• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gorycz grejpfruta może osłodzić życie diabetykom

    13.09.2010. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy wspierani finansowo przez UE odkryli, że będąca antyoksydantem naringenina otrzymywana z gorzkiej substancji aromatycznej występującej w grejpfrutach mogłaby pomóc chorym na cukrzycę. Twierdzą oni, że naringenina może stymulować wątrobę do rozkładu tłuszczu, a zarazem zwiększać wrażliwość na insulinę. Wsparcie ze strony UE dla tych badań, przedstawionych w czasopiśmie Public Library of Science (PLoS) ONE, pochodziło z projektu TMIHCV ("Oparty na mikrofabrykacji racjonalny projekt interwencji transkrypcyjno-metabolicznej w leczeniu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C [HCV]"), który otrzymał prawie 2 mln euro z programu Ideas Siódmego Programu Ramowego (7PR).

    Badacze z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie oraz Massachusetts General Hospital (MGH) w USA odkryli, że naringenina aktywuje pewną rodzinę niewielkich białek, tzw. receptorów jądrowych, które sprawiają, że wątroba rozkłada kwasy tłuszczowe, działają zatem podobnie do niektórych leków, np. obniżającego stężenie lipidów fenofibratu oraz przeciwcukrzycowego rozyglitazonu.

    Naukowcy przyznają, że badania należy rozszerzyć na ludzi, ale utrzymują, że jeśli wyniki będą podobne, podawanie naringeniny jako suplementu diety mogłoby się stać podstawowym elementem leczenia hiperlipidemii, cukrzycy typu 2 i przypuszczalnie zespołu metabolicznego.

    "To fascynujące odkrycie" - powiedział dr Yaakov Nahmias z Uniwersytetu Hebrajskiego, główny autor publikacji. "Pokazujemy, w jaki sposób naringenina zwiększa ilość dwóch receptorów o dużym znaczeniu farmaceutycznym, PPAR-alfa i PPAR-gamma, a jednocześnie blokuje trzeci, LXR-alfa. Wyniki są podobne do tych, jakie uzyskuje się po długotrwałej głodówce".

    Wątroba to główny narząd odpowiedzialny za gospodarkę węglowodanową i stężenie lipidów we krwi. Po posiłku do krwi dostają się cukry, które aktywują receptor LXR-alfa, co sprawia, że wątroba wytwarza kwasy tłuszczowe do długotrwałego magazynowania. Podczas głodówki zachodzi proces odwrotny: kwasy tłuszczowe są uwalniane z komórek tłuszczowych, aktywując receptory PPAR-alfa w wątrobie, a następnie są rozkładane do ketonów (związków rozpuszczalnych). Podobny proces, zachodzący z udziałem receptorów PPAR-gamma, zwiększa wrażliwość na insulinę.

    "Jest to proces podobny do znanego z diety Atkinsa [niskowęglowodanowej], ale bez jej wielu skutków ubocznych" - wyjaśnił dr Martin L. Yarmush, dyrektor Center for Engineering in Medicine szpitala MGH, jeden z autorów publikacji.

    "Przemysł farmaceutyczny od dawna poszukiwał jednoczesnych agonistów receptorów PPAR-alfa i PPAR-gamma, takich jak naringenina, ale w swoich pracach stale musiał się zmagać z kwestiami bezpieczeństwa" - powiedział dr Nahmias. "Naringenina jest znakomitym suplementem diety o potwierdzonym bezpieczeństwie stosowania. Wykazano, że naprawdę może chronić wątrobę przed uszkodzeniami".

    To odkrycie jest szczególnie interesujące wobec szybko rosnących kosztów związanych z takimi zaburzeniami metabolicznymi jak insulinooporność, która po części wynika ze sposobu odżywiania się w krajach Zachodu. Zdaniem badaczy, choroby takie pociągają za sobą wydatki na leczenie oraz koszty utraty produktywności sięgające w Stanach Zjednoczonych łącznie kwoty ponad 130 mld dolarów (103 mld euro) rocznie, podczas gdy opieka związana z chorobami układu krążenia według szacunków Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (American Heart Association, AHA) ma w bieżącym roku przekroczyć 500 mld dolarów USA (395 mld euro).

    W Unii Europejskiej koszty są podobnie wysokie. Na przykład Brytyjska Fundacja Kardiologiczna (British Heart Foundation, BHF) szacuje, że choroba wieńcowa, będąca jednym z głównych komponentów chorób układu krążenia, kosztuje brytyjski system opieki zdrowotnej ok. 3,2 mld funtów brytyjskich (3,9 mld euro) rocznie, a dodatkowy koszt ponoszony przez gospodarkę z powodu straty dni pracy na skutek śmierci, choroby i nieformalnej opieki nad chorymi to 5,8 mld funtów (7,1 mld euro).

