• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Europejczycy rozszyfrowują sygnaturę tolerancji przeszczepu nerek

    17.06.2010. 19:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Większość biorców nerek musi zażywać ciężkie leki immunosupresyjne, aby ich organizm nie odrzucił nowego organu. Ale jest kilku szczęśliwców, którzy mogą bez problemu obyć się bez leków. Zespół naukowców, którego prace są dofinansowane ze środków unijnych, odkrył, co jest w nich takiego szczególnego. Pięcioletni projekt RISET (Przeprogramowanie układu immunologicznego w celu zwiększenia jego tolerancji) otrzymał 12,46 mln EUR z tematu "Nauki o życiu, genomika i biotechnologia na rzecz zdrowia" Szóstego Programu Ramowego (6PR) na przekucie postępów naukowych w praktykę kliniczną i rozwój branży. Odkrycia opisano w czasopiśmie Journal of Clinical Investigation.

    Każdego roku przeszczepy nerek ratują życie tysięcy osób. Niestety wiążące się z tym leczenie immunosupresyjne może być toksyczne dla pacjenta i powodować infekcje oraz nowotwory.

    "Zdumiewające jest to, że zdarzają się rzadkie przypadki osób, które wydają się naturalnie wytwarzać tolerancję po przeszczepie nerek" - wyjaśnia dr Maria Hernandez-Fuentes, naukowiec z King's College London w Wlk. Brytanii i członek konsorcjum RISET. "Takie odkrycie dokonywane jest zwykle dopiero wtedy, kiedy nieoczekiwanie nie następuje odrzucenie organu, kiedy chory musi przerwać zażywanie leków immunosupresyjnych z jakiegoś powodu." Zdarza się to częściej w przypadku biorców wątroby lecz niezwykle rzadko wśród biorców nerek.

    Kilka jednostek naukowych z UE połączyło siły, aby wyszukać tych wyjątkowych biorców, z których 11 wzięło udział w badaniach.

    Konsorcjum RISET, w skład którego weszło 26 partnerów z 9 państw europejskich, w tym z Belgii, Czech i Włoch, porównało następnie grupę 11 pacjentów wykazujących tolerancję z innymi grupami pacjentów, tj. z grupą stabilnych pacjentów po przeszczepie, którzy nadal zażywali leki immunosupresyjne, z grupą, która odrzuciła nerkę mimo leczenia immunosupresyjnego oraz z czwartą grupą zdrowych wolontariuszy.

    Naukowcy przeprowadzili serie szczegółowych testów laboratoryjnych, aby zidentyfikować wszelkie cechy charakterystyczne, wyróżniające pierwszą grupę. Odkryli "odcisk palca tolerancji" - specyficzny zestaw markerów immunologicznych we krwi. Pacjenci wykazujący tolerancję mieli na przykład większą liczbę limfocytów B i "naturalnych komórek zabijających" (białe krwinki, które bronią organizm przed infekcjami) we krwi obwodowej. Ponadto mieli mniejszą liczbę aktywowanych limfocytów T pomocniczych CD4+ (koreceptor klastra komórek różnicujących 4), które odgrywają kluczową rolę w układzie immunologicznym organizmu. U większości pacjentów wykazujących tolerancję naukowcy nie mogli również wykryć żadnych specyficznych przeciwciał w stosunku do komórek dawcy. Co ważne, ten zestaw markerów potwierdził się również w grupie podobnych pacjentów w USA.

    Odkrycia mogą być niezwykle przydatne tysiącom biorców nerek, którzy muszą dożywotnio zażywać leki i cierpieć z powodu komplikacji. Projekt RISET koncentruje się na walidacji wyników badań w praktyce i przeniesieniu ich z laboratorium do sali szpitalnej. Powinny one umożliwić lekarzom zapewnienie bardziej zindywidualizowanej opieki biorcom nerek w przyszłości. Kiedy możliwe będzie badanie przesiewowe pacjentów pod kątem tych markerów, lekarze będą w stanie zidentyfikować osoby, które mogą żyć bez przyjmowania leków immunosupresyjnych i/lub te, które w bezpieczny sposób mogą obniżyć swoje dawki.

    Na dzień dzisiejszy dr Rachel Hilton, współautorka artykułu z Guy's Hospital w Londynie, Wlk. Brytania, podkreśla, że: "pacjenci po przeszczepie nie przerywają leczenia immunosupresyjnego w związku z tymi odkryciami naukowymi". Niemniej w ostatecznym rozrachunku naukowcy z konsorcjum RISET są przekonani, że odkrycia naukowe mogą umożliwić wywoływanie tolerancji u biorców nerek. Mają nadzieję, że będzie możliwe przeprogramowanie układu immunologicznego w celu uzyskania specjalnej sygnatury tolerancji.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Dwie substancje wykazują względem siebie tolerancję krzyżową jeśli rosnąca z czasem tolerancja jednej z nich powoduje także wzrost tolerancji drugiej substancji. Np. osoba uzależniona od morfiny po przejściu na heroinę nie będzie mogła skutecznie się odurzać standardowymi dawkami heroiny, wystarczającymi dla osób nieuzależnionych. Cechą tolerancji krzyżowej jest to, że syndromy zespołu abstynencyjnego można zlikwidować używając najmniej szkodliwej z tych substancji. Światowy Dzień Nerek (ang. World Kidney Day) – doroczna impreza promocyjno-oświatowa polegająca m.in. na przeprowadzaniu badań profilaktycznych nerek, happeningów, publicznych odczytów, konferencji prasowych oraz akcji edukacyjnych, które mają na celu podniesienie wśród ludzi świadomości znaczenia nerek oraz informowanie o tym, że choroby nerek są powszechne i jak można je leczyć. Dzień ten obchodzony jest w drugi czwartek marca. Terapia nerkozastępcza – formy leczenia zastępujące funkcję nerek i podtrzymujące życie w niewydolności nerek. Zalicza się do nich:

