• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Komórki nowotworowe pod lupą projektu

    04.01.2012. 17:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W ramach finansowanego przez UE projektu MolDiag-Paca (Nowe molekularne narzędzia diagnostyczne w zapobieganiu i diagnozowaniu nowotworu trzustki) bada się nowe sposoby wczesnego wykrywania nowotworu trzustki metodą obrazowania molekularnego. Celem projektu jest również opracowanie metod obrazowania umożliwiających wykrycie w organizmie człowieka nawet najmniejszej liczby komórek nowotworowych lub komórek prekursorowych raka.

    Autorem pomysłu był profesor Stephan Hahn z niemieckiego Uniwersytetu Ruhr w Bochum i jego koledzy uczestniczący w pracach nad projektem. Założyli, że w usuniętym chirurgicznie guzie trzustki powinny występować wszystkie stadia mutacji komórek, od zdrowych tkanek po w pełni wykształcone komórki nowotworowe.

    Na podstawie przeprowadzonych analiz zespoły badawcze opracowały czteroetapowy model rozwoju nowotworu trzustki. Zidentyfikowano przy tym szczególnego rodzaju zmianę chorobową widoczną pod mikroskopem - tzw. śródnabłonkową neoplazję trzustki (pancreatic intraepithelial neoplasia - PanIN), która jest wskaźnikiem choroby. Po opracowaniu modelu progresji naukowcy przystąpili do wyizolowania szeregu białek, a ściślej mówiąc - informacyjnego RNA (mRNA), który jest pośrednim etapem między białkiem a DNA, często występującym w komórkach prekursorowych nowotworu trzustki i może posłużyć jako marker.

    Obecnie partnerzy projektu pracują nad uzyskaniem cząsteczek wiążących dla pięciu białek zidentyfikowanych jako markery oraz opracowaniem strategii ich wykrywania. Jak wyjaśnił profesor Hahn, pełnią one funkcję "biologicznego szkła powiększającego". Aktualnie na kulturach komórkowych bada się dwie różne procedury: W pierwszej z nich wykorzystuje się radioaktywny czynnik diagnostyczny przeznaczony do wprowadzenia do krwiobiegu; odbiegające od normy komórki można wówczas wykryć metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). W drugiej metodzie stosuje się próbnik fluorescencyjny, który umożliwia wykrywanie zmutowanych komórek metodą endoskopową.

    Profesor Hahn uważa, że zweryfikowanie tych metod wymaga jeszcze co najmniej trzech lat pracy. Dopiero wówczas można będzie poddać je próbom w warunkach klinicznych. - Bylibyśmy bardzo szczęśliwi, gdy udało nam się odkryć bezpieczną metodę wykrywania stadium PanIN-3 - powiedział profesor Hahn. - Nie mam tu na myśli wielkiej liczby komórek. Problem polega na tym, czy uda nam się w chorobowo zmienionym miejscu uzyskać na tyle silny sygnał, aby można było go wykryć z zewnątrz.

    W artykule opublikowanym w 2006 r. w czasopiśmie "Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention" stwierdzono, że w UE rak trzustki zajmuje szóste miejsce w statystykach obejmujących najczęstsze przyczyny zgonu z powodu choroby nowotworowej. Co roku umiera na niego około 55 000 osób. Ta odmiana nowotworu we wczesnych stadiach nie wykazuje żadnych objawów choroby. Z chwilą wystąpienia objawów okazuje się, że u 80 procent chorych nowotwór już utworzył przerzuty. Ponadto ani chemoterapia, ani leczenie chirurgiczne nie są zbyt skuteczne w leczeniu jego późniejszych stadiów. W wyniku tego 95 procent pacjentów umiera w ciągu pierwszego roku od postawienia diagnozy.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Retinopatia Purtschera - to rzadkie powikłanie występujące w przebiegu ostrego zapalenia trzustki przejawiające się nagłym i ciężkim pogorszeniem ostrości wzroku u pacjenta z zapaleniem trzustki. RB (pRb, Rb) – białko kodowane przez gen supresorowy RB1. Gen RB1 jest zmutowany w wielu typach nowotworów człowieka. Nazwa białka RB pochodzi od siatkówczaka (retinoblastoma), nowotworu spowodowanego mutacjami w obydwu allelach kodującego białko genu RB1. Białko RB w komórkach jest obecne zazwyczaj jako fosfoproteina, i jest substratem reakcji fosforylacji przeprowadzanej przez liczne białka enzymatyczne z rodziny kinaz. Udowodnioną funkcją białka RB jest zapobieganie podziałowi komórki przez zatrzymanie cyklu komórkowego. Niefunkcjonalne białko RB nie zapobiega podziałom komórek, stąd udowodniony związek między mutacjami z utratą funkcji w genie RB1 a niekontrolowanymi podziałami komórek nowotworu. Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.

    Rakowe komórki macierzyste (ang. Cancer stem cells, CSCs) - to inicjalne, niezróżnicowane komórki rakowe (obecne w guzach i nowotworach układu krwiotwórczego), mające możliwość przekształcania się we wszystkie rodzaje komórek tworzących masę nowotworową.
    Jedna z teorii wyjaśniających proces nowotworzenia zakłada, że rakowe komórki macierzyste są prekursorami innych komórek nowotworowych i odgrywają kluczową rolę w powstawaniu raka. Komórki te, w przeciwieństwie do innych komórek rakowych, są rakotwórcze (same w sobie mają zdolność do wywoływania raka). Podejrzewa się, że CSCs są przyczyną występowania przerzutów i nawrotów choroby nowotworowej. Wysepki Langerhansa (łac. insulae pancreaticae), inaczej wysepki (wyspy) trzustkowe – jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego, w postaci zgrupowania (skupiska) komórek występujących i rozrzuconych w miąższu trzustki. Stanowią one około 1% masy całej trzustki. Człowiek posiada od 1 do 2 mln takich komórek, które wydzielają hormony regulujące węglowodanową przemianę materii organizmu.

    Rak trzustki (łac. carcinoma pancreatis, ang. pancreatic cancer) – złośliwy nowotwór części zewnątrzwydzielniczej trzustki. Wyspiak trzustki – grupa guzów neuroendokrynnych zlokalizowanych w trzustce. Wywodzą się z komórek wysp trzustkowych często zachowując cechy sekrecji hormonów. Stanowią 1,3% wszystkich nowotworów złośliwych trzustki.

    Markery nowotworowe (inaczej: znaczniki nowotworowe) – specyficzne substancje obecne we krwi, moczu bądź w wycinkach tkanek pacjenta, których identyfikacja wymaga analiz wykraczających poza typowe testy diagnostyczne używane w onkologii. Badanie ich rodzaju oraz stężenia ułatwia postawienie diagnozy, ocenę ryzyka i długookresowe monitorowanie stanu zdrowia chorego. Pomiar może być dokonany za pomocą różnorodnych technik, przystosowanych do badania próbek DNA, RNA, białek, całych komórek oraz tkanek. Antygen nowotworowy jest pojęciem bliskoznacznym, ale o węższym znaczeniu. O zmianach w przebiegu choroby nowotworowej świadczą również charakterystyczne odchylenia powszechnie stosowanych wskaźników. Skala punktacji Glasgow – skala stosowana w rozpoznawaniu ciężkiej postaci ostrego zapalenia trzustki. Oceny dokonuje się dwukrotnie – po 24 i 48 godzinach od początku objawów. Ciężkie zapalenie rozpoznaje się, gdy spełnione są co najmniej 3 z poniższych kryteriów.

    Dodano: 04.01.2012. 17:26  


    Najnowsze