• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Epidemia powikłań

    05.11.2008. 20:35
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Cukrzyca nie leczona lub niewłaściwie leczona jest jedną z głównych bezpośrednich i pośrednich przyczyn inwalidztwa oraz wczesnej umieralności.

    Ile kosztuje…

    Całkowite nakłady finansowe na opiekę medyczną nad chorymi na cukrzycę tworzą dwie składowe " koszt bezpośredni i koszty pośrednie.

    Koszty bezpośrednie obejmują:
    - wizyty u lekarzy różnych specjalności
    - pobyt i leczenie szpitalne
    - leczenie ambulatoryjne
    - badania diagnostyczne
    - nakłady poniesione na leki, w tym na insulinoterapię

    Do kosztów pośrednich zalicza się:
    - koszty wcześniejszych rent i emerytur
    - koszty zwolnień i czasowej nieobecności w pracy
    - koszty opieki w domu (świadczone w większości przez osoby spokrewnione).

    Na podstawie badania CODIP (Cost of Diabetes Type 2 in Poland 2002) roczne koszty leczenia cukrzycy typu 2 w Polsce kształtowały się następująco ( na jednego pacjenta):
    - bezpośrednie koszty opieki zdrowotnej " 2430 zł
    - pośrednie koszty " 6797 zł

    Tak znaczne zachwianie proporcji pomiędzy kosztami bezpośrednimi i pośrednimi jest efektem złej polityki zdrowotnej w zakresie cukrzycy. Zdaniem środowiska diabetologicznego prowadzi to nieuchronnie do stałego zwiększania kosztów cukrzycy, a miliony chorych i ich rodziny skazuje na wykluczenie z życia społecznego.
    Specjaliści podkreślają: nowoczesne, skuteczne leczenie zmniejsza ryzyko powikłań prowadzących do wysokich kosztów pozamedycznych. Wniosek zatem oczywisty: wysoka jakość leczenia jest o wiele tańsza. Potwierdzeniem są analizy farmakoekonomiczne.

    Kluczem do zmniejszenia kosztów cukrzycy jest ograniczenie ilości powikłań czemu służy wczesne wykrywanie i zgodne z nowoczesnymi standardami leczenie zapewniające utrzymanie odpowiedniego poziomu glikemii. Czyli odpowiednie leczenie przeciwcukrzycowe. Dzięki temu nowoczesnemu leczeniu pacjenci mają szansę na skuteczną kontrolę glikemii, mniejsze ryzyko wystąpienia nocnych niedocukrzeń, lepszą kontrolę masy ciała, co w leczeniu cukrzycy jest bardzo ważne.


    Leczenie powikłań


    Leczenie powikłań jest w Polsce około 8-krotnie droższe niż leczenie samej cukrzycy. Najczęściej są to powikłania mikronaczyniowe i makronaczyniowe.
    Do tych pierwszych zaliczają się m.in. nefropatia, czyli choroby nerek, retinopatia, czyli choroby oczu.
    Te drugie to zawał, niewydolność serca, udar mózgu, choroba naczyń obwodowych np. stopa cukrzycowa " będąca najczęstszą przyczyną nieurazowych amputacji kończyn dolnych. Przed tymi powikłaniami, z reguły odległymi, skutecznie chronią dziś nowoczesne leki. Analogi uzyskane w drodze biotechnologii różnią się od insuliny ludzkiej jednym lub kilkoma aminokwasami. Ale dzięki temu naukowemu i technologicznemu odkryciu w leczeniu cukrzycy włączone zostały dodatkowe bezpieczniki zapobiegające odległym powikłaniom. Odległym, ale objawiającym się często w wieku, kiedy życie rodzinne, społeczne i zawodowe może i powinno dawać wiele satysfakcji. Nie da, jeżeli cukrzyca będzie późno zdiagnozowana i nieprawidłowo leczona, jeżeli nowoczesne leki nie będą ordynowane pacjentom, którzy tego potrzebują.


    Więcej zachorowań


    Wzrastająca liczba zachorowań na cukrzycę, późne wykrywanie cukrzycy, ograniczony dostęp pacjentów do nowoczesnej farmakoterapii utrzymującej cukrzycę w ryzach to, jak mówią specjaliści " prosta droga do tego, by nie tylko o cukrzycy, ale także o jej powikłaniach mówić w kategoriach epidemii.

