• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kopalnia soli w Wieliczce uzyskała status podziemnego sanatorium

    11.08.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Na mocy decyzji ministra zdrowia, kopalnia soli w Wieliczce uzyskała status sanatorium uzdrowiskowego w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych. Będzie to pierwsze w Polsce podziemne uzdrowisko - poinformowały władze kopalni. 


    "Podstawą do ubiegania się kopalni o status podziemnego sanatorium uzdrowiskowego była znowelizowana w marcu br. ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym. Po wejściu ustawy w życie, kopalnia złożyła wniosek o potwierdzenie możliwości leczenia uzdrowiskowego. 4 sierpnia otrzymaliśmy decyzję ministra" - powiedział na konferencji prasowej prezes zarządu Kopalni Soli "Wieliczka" Kajetan d'Obyrn.

    Lecznictwo uzdrowiskowe prowadzone będzie w uznanych za sanatorium uzdrowiskowe podziemnych wyrobiskach górniczych, tj. komorach "Jezioro Wessel", "Stajnia Gór Wschodnich" i "Smok". Leczenie dotyczyć będzie chorób górnych i dolnych dróg oddechowych oraz chorób skóry.

    Decyzja wydana została na podstawie operatu uzdrowiskowego, przedstawionego przez kopalnię i gminę Wieliczka, potwierdzającego właściwości lecznicze mikroklimatu w komorach kopalni. Właściwości te potwierdzało m.in. świadectwo Instytutu Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego PAN.

    Według naukowców, w komorach solnych panuje specyficzny mikroklimat, w tym szczególnie leczniczy aerozol, uznany za jeden z podstawowych czynników subterraneoterapii, zawierający jony chloru, sodu, magnezu i wapnia. Znaczenie mają również takie właściwości atmosfery podziemnej, jak odpowiednia temperatura, wilgotność, ciśnienie, ruch powietrza, ujemna jonizacja. Ważna także jest zawartość jodu i bromu, brak toksycznych związków w atmosferze, wyjątkowa czystość bakteriologiczna.

    W kopalni od ośmiu lat istnieje już Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno-Leczniczy, oferujący rehabilitację dróg oddechowych zarówno refundowaną przez NFZ, jak i na warunkach komercyjnych. Usługi cieszą się dużym zainteresowaniem, kolejka liczy ok. 1,5 tys. pacjentów, którzy muszą czekać ok. 10 miesięcy.

    Władze kopalni liczą, że po przyznaniu statusu sanatorium uzdrowiskowego zawarte zostaną nowe umowy z NFZ, co pozwoli zarówno rozszerzyć ofertę ośrodka w zakresie leczenia uzdrowiskowego, jak i rozładować kolejkę oczekujących. Uruchomione zostanie leczenie sanatoryjne w turnusach 21- i 28- dniowych, w trakcie których pacjenci będą spędzać pod ziemią 6,5 godz. dziennie lub nocować pod ziemią.

    W skład ośrodka wchodzą: kompleks trzech leczniczych komór położonych 135 metrów pod ziemią, poradnie i gabinety lekarskie oraz zabiegowe, umieszczone w Młynie Solnym na powierzchni. Komora "Jezioro Wessel" posiada 60 miejsc rehabilitacyjnych, w "Stajni Gór Wschodnich" znajduje się m.in. czytelnia i tężnia (fontanna do wytwarzania aerozolu solnego), oraz 36 łóżek w przedziałach noclegowych. W adaptowanej komorze "Smok" znajdą się m.in. urządzenia do zabiegów suchych (inhalacja, kinezyterapia), oraz mokrych (kąpiele solankowe, perełkowe, masaż podwodny).

    Kopalnia Soli Wieliczka jest miejscem, w którym w latach 50. XX wieku narodziła się nowatorska metoda leczenia schorzeń układu odechowego, zwana subterraneoterapią, polegająca na ekspozycji chorych w solnych komorach na określone czynniki mikroklimatu wyrobisk solnych. Jej twórcą był Mieczysław Skulimowski.

    Po opracowaniu metody terapeutycznej w 1964 roku w kopalni powstało pierwsze w kraju i pierwsze tego typu na świecie podziemne sanatorium alergologiczne "Kinga", wykorzystujące do celów leczniczych podziemia kopalni. W 1970 roku w rozporządzeniu Rady Ministrów wykazano Wieliczkę jako miejscowość o cechach uzdrowiskowych, jednakże Wieliczka nigdy nie uzyskała statusu uzdrowiska. Po nowelizacji przepisów w 2005 roku prowadzenie lecznictwa uzdrowiskowego w kopalni stało się niemożliwe.

    Walory lecznicze kopalni znano już w XVI wieku, a w wieku XIX Wieliczka znana była jako kurort, w którym leczono kąpielami solankowymi i inhalacjami. "Chcemy być kontynuatorami tych tradycji i działań doktora Mieczysława Skulimowskiego" - powiedział dyrektor Podziemnego Ośrodka Rehabilitacyjno-Leczniczego, Jan Kubas.

