• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jagoda kamczacka - i smaczna, i zdrowa

    24.08.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jak wynika z obserwacji dietetyków, większość osób przedkłada potrawy smaczne nad zdrowe. Najlepiej jednak, gdyby produkty spożywcze łączyły obie te właściwości. Tomasz Chmiel z Politechniki Gdańskiej widzi szansę w jagodzie kamczackiej. Mogłaby ona znaleźć zastosowanie jako dodatek, który powodowałby polepszenie jakości sensorycznej, czyli smaku i zapachu, a jednocześnie zwiększenie wartości witalnych, czyli zdrowotnych. Badania doktoranta wyróżniono w III edycji programu stypendialnego "InnoDoktorant".

    Badany przez niego rodzaj jagody kamczackiej z powodzeniem uprawia się w naszym regionie, ma stosunkowo niewielkie wymagania uprawne, łatwo rośnie. Jak przewiduje Tomasz Chmiel, może ona stać się "potęgą", podobnie jak to było w przypadku aronii dodawanej obecnie do wielu produktów i mającej walory zdrowotne.

     

    "Moje badania wiążą się ściśle z tendencją rozwojową przemysłu spożywczego, a mianowicie poszukiwaniem i wprowadzaniem na rynki nowych, smacznych i zdrowych produktów. W szczególności na rynku owocowo-warzywnym zauważalne jest dążenie do odkrywania +superowoców+ - posiadających skondensowaną zawartość składników odżywczych i prozdrowotnych, a jednocześnie spełniających oczekiwania konsumentów pod względem wyglądu, smaku i zapachu" - tłumaczy innodoktorant.

    Jego praca stanowi ofertę skierowaną zarówno do producentów żywności, a zwłaszcza tej prozdrowotnej, jak i do plantatorów - rolników i sadowników. Współpraca obejmowałaby dobór optymalnych warunków uprawy i analizę składu owoców dostarczanych przez plantatorów.

    Stosując nowoczesne metody analityczne doktorant chce poznać skład lotnej frakcji i zawartości składników bioaktywnych w owocach jagody kamczackiej, która jest potencjalnym surowcem do produkcji żywności prozdrowotnej. Badania pozwolą mu wybrać odmianę jagody o największych walorach zdrowotnych i smakowo-zapachowych. Planuje też zoptymalizować parametry procesu produkcji otrzymywanych z niej przetworów - soków, dżemów, a nawet słodyczy - tak, aby ograniczyć do minimum straty składników prozdrowotnych.

    Zadaniem autora projektu jest określenie, czy proces produkcji żywności z wykorzystaniem owoców jagody kamczackiej wpłynie korzystnie na walory smakowe i prozdrowotne. Doktorant planuje określić, do jakich produktów żywnościowych można dodawać te owoce i jak powinien przebiegać proces produkcyjny, aby składniki prozdrowotne nie ulegały w czasie tego procesu zniszczeniu.

    "Często na butelkach z sokami znajdujemy informacje, że produkt zawiera określoną ilość witaminy C. I owszem, tak jest - ale w momencie pomiaru, przed zamknięciem butelki. Jednak po otwarciu produktu kupionego w sklepie może okazać się, że będzie miał on zupełnie inną wartość prozdrowotną" - wyjaśnia chemik.

    Jego projekt przewiduje pojawienie się na rynku nowych produktów na bazie smaku owoców jagody kamczackiej. Doktorant wylicza tu nie tylko takie napoje i potrawy, które wprost kojarzą nam się ze zdrową żywnością, ale również inne, np. słodycze. Bo choć cukierki psują zęby, można wyprodukować takie, które będą miały w sobie coś zdrowego - na przykład dodatek owoców jagody kamczackiej.

    Projekt "InnoDoktorant - stypendia dla doktorantów" jest realizowany w ramach Poddziałania 8.2.2 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013. Stypendia w wysokości 30 tys. zł przyznano w 2010 roku już po raz trzeci.

