• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jasne noce - wpływ cyklu sztucznego oświetlenia na obwód w pasie

    04.09.2012. 15:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Oświetlenie elektryczne od dawna umożliwia nam całodobową pracę, odpoczynek i rozrywkę, ignorując naturalny ruch obrotowy Ziemi, który wyznacza dzień i noc. Kiedy w 1879 r. Thomas Edison przeprowadzał testy pierwszej żarówki, to prawdopodobnie nie przypuszczał, że jego wynalazek może pewnego dnia przyczynić się do globalnej epidemii otyłości.

    To właśnie sugeruje artykuł autorstwa naukowca z Uniwersytetu w Aberdeen, Wlk. Brytania. Dr Cathy Wyse, z uczelnianego Instytutu Nauk Biologicznych i Środowiskowych, prezentuje w czasopiśmie BioEssays wyniki swoich prac badawczych nad wpływem cyklu sztucznego oświetlenia na nasze zdrowie, a zwłaszcza na naszą wagę.

    Zegar molekularny, obecny w każdej komórce ciała człowieka, reguluje nasz cykl sen-czuwanie. Posiada swój własny, wbudowany i domyślny rytm, niemal dokładnie dwudziestoczterogodzinny, umożliwiając doskonałe dostosowanie do cyklu dziennego, związanego z rotacją Ziemi.

    We współczesnym świecie zegar człowieka ma jednak trudności z dostrojeniem się do dziennego cyklu rotacji Ziemi - winę za ten stan rzeczy ponosi cykl sztucznego oświetlenia oraz nieregularne pory posiłków, pracy i snu w dzisiejszych czasach. Naukowcy nazywają ten brak równowagi między naturalnym rytmem dobowym naszego organizmu a środowiskiem "dyssynchronią dobową", a dr Wyse jest przekonana, że stanowi ona czynnik sprzyjający pęczniejącym taliom na świecie.

    "Powód tego stosunkowo nagłego wzrostu globalnej otyłości w rozwiniętym świecie wydaje się bardziej skomplikowany, aniżeli tylko dieta i aktywność fizyczna. Swój wkład mają tutaj inne czynniki, a dyssynchronia dobowa wymaga tu większej uwagi" - wyjaśnia badaczka.

    W swoich badaniach analizuje, jak dyssynchronia dobowa oddziałuje na zdrowie człowieka poprzez zakłócanie obwodów w mózgu odpowiedzialnych za regulację metabolizmu, co prowadzi do podwyższonego prawdopodobieństwa wystąpienia otyłości i cukrzycy.

    Dr Wyse dodaje: "Światło elektryczne umożliwiło ludziom przezwyciężenie odwiecznej synchronizacji zegara człowieka ze środowiskiem, a w ciągu ostatniego stulecia dzienny rytm posiłków, snu i czasu pracy stopniowo znikał z naszego codziennego życia. Zegar człowieka napotyka trudności z dostrojeniem się do naszego wysoce nieregularnego trybu życia i jestem przekonana, że skutkuje to problemami metabolicznymi i zdrowotnymi, zwiększając naszą podatność na otyłość".

    Zegar człowieka jest regulowany przez geny, a wyniki badań sugerują, że niektóre osoby mogą być bardziej niż inne zagrożone skutkami dyssynchronii dobowej. Na przykład ludzie pochodzący z regionów równikowych mogą mieć bardzo regularne zegary, co może zwiększać ich wrażliwość na skutki dyssynchronii dobowej.

    Dr Wyse oparła swoje prace na badaniu drobnoustrojów, roślin i zwierząt, które wykazują, że synchronizacja wewnętrznego zegara z rytmem środowiska ma istotne znaczenie dla zdrowia i przetrwania, co prawdopodobnie sprawdza się również w przypadku człowieka.

    Chociaż zmiana norm pracy i całodobowy tryb życia stanowią podstawę w dzisiejszym rozwiniętym świecie, zdrowy rytm dobowy nadal można utrzymać poprzez przestrzeganie stałych pór posiłków, dbanie o spokojny, nieprzerwany sen w nocy w całkowitej ciemności i wystawianie się na światło słoneczne za dnia.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zegar Shortta (ang.: Shortt synchronome clock) – elektromechaniczny zegar wahadłowy, wynaleziony w 1921 roku przez brytyjskiego inżyniera Williama Hamiltona Shortta, we współpracy z zegarmistrzem Frankiem Hope Jonesem. W latach 1922–1956 firma Synchronome Co., Ltd. of London wyprodukowała około stu egzemplarzy tego zegara. Zegary Shortta były najdokładniejszymi zegarami mechanicznymi, jakie kiedykolwiek zostały skonstruowane. Od roku 1922 aż do końca lat 40. XX wieku (kiedy zastąpiono je dokładniejszymi zegarami kwarcowymi) opierała się na nich cała światowa służba czasu. Dokładność ich chodu sięgała pojedynczych milisekund na dobę (chociaż ostatnie doświadczenia wskazują, że można ją poprawić nawet do 200 mikrosekund na dobę). Zegary te w 1926 roku po raz pierwszy z powodzeniem wykorzystano do pomiaru niewielkich zmian prędkości rotacji Ziemi. Otyłość brzuszna – zwana inaczej "otyłością centralną", "otyłością typu jabłko", "otyłością trzewną", "otyłością wisceralną", "otyłością androidalną". Jest częściej spotykana u mężczyzn niż u kobiet. Jej powikłaniami mogą być: Fotoperiodyzm ─ fizjologiczna reakcja organizmu na zmianę czasu trwania okresów ciemności i światła w rytmie okołodobowym związana z działaniem zegara biologicznego. U podstaw fotoperiodyzmu leżą zjawiska fotoindukcji (zaprogramowana genetycznie odpowiedź organizmu na skracanie się lub wydłużanie dnia) i fotorefrakcyjności (zachodząca stopniowo adaptacja organizmu do skracającego się lub wydłużającego dnia). Okres indukcji świetlnej nazywany jest fotoperiodem, a graniczna wartość czasu trwania dnia lub nocy, uruchamiająca procesy fizjologiczne i behawioralne to fotoperiod krytyczny. Znajomość zjawisk związanych z fotoperiodyzmem jest wykorzystywana w hodowli roślin i zwierząt gospodarskich.

