• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jak pasożyty malarii wykorzystują kamuflaż, by przechytrzyć organizm

    18.07.2011. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wyniki nowych badań międzynarodowych pokazują, że pasożyty malarii wykorzystują kamuflaż do pokonywania reakcji obronnych organizmu kobiet ciężarnych. Badania, których wyniki zaprezentowano w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), zostały częściowo dofinansowane z projektu EVIMALAR (W kierunku utworzenia stałego, europejskiego instytutu wirtualnego poświęconego badaniom nad malarią), który otrzymał wsparcie w kwocie 12 mln EUR z tematu "Zdrowie" Siódmego Programu Ramowego (7PR). Odkrycia mogą pogłębić naszą wiedzę na temat tej często śmiertelnej choroby i doprowadzić do opracowania skutecznej szczepionki.

    Naukowcy z Kopenhaskiego Szpitala Uniwersyteckiego (Rigshospitalet) i Uniwersytetu Kopenhaskiego w Danii we współpracy z Uniwersytetem Ghańskim w Legonie, Ghana oraz Liverpool School of Tropical Medicine w Wlk. Brytanii, odkryli że pasożyty malarii atakują łożyska przyszłych matek, ukrywając się przez układem immunologicznym organizmu.

    "Znaleźliśmy jedno prawdopodobne wyjaśnienie okresu, jaki jest potrzebny mechanizmom obronnym przyszłych matek na odkrycie infekcji łożyska" - wyjaśnia naczelna autorka Lea Barfod, która pracuje z profesorem Larsem Hviidem w Centrum Parazytologii Medycznej Uniwersytetu Kopenhaskiego.

    "Pasożyty są w stanie wykorzystać kamuflaż, który zapobiega rozpoznaniu ich przez przeciwciała układu immunologicznego, które w przeciwnym razie zwalczałyby je" - dodaje doktorantka. "A zatem mimo dysponowania przez układ immunologiczny całym potrzebnym arsenałem do walki z infekcją łożyska, broń okazuje się nieskuteczna ze względu na trudności ze zlokalizowaniem wroga. Jak na ironię kamuflaż również składa się z przeciwciał, ale takiego typu, który nie pomaga w zwalczeniu infekcji."

    Zainfekowanych malarią jest około 8,3% populacji ludzkiej. Nosicielami pasożyta jest 500 mln ludzi, a 1 mln umiera co roku na tę chorobę - twierdzą naukowcy. Choroba jest bardzo trudna do pokonania, ponieważ pasożyt niestrudzenie dąży do swojego celu, jakim jest przechytrzenie układu immunologicznego człowieka. Po przeniknięciu do organizmu pasożyt znajduje schronienie w erytrocytach, a problem pogłębia fakt, że układ immunologiczny nie zwalcza zainfekowanych komórek, gdyż to śledziona jest organem, który zazwyczaj filtruje komórki.

    Aby obejść ten filtr, pasożyt wysuwa haczyk białkowy, który przyczepia się do wewnętrznej ścianki naczynia krwionośnego. Nawet jeżeli przeciwciała układu immunologicznego zniszczą haczyk, pasożyt może wytworzyć kolejnych 60 haczyków, aby pokonać organizm. W ostatecznym rozrachunku pasożyt rozprzestrzenia się i doprowadza do infekcji coraz większej liczby erytrocytów, które zazwyczaj transportują substancje odżywcze i tlen w organizmie.

    "W zaawansowanej wersji zabawy w chowanego pasożyty nieustannie poszukują nowych sposobów zapobiegania rozpoznaniu ich przez przeciwciała" - zauważa profesor Hviid. "To rodzaj miejskiej partyzantki, w której walki prowadzone są o każdy dom. Jednym z przykładów jest zdolność pasożytów do ukrywania się w łożysku. Kiedy Afrykanka po raz pierwszy zachodzi w ciążę, jej łożysko zapewnia pasożytowi nową sposobność ukrycia się - nowy dom, można by rzec, i to w sposób uniemożliwiający wykrycie przez układ immunologiczny. Układ odpornościowy potrzebuje czasu na wypracowanie reakcji na nowe zagrożenie, a przez ten okres zakamuflowany pasożyt wyrządza szkody kobiecie i jej nienarodzonemu dziecku."