    PAP - Nauka w Polsce, Karolina Olszewska

     

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Chemia spożywcza – dział chemii zajmujący się składem chemicznym surowców, produktów, dodatków do żywności oraz metodami i chemizmem produkcji, związkami chemicznymi dodawanymi do żywności oraz analizą chemiczną surowców, produktów żywnościowych oraz dodatków do produktów spożywczych m.in. konserwantów, barwników, regulatorów kwasowości, antyutleniaczy, wzmacniaczy smaku i zapachu i innych. Chemia spożywcza wiąże się ściśle z: inżynierią chemiczną i biochemiczną, mkrobiologią techniczną, biochemią, technologią żywności, zdrową żywnością, toksykologią oraz wszelkimi normami (m.in. UE) dotyczącymi chemii produktów żywnościowych. A dotyczy: piekarstwa, mleczarstwa, przerobu mięs, cukrownictwa, przetwórstwa warzyw i owoców, zielarstwa, produkcji substancji zapachowych, gorzelnictwa, winiarstwa, piwowarstwa, spożywczych wód mineralnych, przerobu zbóż, krochmalnictwa i innych. Radiacyjne utrwalanie żywności − technologia konserwacji żywności, polegająca na wystawieniu jej na działanie promieniowania jonizującego, którego właściwości powodują unieszkodliwienie znajdujących się w żywności drobnoustrojów, wirusów i owadów. Proces radiacyjnego utrwalania żywności może być też stosowany w celu przedłużenia okresu ważności produktów spożywczych (powstrzymanie dojrzewania owoców, kiełkowania warzyw, hamowanie procesów gnilnych). Drylowanie – mechaniczny proces usuwania pestek z owoców jadalnych. Jednym z powodów, dla których owoce są drylowane, jest wysoka zawartość w pestkach kwasu pruskiego, który może być szkodliwy dla zdrowia. Po drylowaniu owoce używane są one przede wszystkim do robienia przetworów, jednak niektóre przepisy zalecają drylowanie tylko części owoców, żeby przetwory miały posmak pestki. Większość owoców mrożonych dryluje się przed zamrożeniem.

    Zagęszczanie – proces technologiczny polegający na zwiększeniu koncentracji składników suchej substancji co w konsekwencji wpływa na jej utrwalenie. Usunięcie wody z produktów prowadzi do wielokrotnego zmniejszenia ich objętości oraz masy, co decyduje o zapotrzebowaniu na opakowania oraz o kosztach transportu i magazynowania. Większość metod zagęszczania polega na usunięciu wilgoci z materiału, są również takie, które prowadzi się za pomocą zwiększania składników suchej substancji przez dodatek składników, np. sacharoza w technologii dżemów lub galaretek owocowych. Często zagęszczanie jest etapem pośrednim przed suszeniem i decyduje o jakości gotowego produktu (koncentratu) oraz o zmniejszaniu kosztów usuwania wody. Pasteryzacja – zapoczątkowana przez Ludwika Pasteura technika konserwacji za pomocą odpowiednio dobranego podgrzewania produktów spożywczych, tak aby zniszczyć lub zahamować wzrost drobnoustrojów chorobotwórczych lub enzymów przy jednoczesnym zachowaniu smaku produktów i uniknięciu obniżenia ich wartości odżywczych. Głównym zadaniem pasteryzacji jest przedłużenie trwałości produktów poprzez unieszkodliwienie form wegetatywnych mikroorganizmów. Proces ten nie niszczy jednak form przetrwalnikowych ani większości wirusów.