    Wielicka kopalnia działa nieprzerwanie od połowy XIII wieku. Pod ziemią powstał labirynt liczący prawie 300 km korytarzy. Obecnie trasa turystyczna liczy 2,5 km długości i obejmuje ponad 20 komór. W 1978 roku kopalnia została wpisana na I Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

    PAP - Nauka w Polsce

    hp/ hes/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka – muzeum założone w 1951 roku z inicjatywy profesora szkoły średniej w Wieliczce, Alfonsa Długosza; narodowa instytucja kultury. Muzeum mieści się w nieczynnej części jednej z najstarszych na świecie kopalni soli kamiennej (Żupa krakowska). Prezentuje historię górnictwa soli, rozwój techniki kopalnianej, dzieje przemysłu solnego i historię miasta Wieliczka. Zbiory muzeum liczą ok. 20 tys. eksponatów. Muzeum wraz z całą kopalnią zostało wpisane w roku 1978 przez UNESCO na pierwszą Międzynarodową Listę Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego. Feliks Boczkowski - (1804-1855) - doktor medycyny i chirurgii, pełniący w Wieliczce funkcje lekarza slinarnego. Na podstawie wieloletnich badań górników pracujących w kopalni doszedł do wniosku, że panujący pod ziemią mikroklimat (aerozol soli i innych minerałów oraz stała temperatura) korzystnie wpływa na funkcjonowanie układu oddechowego oraz leczenie. W 1826 r. wprowadził więc leczenie kąpielami solankowymi, a 13 lat później uruchomił w Wieliczce Zakład Kąpieli Solankowych. Wyniki badań opublikował w pierwszej polskiej rozprawie naukowej z zakresu leczenia solankowego: O Wieliczce pod względem historyi naturalnej, dziejów i kąpieli (Bochnia, 1843). Uchodzi za ojca tej dziedziny medycyny. Lecznictwo uzdrowiskowe – zorganizowana działalność, która polega na świadczeniu przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego opieki zdrowotnej przy wykorzystaniu leczniczych właściwości surowców naturalnych, wód mineralnych i właściwości klimatu. Podstawową funkcją lecznictwa uzdrowiskowego jest odnowa sił biologicznych człowieka poprzez wykorzystanie wód leczniczych, kopalin naturalnych i zdrowotnych właściwości klimatu.

    Summer Music Festival – cykl koncertów organizowanych w Wieliczce od 2007 roku przez Polskie Towarzystwo Straussowskie i Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Sceny festiwalowe rozlokowane są w najbardziej reprezentacyjnych częściach miasta m.in. na zamkowym dziedzińcu, na placu przed Pałacem Konopków w podziemiach kopalni soli, a także w innych ciekawych miejscach miasta. Program jest tak zróżnicowany, by spełnić oczekiwania melomanów oraz publiczności mającej sporadyczny kontakt z muzyką poważną. Podczas Festiwalu odbywają się koncerty muzyki poważnej, w tym instrumentalnej, wokalnej, operowej; operetkowej, musicalowej, piosenki aktorskiej. Stałym punktem programu są występy orkiestry Straussowskiej OBLIGATO pod kierownictwem Jerzego Sobeńki. Alfons Długosz (ur. 1902, zm. 1975) – malarz i fotografik, nauczyciel. Zainicjował działania prowadzące do uratowania zabytkowych komór i urządzeń kopalni soli w Wieliczce.

    Solny świat – największe w Polsce malowidło 3D i prawdopodobnie drugie co do wielkości na świecie (po Reebok CrossFit: 3D Street Art w Londynie). Obraz jest namalowany na płycie Rynku Górnego w Wieliczce. Przedstawia wnętrze kopalni soli w Wieliczce. Autorem malowidła jest Ryszard Paprocki. Solny świat jest wizją podziemi kopalni soli. Kompozycja przedstawiona na obrazie zawiera charakterystyczne elementy wnętrz wielickich żup solnych – m.in. Kaplicę Świętej Kingi – widzianych w skalnej rozpadlinie. Obraz zajmuje powierzchnię ponad 350 m². Sylwery Miszke (ur. 20 czerwca 1832 prawdopodobnie w Rakszawie, zm. 27 stycznia 1911 w Wieliczce) – urzędnik galicyjski, C. K. nadradca górniczy, dyrektor salin bocheńskich w latach 1879-1889 i Kopalni Soli Wieliczka w latach 1890-1895, działacz społeczny

    Kopalnia soli – kopalnia eksploatująca złoże solne typowymi wyrobiskami górniczymi (głębinowymi) w odróżnieniu od kopalni solankowej. Stanisław Anioł (ur. 6 maja 1950 w Wieliczce), górnik-rzeźbiarz, od lat związany z Kopalnią soli Wieliczka. Jeden z nielicznych na świecie specjalizujących się w rzeźbie w bryle solnej. Wykonuje również prace w kamieniu i drewnie, para się ponadto metalo- i korzenioplastyką.