    Naukowcy informują, że będą badać, czy pasożyt malarii wykorzystuje kamuflaż na innych etapach infekcji.

    "Być może nie tylko pasożyty w łożysku są zdolne do ukrywania się w ten sposób" - zauważa profesor Hviid. "Zbudowanie ochrony przed malarią zabiera organizmowi zaskakująco dużo czasu i być może sztuczka, którą właśnie odkryliśmy stanowi część wyjaśnienia. Sprawdzenie, czy tak właśnie jest to dla nas ważna sprawa, abyśmy mogli zrozumieć malarię w ogóle, ale również by pomóc nam w dążeniach do opracowania szczepionki. Mamy przed sobą jeszcze mnóstwo pracy."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pasożyt bezwzględny (obligatoryjny) - organizm odżywiający się wyłącznie substancją żywą, który ginie w zarażonej przez siebie komórce. Pasożyty bezwzględne - w odróżnieniu od pasożytow względnych - nie można hodować na tradycyjnych sztucznych pożywkach. Pasożyty bezwzględne pełny cykl rozwojowy odbywają na żywej tkance oraz charakteryzują się wysokim stopniem specjalizacji. Żywiciel - organizm, na którego koszt żyje pasożyt dojrzały lub jego postacie rozwojowe. Pasożyty pozostają w różnych związkach z żywicielami. Immunizacja - polega na pobudzaniu mechanizmów odpornościowych organizmu do wywołania odpowiedzi immunologicznej, w wyniku działania antygenów. Możemy rozróżnić immunizację czynną i immunizację bierną. Czynna może przebiegać w sposób naturalny lub sztuczny. Sposób naturalny polega na przebyciu przez organizm choroby, natomiast sztuczny na otrzymaniu szczepionki. Immunizacja bierna ma miejsce wtedy, gdy organizm otrzymuje gotowe przeciwciała.W zależności od źródła przeciwciał, może to być immunizacja bierna dokonana w sposób sztuczny (np. surowica odpornościowa) lub w sposób naturalny (np. przeciwciała w siarze matki).

    Światowy Dzień Malarii (ang. World Malaria Day, fr. Journée mondiale du paludisme) – święto ustanowione przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia (WHA, WHO) w maju 2007 roku, upamiętniające globalną walkę z malarią. Obchodzone corocznie od 2008 roku w dniu 25 kwietnia. Jego celem jest wzrost świadomości społecznej dotyczącej malarii oraz redukcja skutków i skali choroby. Żywiciel ostateczny – organizm, w którym powstaje dorosła, rozmnażająca się płciowo forma pasożyta. Bardzo często żywiciel ostateczny umiera z powodu wyczerpującego jego organizm pasożyta, co jednak nie musi być koniecznością, gdyż znaczna część pasożytów jest specjalnie przystosowana do życia w cudzym organizmie w taki sposób aby nie doprowadzić do jego śmierci.

    Pasożytnictwo, parazytyzm – forma antagonistycznego współżycia dwóch organizmów, z których jeden czerpie korzyści ze współżycia, a drugi ponosi szkody. Termin ten stosowany jest w biologii – w odniesieniu do dwóch organizmów różnych gatunków – oraz w socjologii, gdzie pasożytnictwem nazywany jest próżniaczy tryb życia osoby zdolnej do pracy. Zbliżonymi do pasożytnictwa formami – spotykanymi w biologii rozwoju – są szczególne taktyki rozrodcze prowadzone przez parazytoidy, pasożyty lęgowe oraz niektóre gatunki tzw. pasożytów płciowych (np. matronicowate). Okienko serologiczne - jest to przedział czasu od chwili zakażenia do możliwości wykrycia tego zakażenia przez laboratorium za pomocą oznaczania obecności przeciwciał (na przykład za pomocą testu ELISA); inaczej okres od początku infekcji do wytworzenia przez organizm wykrywalnego stosowanymi w diagnostyce metodami miana przeciwciał zwalczających dany antygen. W przypadku HIV może trwać to kilka tygodni. Wcześniej chorobę można wykryć np. badaniami na obecność materiału genetycznego wirusa, np. metodą PCR. W okresie okienka serologicznego osoba może zakażać innych - już po 48 godz. od swojego zakażenia.