    Leki lub suplementy diety redukujące insulinozależność i kontrolujące dyslipidemię mogłyby więc radykalnie wpłynąć na koszty opieki medycznej i na zdrowie społeczeństwa. "Możliwość zastosowania naturalnie występującego suplementu diety do regulacji metabolizmu lipidów budzi zainteresowanie, ponieważ ten produkt uboczny produkcji soku grejpfrutowego jest nietoksyczny i tani oraz wykazuje właściwości przeciwzapalne" - konkludują badacze.

    Niemniej dr Iain Frame, dyrektor ds. badań nad cukrzycą w Wielkiej Brytanii, ostrzega, że - chociaż te wyniki stanowią "krok naprzód w tej dziedzinie badań - (...) spożywanie dużych ilości grejpfrutów [nie] będzie cudowną kuracją [dla diabetyków]".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Adiponektyna (ang. adiponectin) – polipeptydowy hormon złożony z 244 aminokwasów o masie ok. 30 kDa, który jest wytwarzany i wydzielany do krwi (jako homotrimer) przez dojrzałe komórki tłuszczowe w wyniku aktywacji receptora jądrowego PPAR-γ. Adiponektyna wpływa na szereg procesów metabolicznych, szczególnie przemianę glukozy i kwasów tłuszczowych w wątrobie i mięśniach, pośrednio wpływając na wrażliwość na insulinę. Wykazuje w związku z tym działanie przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe i zwiększające insulinowrażliwość. Receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów (ang. Peroxisome proliferator-activated receptors w skrócie PPAR) – grupa szeroko rozpowszechnionych w komórkach, steroidowych receptorów jądrowych. Naringenina – organiczny związek chemiczny, z grupy flawonoidów występujący w soku z grapefruita (Citrus paradisi). Naringenina występuje także w dojrzałych nasionach brzoskwini (Persica Mill). Naringenina jest aglikonem naringiny.

    Alfa-kwasy to związki organiczne występujące w szyszkach chmielowych, zaliczanych do żywic chmielowych. Zawartość alfa-kwasów jest jedną z najważniejszych cech jakościowych chmielu. Zarówno masa jak i skład wytworzonych w szyszkach chmielowych alfa-kwasów zależą od odmiany chmielu (aromatyczny, goryczkowy), warunków pogodowych i położenia geograficznego. W zależności od sezonu ten sam gatunek chmielu może zawierać odmienne ilości alfa-kwasów. γ-Tokoferol (gamma-tokoferol) – organiczny związek chemiczny będący jedną z form witaminy E. γ-Tokoferol jest główną formą witaminy E występująca naturalnie w roślinach, lecz ze względu na większe stężenie α-tokoferolu w tkankach ludzkich to właśnie forma alfa uważana jest za główną formę witaminy E. Badania jednakże wskazują na to, że forma gamma również posiada duże znaczenie dla zdrowia człowieka i wykazuje unikalne właściwości, które odróżniają γ-tokoferol od odmiany alfa. Jako dodatek do żywności posiada numer E 308.

    Naringina – glikozyd flawonoidowy występujący w owocach grapefruita i odpowiadający za ich gorzki smak. W organizmie metabolizowany jest do naringeniny. Naringenina jest aglikonem naringiny, obie te substancje występują naturalnie w owocach cytrusowych. Choroby społeczne - różnego typu schorzenia przewlekłe, szeroko rozpowszechnione w społeczności. Występujące u ponad 10% społeczeństwa. Ograniczają możliwość wykonywania podstawowych zadań życiowych np. pracy. Wymagają długiej regularnej opieki lekarskiej, są trudno wyleczalne, stanowią problem dla całego społeczeństwa. Dzięki zaliczeniu ich do tej grupy chorób, łatwiejsze jest rozpoznawanie ich i szybki dostęp do leków. Najczęściej występującymi chorobami społecznymi są: nadciśnienie i cukrzyca.

