długością, nawet do kilku miesięcy. Również długość napadów bólu jest rozmaita. Bardzo silny ból, który zlokalizowany jest zwykle po jednej stronie w okolicy oczodołu może trwać od kilku, kilkunastu minut do trzech godzin. W ciągu doby (częściej w nocy) może wystąpić do 8 napadów. Na ogół ból określany jest jako świdrujący, kłujący, palący czy żrący. Niekiedy może on promieniować do szczęki, karku lub ramienia. Mogą mu towarzyszyć: łzawienie i zaczerwienienie spojówek, pocenie twarzy, wyciek i uczucie zatkania nosa, opadanie powieki i zwężenie źrenicy po stronie występowania bólu (zespół Hornera). W czasie bólu chorzy zazwyczaj chodzą wkoło, bywają pobudzeni. Klasterowe bóle głowy mogą wystąpić w każdym wieku, nawet u małych dzieci, jednak najczęściej rozpoczynają się około 20.-30. roku życia. Kilkakrotnie częściej dotyczą mężczyzn. Przyczyna nie jest do końca wyjaśniona. Leczenie powinno być zawsze prowadzone przez lekarza specjalistę.

    Dodano: 21.09.2011. 00:25  


    Najnowsze