    Kłębuszkowe zapalenie nerek (KZN, łac. glomerulonephritis, dawniej choroba Brighta) – grupa pierwotnych lub wtórnych chorób nerek charakteryzująca się zapaleniem kłębuszków lub małych naczyń w nerce. Może się objawiać izolowanym krwiomoczem lub białkomoczem lub jako zespół nefrotyczny, zespół nefrytyczny, ostra lub przewlekła niewydolność nerek. Kłębuszkowe zapalenia nerek dzieli się także na różne typy morfologiczne, wśród których najbardziej ogólnie wyróżnia się typy proliferacyjne i nieproliferacyjne. Przyczyny pierwotne dotyczą chorób samych nerek (kłębuszków), natomiast wtórne wynikają z innych chorób lub czynników, do których należą: zakażenia, leki, choroby systemowe lub układowe, nowotwory. Stereotaktyczne przeszczepy tkankowe istoty czarnej – eksperymentalna metoda leczenia choroby Parkinsona. Podejmowane dotychczas próby polegały na próbach transplantacji płodowej tkanki śródmózgowia zawierającej neurony dopaminergiczne do prążkowia chorych na chorobę Parkinsona. Przy założeniu że komórki dopaminergiczne mogą przeżyć i wytworzyć synapsy z innymi neuronami w mózgu biorcy, zaczną wytwarzać dopaminę i że mózg biorcy będzie mógł korzystać z niej w neurotransmisji na uszkodzonych przez proces chorobowy szlakach, metoda ta mogłaby być uznana za metodę leczenia przyczynowego schorzenia. Badania PET u biorców wykazały wzrost wychwytu znakowanej fluorem L-dopy w prążkowiu, obserwowano też poprawę kliniczną, zwłaszcza u młodszych pacjentów. U pacjentów którzy zmarli w czasie obserwacji badanie neuropatologiczne potwierdziło przyjęcie przeszczepu.

    Cukrzycowa choroba nerek (zespół Kimmelstiela-Wilsona, dawniej nazywana nefropatią cukrzycową, ang. diabetic kidney disease, Kimmelstiel-Wilson syndrome) – glomerulopatia wtórna niezapalna, będąca czynnościowym i strukturalnym uszkodzeniem miąższu nerek spowodowanym przewlekłą hiperglikemią w przebiegu cukrzycy. W krajach rozwiniętych cukrzycowa choroba nerek jest najczęstszą przyczyną przewlekłej schyłkowej choroby nerek (ESRD). Przewlekła niewydolność nerek (łac. insufficientia renum chronica, ang . chronic kidney disease) – zespół chorobowy rozwijający się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenia czynności nerek, głównie przesączania kłębuszkowego. Jest wynikiem zmniejszenia się liczby nefronów w następstwie stwardnienia kłębuszków, zaniku cewek nerkowych i włóknienia tkanki śródmiąższowej nerek. Kryterium rozpoznania niewydolności nerek jest GFR <90 ml/min/1,73 m².

    Eozynofiluria – obecność eozynofilów w moczu. Jest charakterystyczna dla zespołu Churga-Strauss. Ponadto występuje w ostrym alergicznym śródmiąższowym zapaleniu nerek, ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek, ostrym zapaleniu gruczołu krokowego i gwałtownie postępującym kłębuszkowym zapaleniu nerek. Inhibitory konwertazy angiotensyny (ang. Angiotensin Converting Enzyme Inhibitors, ACEI) – grupa leków stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca, cukrzycowej chorobie nerek i nefropatii nadciśnieniowej oraz cukrzycy i zespołu metabolicznego. Pierwszym ACEI wprowadzonym na rynek był kaptopryl. Od tego czasu w terapii znalazło miejsce kilkunastu przedstawicieli tej grupy. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu aktywności enzymu konwertującego angiotensynę, a przez to wykazują działanie hipotensyjne, nefroprotekcyjne (hamują białkomocz i postęp niewydolności nerek), przeciwmiażdżycowe. Najczęstszym efektem ubocznym jest kaszel, rzadziej występują: niedociśnienie, hiperkaliemia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy. ACEI są przeciwwskazane u kobiet w ciąży z uwagi na ich teratogenne działanie (kategoria D).

    Dodano: 17.06.2010. 19:12  


    Najnowsze