    Glioksysom − mikrociałko (organellum) występujące tylko w komórkach roślin wyższych. Jest pęcherzykiem otoczonym pojedynczą błoną białkowo-lipidową. Zawiera enzymy rozkładające (tzw. cyklu glioksylanowego) kwasy tłuszczowe do związków, które mogą później posłużyć do syntezy cukrów prostych. Mechanizm ten jest istotny w uruchamianiu rezerw tłuszczowych nasion roślin oleistych. Dzieje się tak w czasie kiełkowania oraz, gdy zachodzi potrzeba uruchomienia niewęglowodanowych rezerw energetycznych u roślin. Ekscytotoksyczność – patologiczny proces, w którym neurony są uszkadzane i zabijane przez glutaminian i podobne związki chemiczne. Ekscytotoksyczność zachodzi, gdy dojdzie do nadmiernej aktywacji receptorów AMPA i NMDA przez ekscytotoksyczny neurotransmiter – kwas glutaminowy. Ekscytotoksyny takie jak NMDA i kwas kainowy, które wiążą się do tych receptorów, a także zbyt wysokie stężenia glutaminianu mogą wywołać ekscytotoksyczność poprzez zwiększenie liczby jonów wapnia wchodzących do komórki. Napływ jonów Ca do komórek aktywuje liczne enzymy, w tym fosfolipazy, endonukleazy i proteazy, takie jak kalpaina, które uszkadzają struktury komórkowe; składniki cytoszkieletu, błon komórkowych i DNA.

    Glikogenogeneza – proces syntezy glikogenu, w którym cząsteczki glukozy są dodawane kolejno do łańcuchów glikogenu w celach gromadzenia zapasów do spożytkowania w przyszłości. Proces ten jest aktywowany głównie w okresach odpoczynku w wątrobie, również indukowany przez insulinę w odpowiedzi na wysokie stężenie glukozy we krwi (np. po spożyciu posiłku z dużą zawartością węglowodanów).

    Receptor C-C chemokin typu 5, CCR5 – białko kodowane u ludzi przez gen CCR5. CCR5 jest jednym z receptorów beta-chemokin, podobnym do receptorów sprzężonych z białkami G, i jak one będącym integralnym białkiem błonowym osadzonym w niej motywem siedmiu alfa helis.

    Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów). Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) - stłuszczenie wątroby którego przyczyną są inne czynniki niż nadmierne spożycie alkoholu. Podstawowymi czynnikami ryzyka prowadzącymi do NAFLD jest otyłość (i powiązany z nią zespół metaboliczny) oraz cukrzyca typu 2 (i powiązana z nią insulinooporność). Stłuszczenie wątroby prowadzić może w konsekwencji do zapalenia wątroby, a następnie w przebiegu choroby do zwłóknienia i marskości.

    Hemochromatoza pierwotna, inaczej cukrzyca brunatna lub brązowa, czyli przeciążenie żelazem, jest dziedziczną chorobą metaboliczną, w której dochodzi do nadmiernego wchłaniania żelaza z pożywienia. U zdrowego człowieka żelazo podlega procesowi recyrkulacji – uwolnione z rozpadających się krwinek czerwonych jest wbudowywane do nowo powstających erytrocytów. Gdy poziom żelaza we krwi jest obniżony, organizm wchłania je z pożywienia, kiedy jednak jego zapasy w różnych tkankach i narządach są duże, ujawnia się cukrzyca i może dojść do uszkodzenia serca, wątroby, trzustki, jąder i stawów. W narządach tworzą się złogi hemosyderyny. Przyczyną uszkodzeń w chorobie jest nadmierne utlenianie lipidów z powodu obecności większej ilości wolnych rodników, stymulację produkcji kolagenu, a także bezpośrednie działanie na DNA. Liniowy współczynnik przenoszenia energii, LET (ang. linear energy transfer) – określa ilość energii promieniowania jonizującego absorbowaną na jednostkowej drodze. Zależy od typu promieniowania. LET jest bardzo wysokie dla promieniowania alfa, którego cząsteczki penetrują tkanki na niewielką głębokość, wchodząc w reakcje z dużą ilością cząsteczek. Odwrotnie, promieniowanie gamma wnikając głębiej, reagują z mniejszą ilością cząsteczek na jednostkę odległości. Cząstki gamma przenosząc swoją energię na dłuższej drodze, powodują znacznie mniej uszkodzeń przypadających na jednostkę objętości tkanki niż promieniowanie alfa, które powoduje znaczne uszkodzenia na mniejszych, powierzchniowych obszarach tkanki.

    Choroba Gianottiego-Crostiego − choroba dermatologiczna wywołana przez wirus zapalenia wątroby typu B (HBV), występująca wyłącznie u dzieci w wieku ok 2-6 lat, głównie u chłopców. Osutka ma charakter czerwonych grudek, nie zlewających się ze sobą, nieswędzących, umiejscowionych na policzkach, pośladkach i kończynach. Towarzyszy jej powiększenie węzłów chłonnych i zwiększenie temperatury ciała. Wątroba może być powiększona, żółtaczka na ogół nie występuje. Przebieg jest łagodny, choroba ustępuje samoistnie po ok. 2-8 tyg.

    Dodano: 13.09.2010. 16:37  


    Najnowsze