• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hryniewicz: problem oporności na antybiotyki jest bagatelizowany

    18.11.2011. 13:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Problem uodparniania się bakterii na działanie antybiotyków jest bagatelizowany. Zanim opracowane zostaną nowe antybiotyki, może minąć wiele lat - oceniła w rozmowie z PAP prof. Waleria Hryniewicz, przewodnicząca Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków (NPOA).

    18 listopada obchodzony jest Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach. Jego celem jest zwrócenie uwagi na problem rozprzestrzeniającej się oporności na antybiotyki wśród drobnoustrojów wywołujących poważne zakażenia u człowieka.

    Prof. Hryniewicz zwraca uwagę, że problem uodparniania się bakterii na działanie antybiotyków jest bagatelizowany. Jej zdaniem, ludzie są spokojni, bo spodziewają się, że wkrótce pojawi się nowy antybiotyk, który poradzi sobie z wieloopornymi bakteriami. Tymczasem, jak przypomina ekspertka, w ciągu 20 ostatnich lat udało się wprowadzić na rynek tylko 2 grupy nowych antybiotyków, i to o wąskim spektrum działania. "Musimy bać się zakażenia bakteriami Gram-ujemnymi, bo nowy antybiotyk nie przyjdzie wcześniej niż za 10-15 lat" - ostrzega.

    Jak wymienia profesor, problem oporności bakterii wynika m.in. z nadużywania antybiotyków lub niewłaściwego ich stosowania - np. w zakażeniach wirusowych, takich jak grypa. W takich sytuacjach bakterie mogą nauczyć się, jak sobie radzić z antybiotykami.

    Dużym problemem jest również stosowanie antybiotyków w rolnictwie. Tam substancji tych używa się ich nie tylko do leczenia zwierząt, ale również prewencyjnie - np. dodaje się je do pasz zwierzęcych. "Wiemy też, że antybiotyki dodawane są niekiedy do farb, którymi maluje się mieszkania, żeby farby się nie psuły. Niestety przeważa myślenie o pieniądzach, a nie o zdrowiu ludzkim" - komentuje specjalistka.

    Według danych Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, z powodu infekcji wywołanych przez lekooporne bakterie rocznie umiera w Unii Europejskiej 25 tys. pacjentów. Zdaniem prof. Hryniewicz, liczba ta jest niedoszacowana. "Często, jeśli pacjent umiera z powodu zakażenia bakteryjnego, które wywołało niewydolność narządową, to jako przyczynę śmierci zapisuje się niewydolność narządową, a nie zakażenie, i to w dodatku wieloopornościowe" - stwierdza.

    Wśród działań, które mogłyby pomóc ograniczyć antybiotykooporność bakterii, przewodnicząca NPOA wymienia m.in. organizację akcji edukacyjnych na temat profesjonalnej antbiotykoterapii, a także stosowanie kontroli przepisywania antybiotyków. Pomóc mogłoby również poprawienie higieny dłoni, zwłaszcza przez personel szpitali.

    Jak przypomina rozmówczyni PAP, ważną rolę w walce z bakteriami odgrywają też szczepionki. "Należy wyrazić ubolewanie, że Polska jest jednym z nielicznych państw europejskich, które nie wprowadziło do powszechnego kalendarza szczepień szczepionki przeciw pneumokokom" - stwierdza prof. Hryniewicz.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ agt/ bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Efekt inokulum - zjawisko obniżenia skuteczności antybiotyków ze względu na zwiększoną liczbę (inokulum) bakterii. Oporność na antybiotyki (zwłaszcza beta-laktamy) często polega na wytwarzaniu enzymu inaktywującego lek, a zwiększona jego ilość jest przyczyną powstania tego efektu. Oporność na antybiotyki – cecha części szczepów bakteryjnych, która umożliwia im przeciwstawianie się wpływowi antybiotyku. W zależności od pochodzenia, dzieli się ją na pierwotną (naturalna struktura bakterii uniemożliwiająca działanie leku) lub nabytą – na skutek nabycia genów oporności od innych bakterii lub spontanicznych mutacji. Częsta oporność wśród bakterii wiąże się z nieracjonalną antybiotykoterapią oraz zbyt dużym zużyciem tych leków w przemyśle spożywczym. Aminoglikozydy, antybiotyki aminoglikozydowe (ATC J 01 G) − grupa bakteriobójczych antybiotyków o szczególnym znaczeniu w zwalczaniu groźnych zakażeń wywołanych bakteriami Gram ujemnymi.

    Makrolidy, antybiotyki makrolidowe – grupa antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym. Nazwa pochodzi od słow makro (duży) i oligo (lakton), ponieważ czasteczki tych antybiotyków mają 12-16 atomowy rdzeń laktonowy. Najstarszym i wzorcowym makrolidem jest erytromycyna. Klarytromycyna – antybiotyk z grupy antybiotyków makrolidowych, którego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białka w komórce bakterii.

    Gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, MRSA (ang. methicyllin-resistant Staphylococcus aureus) – oporne na metycylinę szczepy gronkowca, będące częstą przyczyną zakażeń wewnątrzszpitalnych. Stanowi on poważny problem finansowy dla służby zdrowia. Wykształcony przez drobnoustroje typ oporności oznacza brak wrażliwości na wszystkie antybiotyki z grupy beta-laktamów – w tym penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy czy karbapenemy. Szczepy MRSA są jedynymi bakteriami Gram-dodatnimi, na które nie działają karbapenemy. Antybiotyk bakteriostatyczny to antybiotyk hamujący rozwój mikroorganizmów. Leki o działaniu bakteriostatycznym wstrzymują wzrost i namnażanie się drobnoustrojów, ale nie zabijają bezpośrednio już istniejących komórek. Większość antybiotyków i chemioterapeutyków wykazuje działanie bakteriostatyczne w mniejszych stężeniach, a bakteriobójcze w wyższych stężeniach.

    Stenotrophomonas maltophilia – gram ujemna, nieprzetrwalnikująca bakteria o niskiej zjadliwości, będąca przyczyną zakażeń oportunistycznych. Jest ona jednak oporna na wiele antybiotyków. β-Laktamazy – bakteryjne enzymy rozrywające (dokładnie hydrolizujące) wiązanie β-laktamowe w cząsteczce antybiotyku β-laktamowego. Ich obecność w komórkach bakteryjnych jest źródłem oporności bakterii na ten rodzaj antybiotyków.

    Rifamycyny, ryfamycyny – grupa antybiotyków pochodzenia naturalnego, wytwarzanych przez bakterię Amycolatopsis mediterranei lub produkowanych na drodze syntezy chemicznej. Należą do szerszej grupy antybiotyków ansamycynowych.

    Antybiotyki beta-laktamowe (ATC J 01 C) – szeroko stosowana grupa antybiotyków bakteriobójczych. Do tej grupy antybiotyków zaliczamy: penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy. Antybiotyki te mają wiązanie beta-laktamowe, które ulega rozerwaniu pod wpływem określonych enzymów, tzw. beta-laktamaz produkowanych przez niektóre bakterie – jednak spektrum substratowe poszczególnych enzymów jest różne.

    Dodano: 18.11.2011. 13:47  


    Najnowsze