    Activia - marka towarowa i seria produktów firmy Danone. Activia jest reklamowana jako produkt przynoszący korzyści zdrowotne. Zawiera między innymi bakterie probiotyczne. Jogurty Activia zawierają kawałki owoców. Jest określana żywnością funkcjonalną. High Temperature Short Time (HTST) - zasada dotycząca termicznego utrwalania żywności. Zgodnie z tą zasadą produkty należy utrwalać w wysokiej temperaturze ale w krótkim czasie czasie. Znajduje ona zastosowanie wyłącznie dla homogenicznych produktów ciekłych, ale prowadzi do mniejszych strat składników odżywczych oraz lepszego zachowania cech sensorycznych. Typowym przykładem zastosowania zasady HTST jest sterylizacja UHT.

    Zamrażanie produktów żywnościowych – jedna z najkorzystniejszych pod względem biologicznym form utrwalania żywności. Pozwala w maksymalnym stopniu zachować odżywcze, dietetyczne i organoleptyczne walory świeżych produktów. Proces ten polega na szybkim doprowadzeniu produktu do temperatury ok –30 °C, po czym następuje przechowywanie w komorach chłodniczych, w temp. ok. –20 °C. Zamrażaniu poddaje się mięso, ryby, jaja, masło, owoce i warzywa (mrożonki). Kuchnia słowacka różni się w poszczególnych regionach, w niektórych znacznie, m.in. pod wpływem tradycji kulinarnych sąsiadów. Początki tradycyjnej kuchni słowackiej można przypisać czasom, gdy większość ludności mieszkała na wsi, na samodzielnym utrzymaniu, przy bardzo ograniczonym imporcie żywności i bez nowoczesnych środków konserwacji żywności i przetwórstwa. Dało to podstawę do kuchni mocno uzależnionej od wielu podstawowych produktów spożywczych, które mogą wytrzymać gorące lata i mroźne zimy. Należą do nich pszenica, ziemniaki, mleko i produkty mleczne, mięso wieprzowe, kiszona kapusta i cebula. W mniejszym stopniu wołowina, drób, jagnięcina i mięso kozie, jaja, parę innych warzyw lokalnych, owoce i grzyby tradycyjnie były jedzone. Wszystkie te były zwykle wytwarzane i przetwarzane przez same rodziny z jakiegoś lokalnego handlu na rynkach krajowych. Pszenica była podstawą, robiono z niej chleb, pierogi i kluski. Ziemniaki były głównie gotowane lub przetworzone do postaci ciasta ziemniaczanego. Mleko zostało przetworzone w szerokiej gamie produktów, takich jak masło, śmietana, maślanka i różnych rodzajów sera itp. Typowe produkty wieprzowe obejmują kiełbaski, lokalne rodzaje kaszanki, boczek wędzony i smalec. Przyprawy nie były powszechnie używane, a tłuszcze zwierzęce i masło były używane zamiast olejów roślinnych. Główne napoje to m.in. świeże i kwaśne mleko oraz piwo. Współczesna kuchnia słowacka jest pod wpływem różnych kuchni świata i korzysta z wielu różnych składników, przypraw i produktów wysoko przetworzonych.

    Goji, jagody goji – handlowa nazwa owoców dwóch blisko spokrewnionych gatunków: kolcowoju chińskiego (Lycium chinense) (z chiń.: 枸杞 pinyin: gǒuqǐ) oraz kolcowoju pospolitego (Lycium barbarum) (寧夏枸杞 pinyin: níngxià gǒuqǐ), należących do rodziny psiankowatych. Rośliny pochodzą z południowo-wschodniej Europy i Azji. W handlu zazwyczaj spotyka się owoce suszone. Na rynku tzw. zdrowej żywności można spotkać je pod nazwą Tybetańskie Goji, czy Himalajskie Goji, co nie ma związku z pochodzeniem geograficznym roślin.