    Dramatyczną sytuację późnych powikłań cukrzycy obrazuje poniższa statystyka:
    - trzykrotnie wzrasta ryzyko zawału serca i udaru mózgu retinopatia jest najczęstszą przyczyną ślepoty w populacji ludzi czynnych zawodowo
    - u około 15 proc. chorych rozwija się zespół stopy cukrzycowej, a 5-15 proc. spośród nich wymaga amputacji
    - nefropatia jest najczęstszą przyczyną krańcowej niewydolności nerek.

    Ryzyko wystąpienia powikłań, na które narażeni są chorzy na cukrzycę typu 2 związane jest z niedostateczną kontrolą glikemii. Jak stwierdza prof. Eric Kilpatrick, przewodniczący Światowego Zespołu Zadaniowego (GFT) do spraw Kontroli Glikemicznej, problem niedostatecznej kontroli glikemicznej realnie występuje w większości państw i staje się głównym światowym wyzwaniem medycznym i ekonomicznym.

    Za konieczne dla zminimalizowania ryzyka wystąpienia powikłań uznaje się długoterminowy pomiar poziomu cukru we krwi HbA1c oznaczający hemoglobinę glikowaną. Wyniki badania przeprowadzonego w 8 krajach z udziałem specjalistów z dziedziny ochrony zdrowia i pacjentów ( w tym w Polsce ), którego celem było zbadanie stanu wiedzy, postaw i zachowań w zakresie leczenia cukrzycy typu 2, a także określenie najważniejszych problemów dotyczących kontroli glikemii pokazały, że badanie HbA1c nie jest dostatecznie doceniane. A przecież, jak twierdzi dr Kerstin Berntorp, członek GFT do spraw Kontroli Glikemii, pracownik wydziału endokrynologii Akademii Medycznej w Malmö. - Obniżenie poziomu HbA1c o każdy pojedynczy procent zmniejsza ryzyko uszkodzenia siatkówki, nerek i funkcji nerwów o 37%, a ryzyko śmierci związanej z cukrzycą o 20%. Te liczby pokazują wagę kontrolowania poziomów glukozy we krwi i nie powinny być lekceważone " podsumowuje szwedzki specjalista. Uważa się, że lekarzom i pacjentom należy umożliwić bardziej regularne wykonywanie testów HbA1c.

    Niezwykle istotny jest również pomiar stężenia cukru we krwi mierzony 2 godziny po posiłku (PPG), ponieważ istnieje związek między poposiłkowym poziomem glukozy, a zwiększonym ryzykiem występowania chorób układu
    krążenia. Ryzyko to jest większe od 2 do 4 razy dla chorych na cukrzycę i manifestuje się występowaniem choroby wieńcowej serca, zawału serca czy udaru mózgu.


    Osiem przykazań zapobiegania powikłaniom, czyli pacjent w gabinecie lekarskim:
    - skuteczne leczenie, intensyfikowane wraz z rozwojem choroby, w tym nowoczesna insulinoterapia
    - kontrola poposiłkowej glikemii (PPG) i HbA1c (hemoglobina glikowana)
    - samokontrola cukrzycy
    - systematyczna kontrola w Poradni Diabetologicznej
    - stosowanie się do zaleceń lekarskich
    - okresowe wizyty u okulisty, neurologa, kardiologa, nefrologa
    - zmiana stylu życia na bardziej aktywny i złych nawyków żywieniowych
    - regularna edukacja, w tym nt. zachowań pacjenta, czyli jego wpływu na przebieg choroby.

    To warto wiedzieć - słowniczek terminów medycznych:

    Glikemia " poziom cukru (glukozy) we krwi.

    Hiperglikemia " podwyższony poziom cukru (glukozy) we krwi.

    Hipoglikemia " zbyt niski poziom cukru (glukozy) we krwi. Ciężkie niedocukrzenie może uszkodzić układ nerwowy, a zwłaszcza mózg.