    Żupy krakowskie – przedsiębiorstwo powstałe pod koniec XIII wieku, w skład którego wchodziła żupa w Wieliczce (Kopalnia soli Wieliczka) i żupa w Bochni (Kopalnia soli Bochnia), wraz z warzelniami znajdującymi się w tych miastach, nadwiślańskich portów żupnych oraz – w XVII wieku – warzelni soli w Dobiegniewie. Przedsiębiorstwem zarządzał żupnik mianowany przez króla. Pierwszym żupnikiem tej saliny został w 1333 Francuz, Wojciech Porinus. Przedsiębiorstwo działało przez blisko 500 lat, aż do I rozbioru Polski (1772), bez większych zmian organizacyjnych. Okres rozkwitu żupy krakowskiej przypadał od XVI wieku do połowy XVII wieku. W okresie tym tylko w żupie w Wieliczce pracowało ok. 2000 górników, a wydobycie przekraczało 30 000 ton soli. Żupa krakowska była największym w dawnej Rzeczypospolitej zakładem przemysłowym i jednym z największych w Europie. Po I rozbiorze Polski doszło do jej podziału na dwie oddzielne kopalnie soli w Wieliczce i Bochni.

    Mieczysław Maciej Skulimowski (ur. 1930, zm. 1982) – lekarz górniczy w wielickiej kopalni, kontynuator dzieła Feliksa Boczkowskiego.

    Katastrofa górnicza w kopalni Heinitz – katastrofa w niemieckiej kopalni węgla kamiennego Heinitz (od 1945 do 2004 roku działającej jako kopalnia Rozbark) w Bytomiu. W wyniku wybuchu gazów oraz pyłu węglowego zginęło 145 górników. Jest to jedna z najtragiczniejszych katastrof górniczych na obszarze dzisiejszej Polski oraz największa w bytomskim górnictwie. Kopalnia galmanu "Kozioł" w Sławkowie – nieistniejąca prywatna kopalnia galmanu w Sławkowie w województwie śląskim. Działała z przerwami od 1822 do 1881. Założona w latach 1821–1822 przez mieszkańców Sławkowa pod przewodnictwem burmistrza Jakuba Kubiczka. Zlokalizowana na zachodnim przedmieściu Sławkowa o nazwie "Kozioł". Wybitych wówczas zostało 5 szybów oraz wykopanych 10 dołów i kilka podziemnych ulic. Kopalnia zatrudniała początkowo 47 pracowników. Do 1840 roku dawała rocznie średnio 5.000–6.000 kibli galmanu, w szczytowym pod względem wydobycia roku 1828 – 9.000 kibli. W latach 1823–1840 w kopalni wydobyto ogółem 50.000 kibli galmanu. W 1840 roku kopalnia została zamknięta, jednak w połowie lat 40. wydobycie zostało wznowione metodą odkrywkową przez hr. Jana Ciechanowskiego. Zaniechano go w 1860. Kopalnia uruchomiona została ponownie w 1874 jako kopalnia głębinowa przez dziedzica wsi Okradzionów Bogusława Przybylskiego. Początkowo dawała 1000 ton galmanu rocznie, jednak złoże szybko się wyczerpywało. W 1880 wydobyto już tylko 10 ton galmanu, a w roku następnym kopalnię zamknięto. W latach 1880–1885 właściciel próbował bez powodzenia odnaleźć nowe pokłady. Ostatnie poszukiwania w kopalni "Kozioł" prowadzone były w latach 1909–1910. Na obszarze 6 ha wykopanych wówczas zostało 28 szybów o głębokości od 4 do 34 metrów (łącznie 300 metrów). Kopalnia odwadniana była pompą o napędzie parowym, ulokowaną nad 17-metrowym szybem. Wydrążonych też zostało kilka chodników w różnych kierunkach i na różnych poziomach, jednak do właściwej eksploatacji już nie przystąpiono. Ostatnie widoczne ślady istnienia kopalni "Kozioł" zniszczone zostały w latach siedemdziesiątych XX wieku, w czasie poszerzania drogi krajowej nr 94.

    Uzdrowiska górskie: Uzdrowiskiem nazywa się obszar mający złoża naturalnych surowców leczniczych, dostęp do wody morskiej i klimat o właściwościach leczniczych, albo jeden z tych czynników oraz zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego jak również sprzyjające warunki środowiskowe i sanitarne, w których prowadzone jest metodyczne leczenie określonych chorób oraz może być prowadzona działalność wypoczynkowo turystyczna. Należy pamiętać, że o tym czy miejscowość jest statutowo uznana za uzdrowisko decyduje ustawa. Kopalnia węgla kamiennego (KWK) – rodzaj kopalni, w której wydobywa się węgiel kamienny z pokładów położonych pod ziemią metodą odkrywkową lub głębinową.

    Dodano: 11.08.2011. 00:25  


    Najnowsze