• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ekspert: w Polsce obecne są bakterie równie groźne jak te z genem NDM-1

    23.11.2010. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dotychczas nie stwierdzono w Polsce przypadków zakażenia opornymi na większość antybiotyków bakteriami z genem NDM-1. W ciągu ostatnich 2,5 roku potwierdzono jednak 300 przypadków zakażeń równie niebezpiecznymi pałeczkami zapalenia płuc. Bakterie z genem NDM-1 po raz pierwszy opisano w grudniu 2009 r.; wykryto je u pacjenta leczonego w szpitalu w New Delhi. Gen NDM-1 koduje karbapenemazy - enzymy rozkładające wszystkie karbapenemy, czyli antybiotyki uważane do niedawna za leki "ostatniej szansy" w leczeniu zakażeń wywołanych przez pałeczki Gram-ujemne.

    Jak powiedziała PAP przewodnicząca Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków w Narodowym Instytucie Leków prof. dr hab. med. Waleria Hryniewicz, od tej pory zakażenia tymi bakteriami potwierdzono u pacjentów m.in. w Austrii, w Chorwacji, w Czechach, Serbii, Grecji, Wielkiej Brytanii, Belgii i USA. W jej ocenie jest więc tylko kwestią czasu, kiedy pojawią się one w Polsce.

    Hryniewicz podkreśliła, że choć w Polsce dotychczas nie stwierdzono zakażeń bakteriami z genem NMD-1, to notowane są liczne przypadki zakażeń pałeczkami zapalenia płuc, wytwarzającymi karbapenemazy typu KPC. W ciągu ostatnich 2,5 roku potwierdzono 300 przypadków - najwięcej w Warszawie i w innych szpitalach na Mazowszu. Jak oceniła Hryniewicz, zakażeń może być jednak nawet dwukrotnie więcej.

    Bakterie z genem NDM-1 i pałeczki KPC są szczególnie niebezpieczne ze względu na sekwencje DNA znajdujące się na ruchomym elemencie genetycznym. Może on być przekazywany innym bakteriom, które nabywają w ten sposób oporność na antybiotyki.

    Jak powiedziała Hryniewicz, w leczeniu zakażeń bakteriami rozkładającymi karbapenemy skuteczne są tylko dwa antybiotyki - kolistyna i tygecyklina. Podkreśliła jednak, że kolistyna jest lekiem z lat 50. XX w. i obecnie nie jest stosowana. Tygecyklina ma zaś bardzo ograniczony zakres rejestracji - może być stosowana jedynie w leczeniu skóry, tkanki podskórnej i jamy brzusznej.

    Hryniewicz zaznaczyła, że w Polsce występują też inne lekooporne bakterie, m.in. pneumokoki. "Bardzo duża jest oporność szczepów izolowanych, coraz mniej mamy możliwości leczenia pneumokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Mamy też w środowisku pozaszpitalnym gronkowce oporne na metycylinę, które powstały od nadużywania antybiotyków" - powiedziała.

    W październiku ub.r. Narodowy Instytut Leków opracował wytyczne postępowania w przypadku wykrycia szczepów pałeczek wytwarzających karbapenemazy typu KPC. Jak powiedziała PAP Hryniewicz, są one ważne dla wszystkich bakterii rozkładających karbapenemy, więc także dla bakterii z genem NDM-1, gdyby te pojawiły się w kraju.

    W wytycznych podkreślono, że w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ich obecności wskazane jest monitorowanie osób, które miały kontakt z zakażonymi pacjentami, w tym także personelu szpitalnego. "Zakażeni powinni być poddani natychmiastowej izolacji kontaktowej. Do opanowania sytuacji może być konieczne oddelegowanie personelu wyłącznie do tych chorych" - napisano w dokumencie.

    W rozmowie z PAP Hryniewicz zaznaczyła, że w najbliższym czasie nie ma szans na pojawienie się nowych antybiotyków, których skuteczność maleje m.in. na skutek ich nadużywania. "Dlatego tyle mówimy, żeby je oszczędzać i stosować rozsądniej" - powiedziała.

    W całej Europie nadmierne używanie antybiotyków jest zjawiskiem powszechnym, a według statystyk uzyskanych w Europejskim Programie Monitorowania Konsumpcji Antybiotyków ESAC (European Surveillance of Antibiotic Consumption), Polska zajmuje pod tym względem miejsce w ścisłej czołówce.

    Pneumokoki, gronkowce, pałeczki zapalenia płuc i inne bakterie błyskawicznie uodporniają się na antybiotyki. Zakażenia szerzą się zwłaszcza w szpitalach. Naukowcy coraz częściej mówią o erze postantybiotykowej.

    PAP - Nauka w Polsce, Mariusz Wachowicz 

    abr/ jbr/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Aminoglikozydy, antybiotyki aminoglikozydowe (ATC J 01 G) − grupa bakteriobójczych antybiotyków o szczególnym znaczeniu w zwalczaniu groźnych zakażeń wywołanych bakteriami Gram ujemnymi. Gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, MRSA (ang. methicyllin-resistant Staphylococcus aureus) – oporne na metycylinę szczepy gronkowca, będące częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych. Stanowi on poważny problem finansowy dla służby zdrowia. Wykształcony przez drobnoustroje typ oporności oznacza brak wrażliwości na wszystkie antybiotyki z grupy beta-laktamów – w tym penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy. Szczepy MRSA są jedynymi bakteriami Gram-dodatnimi, na które nie działają karbapenemy. Antybiotyki beta-laktamowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa antybiotyków bakteriobójczych. Do tej grupy antybiotyków zaliczamy: penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy. Antybiotyki te mają wiązanie beta-laktamowe, które ulega rozerwaniu pod wpływem określonych enzymów, tzw. beta-laktamaz produkowanych przez niektóre bakterie – jednak spektrum substratowe poszczególnych enzymów jest różne.

    NDM-1 (skrót od ang. New Delhi metallo-β-lactamase) – enzym z grupy metalo-β-laktamaz uodparniający bakterie na wiele antybiotyków beta-laktamowych. Dotyczy to również karbapenemów, które używane były głównie do leczenia chorób powodowanych przez bakterie odporne na inne antybiotyki. Karbapenemazy, MBL (z ang. metallo-β-lactamases) – bakteryjne enzymy hydrolizujące wiązanie β-laktamowe w cząsteczce karbapenemów (rodzaj antybiotyków β-laktamowych); można je więc zaliczyć do β-laktamaz.

    Stenotrophomonas maltophilia – gram ujemna, nieprzetrwalnikująca bakteria o niskiej zjadliwości, będąca przyczyną zakażeń oportunistycznych. Jest ona jednak oporna na wiele antybiotyków. Chromosomalna cefalosporynaza AmpC – enzym wytwarzany przez niektóre bakterie Gram-ujemne, charakteryzujący się zdolnością rozkładu większości antybiotyków beta-laktamowych.

    Dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, meningokok (Neisseria meningitidis) - Gram-ujemna bakteria wywołująca meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Czasami zapalenie opon mózgowych może przebiegać wraz z sepsą, maskując jej objawy. Występuje tylko u ludzi i nie ma zwierzęcego rezerwuaru bakterii. Tylko ten rodzaj zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych przebiega epidemicznie.

    Dodano: 23.11.2010. 00:11  


    Najnowsze