    Nocny tryb życia – pojęcie określające zachowanie zwierząt, które śpią w ciągu dnia, zaś okresem ich największej aktywności jest noc. Przeciwieństwem nocnego trybu życia jest dzienny tryb życia, charakterystyczny między innymi dla człowieka. Niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym (upośledzenie umysłowe umiarkowane, dawniej imbecylizm - niestosowana z uwagi na negatywne znaczenie w języku potocznym) – funkcjonowanie intelektualne dorosłego człowieka na poziomie 9. roku życia. W okresie przedszkolnym istnieją trudności z nabywaniem reguł społecznych (lojalność, współdziałanie), a także niezręczność fizyczna, powolny rozwój motoryczny. Poza tym do 9. roku życia rozwój jest prawidłowy. Osoby takie mogą nabywać umiejętności samoobsługowe, nie gubią się w dobrze znanym terenie, mogą pracować w zakładach pracy chronionej. Nie powinny zakładać rodzin.

    Rytm okołodobowy, rytmika okołodobowa, rytmika circadialna – dobowy cykl zmian zachowania się zwierząt oraz zmian w fizjologii roślin tłumaczony istnieniem zegara biologicznego, tj. czynników wewnętrznych regulujących cykliczny charakter procesów wzrostu i rozwoju, aktywności, snu czy odżywiania się. Środowisko pracy (inaczej: otoczenie pracy) - tworzy je zespół czynników materialnych i społecznych, z którymi styka się pracownik podczas wykonywanej pracy. Istotne jest zakreślenie czynników mogących powodować zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia pracownika.

    Podstawowa przemiana materii (PPM) (ang. Basal metabolic rate) - najmniejsze tempo przemiany materii zachodzące w organizmie człowieka, niezbędne do podtrzymania podstawowych funkcji życiowych, znajdującego się w stanie czuwania, w warunkach zupełnego spokoju fizycznego i psychicznego, komfortu cieplnego, który na 12 godzin przed badaniem nie spożywał żadnych posiłków, po 3 dniach diety bezbiałkowej i po co najmniej 8 godzinach snu. W zależności od wieku oraz stylu życia podstawowa przemiana materii pochłania od 45% do 70% dziennego zapotrzebowania energetycznego człowieka. Temperatura ciała człowieka w dużej mierze zależy od miejsca pomiaru, pory dnia oraz poziomu aktywności danej osoby. Wbrew powszechnej opinii nie istnieje jedna, stała, wartość temperatury ciała dla wszystkich osobników.

    Popęd śmierci, Tanatos, destrudo – według psychoanalizy Freuda są dwa główne popędy sterujące motywacjami człowieka: popęd życia i popęd śmierci, destrukcji. Obydwie motywacje bardzo silnie wpływają na osobowość człowieka. Popęd życia charakteryzuje się głęboką chęcią do życia, pozytywną motywacją, optymistycznym spojrzeniem na otaczającą rzeczywistość; pragnieniem egzystencji i działania. Popęd śmierci zaś charakteryzuje się chęcią śmierci, chociaż niekoniecznie negatywnym nastawieniem do otoczenia. Wyczekiwanie na dzień, w którym może nadejść długo oczekiwana śmierć jest jak uwieńczenie drogi niosącej wiele wyzwań i działań. Ludzie przejawiający popęd śmierci potrafią osiągnąć bardzo imponujące wyniki swojego działania, sukcesy, nagrody i niekiedy uznanie otoczenia. Popęd śmierci jest bowiem niezwykle silną motywacja do działania, do podejmowania wyzwań i osiągania swoich celów. Bardzo często osoby takie mają wiele zdolności, które cechują się między innymi: trzeźwym spojrzeniem na świat, wyczuleniem na krzywdy ludzkie, niesprawiedliwość i oszustwa, analitycznym myśleniem i umiejętnością zarządzania większymi grupami ludzi. Nie posiadając pragnień takich jak ludzie z popędem życia, ludzie z popędem śmierci są w stanie długo i rzetelnie pracować, bez względu na niewygody fizyczne czy psychiczne, jak np. modelki, które potrafią się głodzić by osiągnąć swój sukces, szefowie firm, którzy spędzają większość życia na budowaniu swojego interesu nie bacząc na swoje wygody, ludzie dochodzący do ogromnych sukcesów za którymi stoi wiele wyrzeczeń, bólu i ciężkiej pracy. Tego typu odporność i przystosowanie do wydarzeń niewygodnych może być wynikiem naturalnych skłonności ludzi z popędem śmierci do samookaleczania się, autodestrukcji, na której bazują budowanie swojego sukcesu i znaczne wyprzedzenie innych ludzi w osiągnięciach. Obydwie motywacje, życia jak i śmierci, niosą ze sobą potężną siłę do osiągania swoich celów. Cele te jednak zasadniczo mogą się różnić.

    Dodano: 04.09.2012. 15:37  


    Najnowsze