• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Interaktywne metody zwiększają skuteczność edukacji w cukrzycy

    04.03.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dzięki interaktywnym metodom edukacyjnym, które wymagają osobistego zaangażowania, pacjenci z cukrzycą mogą zapamiętywać aż 70 proc. informacji na temat swojej choroby i jej leczenia - mówili eksperci w czwartek na spotkaniu prasowym w Warszawie.



    "Z badań wynika, że gdy pacjenci tylko słuchają informacji zapamiętują z nich ok. 20-40 proc., natomiast metody interaktywne, które wymagają ich zaangażowania zwiększają odsetek zapamiętanych informacji do 70 proc." - powiedziała Magdalena Kołodziej, która koordynuje pracę Cukrzycowych Centrów Edukacyjnych Lilly (cCEL).

    W centrach, które funkcjonują od czterech lat w ponad 100 punktach w całej Polsce przeprowadzono dotychczas ponad 200 tys. spotkań edukacyjnych dla chorych na cukrzycę i ich bliskich.

    Zdaniem pielęgniarki Zdzisławy Kielichowskiej, która od 12 lat zajmuje się edukacją diabetyków, w cukrzycy - jak w każdej chorobie przewlekłej - postawa pacjenta jest warunkiem skuteczności terapii.

    Cukrzyca, niezależnie od mechanizmu rozwoju, objawia się zbyt wysokim poziomem glukozy we krwi. Jest on bardzo niebezpieczny dla tkanek i narządów organizmu i jeśli nie będzie dobrze kontrolowany, prędzej czy później doprowadzi do poważnych powikłań, jak np. choroby układu krążenia, zawał, udar mózgu, uszkodzenie siatkówki oka i problemy z widzeniem, niewydolność nerek, stopa cukrzycowa, czyli zaburzenia krążenia i czucia w stopie przyczyniające się do trudno gojących się ran.

    Dotyczy to zarówno chorych na cukrzycę typu 1, która rozwija się głównie u dzieci i młodzieży z powodu uszkodzenia komórek trzustki produkujących insulinę, jak i u pacjentów cierpiących na cukrzycę typu 2, silnie związaną ze zbyt kaloryczna dietą i siedzącym trybem życia. W obydwu typach cukrzycy, chorzy muszą dbać o dietę i pamiętać o regularnej aktywności fizycznej.

    "Pacjent, który usłyszy diagnozę +cukrzyca+ powinien zdać sobie sprawę, że ta choroba będzie mu towarzyszyła już zawsze i że powinien wziąć na siebie odpowiedzialność za swój stan zdrowia. Ale do tego potrzebna mu jest świadomość" - powiedział Jacek Sadowski, basista zespołu Leszcze, który od 30 lat choruje na cukrzycę typu 1.

    Według Kielichowskiej, chorego na cukrzycę trzeba nauczyć komponowania diety, planowania aktywności fizycznej, dbania o stopy, a przede wszystkim obserwowania własnego organizmu - po jakich pokarmach wzrasta poziom glukozy, kiedy dochodzi do niedocukrzeń (hipoglikemii), które mogą być groźne dla życia. "Z moich doświadczeń wynika, że pacjenci, którzy przychodzą na spotkania edukacyjne przynajmniej raz w miesiącu nie trafiają do szpitala i u żadnego nie rozwinęła się stopa cukrzycowa" - zaznaczyła.

    Jej zdaniem, bardzo ważne jest, by edukować pacjentów w sposób interaktywny, np. poprzez zabawę, wycieczki. Jednym z takich skutecznych narzędzi są mapy konwersacyjne stosowane w Cukrzycowych Centrach Edukacyjnych Lilly. Stworzono je we współpracy z Międzynarodową Federacją ds. Cukrzycy w Europie.

    Jak wyjaśniła Kołodziej, mają one postać kolorowych rysunkowych plansz dotyczących różnych problemów z życia chorego na cukrzycę i jego rodziny. Pacjenci oraz ich bliscy gromadzą się nad mapą w grupach od 3 do 10 osób i podążają jej ścieżkami napotykając po drodze różne problemy, z którymi sami borykają się na co dzień. W grupie dyskutują nad nimi, wymieniają się doświadczeniami, komentują i udzielają wzajemnych porad. Zajęcia są prowadzone przez wyszkoloną pielęgniarkę.

    "W ten sposób pacjenci i ich bliscy tworzą coś w rodzaju grupy wsparcia, co działa podobnie do psychoterapii" - powiedziała Magdalena Kołodziej. A, jak podkreślił Sadowski, takie wsparcie dla chorego jest jednym z niezbędnych filarów skutecznego leczenia.

    O tym, jak ważna jest rola edukacji w skutecznym leczeniu cukrzycy wiedzą też sami lekarze, ale z powodu natłoku pacjentów często nie mają czasu, by ją prowadzić. "Dlatego wiemy, że nasze centra oceniają jako wielką pomoc. Z badań wynika, że aż 60 proc. osób, które odwiedziły cCEL zostało do nas skierowanych właśnie przez lekarza" - podkreśliła Kołodziej.

    W styczniu Cukrzycowe Centra Edukacji Lilly otrzymały nagrodę w konkursie "Sukces Roku w Ochronie Zdrowia - Liderzy Medycyny" - za działalność edukacyjno-szkoleniową. W skład kapituły konkursu organizowanego przez miesięcznik "menadżer Zdrowia" wchodzą byli ministrowie zdrowia, osobistości ze świata nauki i medycyny.

    Według danych z roku 2010 r., w Polsce żyje ok. 2,5 mln chorych na cukrzycę, z czego 750 tys. nie jest tego świadoma i nie leczy się. A wskaźniki te będą stale rosły - w 2030 r. chorych na cukrzycę w naszym kraju ma być już 3,2 mln. 

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga

    tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Cukrzyca typu MODY (MODY – akronim od ang. Maturity Onset Diabetes of the Young) – grupa rzadkich i uwarunkowanych genetycznie postaci cukrzycy, których objawy pojawiają się u osób w wieku 15-35 lat, a ich przebieg kliniczny jest zbliżony do cukrzycy typu 2. W przeciwieństwie do typu 1, który zawsze wymaga przyjmowania insuliny, chorzy z MODY często mogą przyjmować leki doustne. Stanowią 1–5% wszystkich przypadków cukrzycy.

    Cukrzyca typu MODY (MODY – akronim od ang. Maturity Onset Diabetes of the Young) – grupa rzadkich i uwarunkowanych genetycznie postaci cukrzycy, których objawy pojawiają się u osób w wieku 15-35 lat, a ich przebieg kliniczny jest zbliżony do cukrzycy typu 2. W przeciwieństwie do typu 1, który zawsze wymaga przyjmowania insuliny, chorzy z MODY często mogą przyjmować leki doustne. Stanowią 1–5% wszystkich przypadków cukrzycy.

    Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne.

    Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne.

    Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów).

    Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów).

    Doustne leki przeciwcukrzycowe – grupa leków w postaci tabletek stosowanych w cukrzycy. Leki te różnią się pod względem mechanizmu działania, profilu farmakologicznego, ale ich wspólną cechą jest zasadniczy efekt działania – obniżanie stężenia glukozy we krwi (działanie hipoglikemizujące). Doustne leki przeciwcukrzycowe znajdują zastosowanie przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2, oraz niektóre z nich (pochodne biguanidowe) pomocniczo w wybranych przypadkach cukrzycy typu 1 (zmniejszenie wahań glikemii poposiłkowej, obniżenie poziomu lipidów).

    Dodano: 04.03.2011. 00:19  


    Najnowsze