    Normy żywienia – przyjęta na podstawie badań ilość energii i składników odżywczych wystarczająca zaspokojeniu znanych potrzeb żywieniowych praktycznie wszystkich zdrowych osób w populacji. Spożycie zgodne z określonymi w normach ma zapobiec chorobom z niedoboru energii i składników odżywczych, a także szkodliwym skutkom ich nadmiernej podaży. Należy pamiętać, że normy opracowywane są dla grup ludności, a nie dla poszczególnych osób i przeznaczone są dla ludzi zdrowych. Osoby chore powinny stosować się do zaleceń żywieniowych wyznaczonych przez lekarza specjalistę. Normy żywienia człowieka stosowane są w wielu dziedzinach związanych z żywnością i żywieniem, w tym przede wszystkim w:

    Agrobiznes – zespolone ze sobą działania człowieka mające na celu wytwarzanie finalnych produktów żywnościowych, począwszy od pozyskania surowców pierwotnych, a na gotowej żywności na stole konsumenta skończywszy. HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Points) – System Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli, zwany dalej „systemem HACCP” – postępowanie mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności przez identyfikację i oszacowanie skali zagrożeń z punktu widzenia wymagań zdrowotnych żywności oraz ryzyka wystąpienia zagrożeń podczas przebiegu wszystkich etapów produkcji i obrotu żywnością produktami spożywczymi; system ten ma również na celu określenie metod eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ustalenie działań korygujących.

    Uprawy energetyczne to uprawy roślin w celu pozyskania biomasy z przeznaczeniem na cele energetyczne czyli do produkcji energii cieplnej, energii elektrycznej oraz paliwa gazowego (biogazu) lub ciekłego. Biomasa jest zaliczana do odnawialnych zasobów energii. Za uprawy energetyczne uznaje się te uprawy, które nie wytwarzają żywności. Odpady z upraw roślin przemysłowych i żywnościowych też mogą być używane w celu produkcji energii, ale takie uprawy nie są uznawane za uprawy energetyczne. Produkcja w toku – termin używany w rachunkowości finansowej na określenie części produkcji przedsiębiorstwa, która nie została ukończona na koniec okresu rozliczeniowego (miesiąca), obejmuje produkty lub usługi w fazie tworzenia, na które poniesiono nakłady finansowe (zakupione materiały lub usługi obce, zapłacone lub należne wynagrodzenia pracowników itp.), lecz które nie osiągnęły jeszcze statusu wyrobów gotowych. Produkcję w toku wraz z półfabrykatami zalicza się do produkcji niezakończonej przedsiębiorstwa. Praktyczne rozróżnienie pomiędzy półfabrykatami i produkcją w toku bywa często trudne. Przyjmuje się, że półfabrykatem można określić produkt nieukończony, który przeszedł określone fazy procesu technologicznego i nadaje się do zmagazynowania, czyli można go zewidencjonować ilościowo i wartościowo, natomiast produkt niespełniający tych warunków zaliczany jest do produkcji w toku. Przykładem półfabrykatu może być gotowy podzespół (np. podwozie lub rama) pojazdu w produkcji, a przykładem produkcji w toku – przechodzący naprawę pojazd szynowy, w którym np. dokonano wymiany poszycia pudła i rewizji wózków, a nie ukończono regeneracji zderzaków lub wymiany sprzęgów.

    Konserwa - potoczne określenie produktu żywnościowego w puszce, słoju lub plastikowym pojemniku charakteryzującego się wydłużonym okresem przydatności do spożycia. Trwałość produktów zapewnia proces sterylizacji oraz szczelność opakowania chroniąca przed dostępem powietrza i zanieczyszczeń. Do niektórych produktów dodawane są także chemiczne środki konserwujące np. azotan sodu lub potasu w przetworach mięsnych. Adypinian potasu – organiczny związek chemiczny z grupy adypinianów, sól kwasu adypinowego i potasu. Stosowany jako dodatek do żywności o numerze E357. Wykorzystywany głownie przy produkcji produktów o niskiej zawartości soli oraz wody kotłowej. Jest regulatorem kwasowości oraz środkiem buforującym. Pozyskuje się go z buraków i soku trzciny cukrowej.

    Dodano: 24.08.2011. 00:19  


    Najnowsze