    Insulinoterapia " leczenie insuliną, dawki dobierane są tak, aby poziom cukru (glukozy) we krwi był zbliżony do wartości u ludzi zdrowych. W praktyce sprowadza się to " za pomocą wstrzyknięć insuliny - do naśladowania fizjologicznych procesów zachodzących w organizmie.

    Analogi insuliny (skrótowo zwane analogami) " nowoczesne pochodne insuliny uzyskane w drodze biotechnologii. Od insuliny ludzkiej różnią się jednym lub kilkoma aminokwasami. Zmiana cząsteczki spowodowała zmianę właściwości leku, czego konsekwencją jest przyspieszenie działania (analogi szybko działające, które można podawać tuż przed, w czasie lub nawet po posiłku) lub jego równomierne, dłuższe działanie (analogi długo działające). Analogi insuliny zapobiegają wzrostowi poziomu cukru (glukozy) po posiłku, tzw. glikemii poposiłkowej i lepiej pokrywają zapotrzebowania na insulinę przez całą dobę. Stosowane są w Europie u 60% a w niektórych krajach u 80% pacjentów z cukrzycą wymagających leczenia insuliną.

    Poposiłkowa glikemia (PPG) " pomiar stężenia cukru we krwi mierzony 2 godz. po posiłku. Pomiar PPG jest niezwykle istotny, ponieważ istnieje powiązanie między poposiłkowym poziomem glukozy a zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób układu krążenia (ryzyko to jest większe od 2 do 4 razy dla chorych na cukrzycę).

    Posiłkowa regulacja poziomu glukozy (PGR) " metoda właściwej kontroli przebiegu choroby. PGR, dotychczas niedoceniana, okazała się bardzo skuteczna w prawidłowym prowadzeniu chorych na cukrzycę, zmniejszając częstość powikłań. Posiłkowa regulacja poziomu glukozy opiera się na aktywnej kontroli i utrzymaniu właściwego poziomu glukozy we krwi za pomocą starannie dobranego leczenia.

    Hemoglobina glikowana - hemoglobina w krwinkach czerwonych stosunkowo łatwo dołącza cząsteczkę glukozy z krwi. Im wyższy poziom glukozy we krwi i im dłużej się utrzymuje, tym więcej dołącza się glukozy i więcej jest tzw. hemoglobiny glikowanej, oznaczonej symbolem - HbA1c. Ponieważ krwinka czerwona żyje przeciętnie około 120 dni - poziom hemoglobiny glikowanej dokładnie odzwierciedla przeciętny poziom cukru we krwi w tym czasie. Dlatego wskaźnik ten stał się oceną skuteczności leczenia cukrzycy w dłuższych odcinkach czasu.

    Pen - insulina może być podawana jest za pomocą penów. Są to niewielkie urządzenia przypominające wyglądem wieczne pióro. W środku pena mieszczą wymienne wkłady insulinowe. Miejsca wstrzyknięć mogą być różne i należy je zmieniać, aby uniknąć zrostów. Wielu diabetyków wstrzykuje insulinę w brzuch lub udo.

    Pompa insulinowa - coraz częściej stosowaną metodą leczenia są pompy insulinowe. Niewielkie urządzenia wielkości telefonu komórkowego noszone są na pasku lub opasce, najczęściej na brzuchu. Elektroniczny procesor umożliwia zaprogramowanie stałego podskórnego wlewu insuliny (tzw. bazy). Dodatkowe dawki (bolusy) podawane są w związku z posiłkami i podwyższonym poziomem cukru. Pacjent jest podłączony do pompy za pomocą tzw. zestawu infuzyjnego: rurki połączonej z igłą wbitą pod skórę. Wkłucie nie powinno pozostawać w jednym miejscu dłużej niż 2-3 dni Pompa insulinowa jest urządzeniem dostarczającym insulinę do organizmu 24 godziny na dobę, podobnie jak trzustka. Terapia z użyciem pompy jest najbardziej zaawansowaną metodą leczenia cukrzycy, w przeciwieństwie do terapii metodą wielokrotnych wstrzyknięć. Polska stała się pierwszym krajem na świecie, gdzie ta nowoczesna metoda jest stosowana powszechnie.