    Teoria nadzoru immunologicznego Burneta (nadzór immunologiczny, teoria Burneta) jest to teoria o mechanizmie kontroli komórek nowotworowych przez układ immunologiczny. Zakłada, że komórki zmienione nowotworowo pojawiają się w organizmie znacznie częściej niż nowotwory ujawnione klinicznie i są stale kontrolowane przez odpowiednie mechanizmy odpornościowe, które polegają na szybkiej detekcji i zniszczeniu ich. Upośledzenie sprawności tej ochrony prowadzi do rozplemu powstałych komórek nowotworowych do momentu, kiedy mechanizmy odpornościowe nie są już w stanie obronić się przed nowotworem. Pamięć immunologiczna – zjawisko polegające na "zapamiętywaniu" przebytych infekcji przez układ odpornościowy (wytworzenie odpowiednich dla tego rodzaju infekcji przeciwciał), co powoduje szybsze zwalczanie następnych infekcji. Zjawisko jest wykorzystywane w mechanizmie działania szczepionek (szczepionkę stanowi osłabiona lub martwa forma czynnika infekującego).

    Nadpasożytnictwo, pasożytnictwo wyższych rzędów, hiperpasożytnictwo, hiperparazytyzm – rodzaj pasożytnictwa wyższego (drugiego, a nawet trzeciego) rzędu, w którym żywicielem pasożyta jest inny pasożyt, co może skutkować pozytywnym wpływem na ograniczenie jego działań na żywiciela podstawowego. Żywicielem nadpasożyta (hiperparasitus) jest pasożyt pierwszego lub drugiego stopnia.

    Dirofilaria immitis - gatunek nicienia, pasożyt przenoszony przez komary. Występuje na całym świecie, najliczniej w strefie klimatu ciepłego i umiarkowanego. Nosicielami są ssaki drapieżne (Carnivora), w tym psy i koty. Mikroskopijnej wielkości postać larwalna przenoszona jest na skórę, z której powoli wnika do wnętrza organizmu, gdzie przemieszcza się do prawej komory serca lub pnia tętnicy płucnej. Tam może dojrzewać i osiągać wielkość osobnika dorosłego (do 30 cm). Wywołuje dirofilariozę.

    Cymothoa exigua - gatunek pancerzowca z rodziny Cymothoidae. Długość ciała zwierzęcia wynosi od 3 do 4 cm. Pasożyt atakuje język, wchodząc do jamy gębowej ryb przez skrzela. Wysysa krew dzięki pazurom na trzech przednich parach nóg. Gdy pasożyt rośnie, coraz mniej krwi dostaje się do języka, który ostatecznie zanika. Pasożyt zastępuje wtedy język ryby przez przyłączenie swojego własnego ciała do mięśni końca języka. Ryba może użyć pasożyta, jak normalnego języka. Cymothoa exigua nie powoduje jakichkolwiek innych uszkodzeń u ryby. Jest to jedyny znany pasożyt funkcjonalnie zastępujący narząd nosiciela. Flora fizjologiczna człowieka – tradycyjna nazwa mikroorganizmów występujących naturalnie w organizmie człowieka bez wywoływania objawów chorobowych. W związku z tym, że bakterie nie należą do królestwa roślin bardziej odpowiednią nazwą byłaby tutaj "biota fizjologiczna człowieka". U człowieka prawidłowo występuje około 10 bakterii, w większości beztlenowych. Niektóre grzyby także mogą stanowić skład prawidłowej flory, natomiast wirusy, pasożyty i priony do niej nie należą i zawsze są uznawane za chorobotwórcze. U osób z osłabioną odpornością flora fizjologiczna może powodować zakażenia, które nazywane są oportunistycznymi. Szerszym pojęciem jest mikrobiom, który obejmuje nie tylko mikroorganizmy komensalne i wpływające pozytywnie na organizm ludzki, ale również chorobotwórcze. Jego poznaniem zajmuje się Human Microbiome Project.

    Odporność humoralna - jeden z mechanizmów odporności swoistej. W reakcji odpornościowej humoralnej organizm wykorzystuje różne substancje chemiczne, najważniejszymi są w niej przeciwciała (białka odpornościowe). Przeciwciała są produkowane, a następnie uwalniane przez uczulone limfocyty B w odpowiedzi na pojawiający się w organizmie antygen.

    Dodano: 18.07.2011. 16:49  


    Najnowsze