    Literatura:

    1.European Diabetes Policy Group. A desktop guide to type 2 diabetes mellitus. Diabet Med 1999; 16:716"730
    2.Manley S. Haemoglobin A1c " a marker for complications of type 2 diabetes. The experience from the UK Prospective Diabetes Study (UKPDS). Clin Chem Lab Med 2003; 41:1182"90
    3.Martin TL, Selby JV, Zhang D. Physician and patient prevention practices in NIDDM in a large urban managed"care organization. Diabetes Care 1995; 18:1124"32
    4.Weiner JP, Parente ST, Garnick DW, Fowles J, Lawthers AG, Palmer RH. Variation in office"based quality. A claims"based profile of care provided to Medicare patients with diabetes. JAMA 1995; 273:1503"8
    5.Chuang LM, Tsai ST, Huang BY, Tai TY. Diabcare"Asia 1998 Study Group. The status of diabetes control in Asia""a cross"sectional survey of 24 317 patients with diabetes mellitus in 1998. Diabet Med 2002; 19:978"85
    6.Charpentier G, Genès N, Vaur L, Amar J, Clerson P, Cambou JP, Guéret P. ESPOIR Diabetes Study Investigators. Control of diabetes and cardiovascular risk factors in patients with type 2 diabetes: a nationwide French survey. Diabetes Metab 2003; 29:152"8
    7.Monnier L, Grimaldi A, Charbonnel B, Iannascoli F, Lery T, Garofano A, Childs M. Management of French patients with type 2 diabetes mellitus in medical general practice: report of the Mediab observatory. Diabetes Metab 2004; 30:35"42

    Opracowanie: Agencja DEVA

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów). Cukrzyca typu MODY (MODY – akronim od ang. Maturity Onset Diabetes of the Young) – grupa rzadkich i uwarunkowanych genetycznie postaci cukrzycy, których objawy pojawiają się u osób w wieku 15-35 lat, a ich przebieg kliniczny jest zbliżony do cukrzycy typu 2. W przeciwieństwie do typu 1, który zawsze wymaga przyjmowania insuliny, chorzy z MODY często mogą przyjmować leki doustne. Stanowią 1–5% wszystkich przypadków cukrzycy. Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1, ang. Insulin Dependent Diabetes Mellitus, IDDM), nazywana też cukrzycą insulinozależną jest jedną z etiopatogenetycznych postaci cukrzycy. U jej podłoża leży przewlekły, autoimmunologiczny proces chorobowy prowadzący do powolnego zniszczenia, produkujących insulinę, komórek β wysp trzustkowych i w następstwie tego do utraty zdolności jej wydzielania.

    Pramlintyd – (ang. pramlintide acetate) – nowy lek hipoglikemiczny stosowany w leczeniu cukrzycy, u pacjentów u których dotychczasowe leczenie insuliną nie przynosi wyrównania kontroli glikemii. Został zarejestrowany i dopuszczony, przez FDA, do stosowania w leczeniu cukrzycy w USA 16 marca 2005 do leczenia cukrzycy 1 i 2 typu. Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne.

    Test doustnego obciążenia glukozą (ang. Oral Glucose Tolerance Test, OGTT) – badanie stosowane w diagnostyce cukrzycy, czasem też w innych chorobach (np. akromegalia). Według zaleceń WHO badanie polega na podaniu pacjentowi glukozy i obserwowaniu reakcji jego organizmu na nią: wydzielenia insuliny, szybkości regulacji poziomu cukru we krwi – szybkości wchłaniania glukozy do tkanek. W przypadku akromegalii dodatkowo dokonuje się pomiaru poziomu hormonu wzrostu i wpływu obciążenia glukozą na spadek poziomu hormonu wzrostu. Insulina aspart - analog insuliny ludzkiej o krótkim czasie działania. Jego preparat jest stosowany w postaci wstrzyknięć w leczeniu cukrzycy.

    Insulina lispro - analog insuliny ludzkiej o krótkim czasie działania. Jego preparat jest stosowany w postaci wstrzyknięć w leczeniu cukrzycy.

    Dodano: 05.11.2008. 20:35  


    Najnowsze