• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Krew i produkty krwiopochodne jednymi z najważniejszych leków

    03.10.2008. 16:44
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Krew i produkty krwiopochodne wciąż należą do najważniejszych leków i nieprędko zastąpią je preparaty sztucznego pochodzenia. Co roku w Polsce dokonuje się około 2 milionów przetoczeń krwi - mówił dr Wojciech Łuszczyna na konferencji prasowej, zorganizowanej przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

    Jak powiedział dr Dariusz Piotrowski, dyrektor Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Warszawie, bez krwi nie mogłyby działać szpitale. Samo Centrum Zdrowia Dziecka, gdzie przeprowadza się 450 operacji serca rocznie, potrzebuje do tego celu kilkuset litrów krwi.

    Pierwsze próby przetaczania krwi podjęto już w XVII wieku, jednak początkowo często kończyły się niepowodzeniem. Dopiero dzięki odkryciu grup krwi, właściwej temperatury przechowywania (4 stopnie Celsjusza) oraz środków zapobiegających krzepnięciu stało się możliwe powszechne stosowanie przetaczania krwi - przypomniała dr Elżbieta Lachert z Instytutu Hematologii i Transfuzjologii. Wprowadzone w ostatnich latach techniki pozwalające na przetaczanie krwi w układzie zamkniętym znacznie zmniejszyły ryzyko zakażenia krwi z zewnątrz, jednak nadal biorca krwi mógł zarazić się od dawcy - czego dowiodły tragiczne serie zakażeń wirusowymi zapaleniami wątroby typu B czy C oraz wirusem HIV.

    By temu zapobiec, stosuje się wiele środków bezpieczeństwa. Po pierwsze dawcy powinni być starannie dobrani (na podstawie ankiet i badań), a ich krew trafiać do biorców dopiero po upłynięciu pewnego czasu (by mogło się ujawnić ewentualne zakażenie). Pod drugie krew jest zawsze badana na obecność wirusów, a następnie poddawana obróbce (inaktywacji), która ma eliminować wszelkie szkodliwe czynniki. W tym celu używa się miedzy innymi nanofiltracji i różnych substancji niszczących wirusy. Wreszcie ważnym elementem jest wprowadzenie odpowiedniego systemu jakości - polskie centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa spełniają te warunki.

    Choć krew oddawana jest honorowo, wysokie koszty jej obróbki, magazynowania i przetwarzania sprawiają, że to drogi lek. Trwają prace nad sztuczną krwią, ale preparaty krwiozastępcze wciąż dalekie są od doskonałości. Oprócz pełnej krwi, w praktyce leczniczej stosuje się także preparaty krwiopochodne - na przykład samo osocze, krwinki czy płytki. Z krwi wytwarzany jest również medyczny klej fibrynowy, albuminy i immunoglobuliny.

    Szczególnym przypadkiem produktu krwiopochodnego są czynniki krzepnięcia - głównie VIII i IX, które trzeba stale podawać chorym na hemofilię. Bez nich łatwo mogliby się wykrwawić. Można je uzyskiwać z krwi, ale mogą też być wytwarzane dzięki rekombinacji genetycznej - na przykład przez zmienione genetycznie komórki zwierzęce. Nasze władze nie chcą kupować leków rekombinowanych, bo są o kilkadziesiąt procent droższe.

    Jak jednak zwracają uwagę przedstawiciele organizacji osób chorych na hemofilię, stosowanie pozornie tańszych krwiopochodnych preparatów czynników krzepnięcia może się dla pacjentów skończyć utratą zdrowia, zaś dla budżetu - wielokrotnie wyższymi wydatkami.

    Preparaty czynnika krzepnięcia przygotowuje się z krwi nawet dziesiątek tysięcy dawców, a chorzy na hemofilię muszą je przyjmować systematycznie. Wystarczy jeden lub kilku zarażonych dawców, by zakazić nawet 90 procent pacjentów z hemofilią - a oni z kolei mogą zarazić zdrowych.

    Irlandczycy już wiele lat temu zrezygnowali z krwiopochodnych czynników krzepnięcia na rzecz rekombinowanych, uzyskując korzyści finansowe i zdrowotne. W Polsce też mogłoby się to opłacić. Tyle, że aby to zauważyć, konieczna byłaby współpraca między Ministerstwem Zdrowia, NFZ i ZUS - podkreślił dr Wojciech Łuszczyna z Urzędu Rejestracji.

    PAP - Nauka w Polsce, Paweł Wernicki

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Czynnik VIII, globulina antyhemofilowa (AHG), czynnik antyhemofilowy(AHF), czynnik płytkowy I, czynnik antyhemofilowy A – białko występujące w ludzkim organizmie. Odpowiada za krzepnięcie krwi. Jego brak w 85% powoduje u ludzi hemofilię typu A – nieprawidłowe krzepnięcie krwi. W 1965 r. lekarzom udało się wytworzyć preparaty czynnika VIII. Obecnie chorym na hemofilię wstrzykuje się owe preparaty do układu krwionośnego. W wyniku tej metody chorzy nie są zagrożeni krwawieniami, które mogą doprowadzić do śmierci. Surowica krwi – produkt krzepnięcia krwi i retrakcji (rozpuszczania) skrzepu. Jej skład różni się znacząco od składu osocza. Płynna frakcja krwi pozbawiona krwinek, płytek krwi oraz fibrynogenu i czynników krzepnięcia (w przeciwieństwie do osocza surowica krwi nie krzepnie), w jej skład wchodzą natomiast rozpuszczalne produkty konwersji fibrynogenu w fibrynę oraz składniki uwalniane z płytek krwi. Nie można zatem powiedzieć, że w skład krwi wchodzi m.in. osocze, a w skład osocza m.in. surowica. Krwiodawstwo – akcja społeczna mająca na celu pozyskiwanie krwi od osób zdrowych na rzecz osób wymagających transfuzji krwi (np. podczas operacji chirurgicznej) lub do produkcji preparatów krwiopochodnych.

    Krzepnięcie krwi – naturalny, fizjologiczny proces zapobiegający utracie krwi w wyniku uszkodzeń naczyń krwionośnych. Istotą krzepnięcia krwi jest przejście rozpuszczonego w osoczu fibrynogenu w sieć przestrzenną skrzepu (fibryny) pod wpływem trombiny. Krzepnięcie krwi jest jednym z mechanizmów obronnych organizmu w wypadku przerwania ciągłości tkanek. Identyfikacyjna karta grupy krwi, pot. krewkarta – dokument pozwalający ustalić ratownikom medycznym grupę krwi ofiar wypadków oraz pracownikom systemu opieki zdrowotnej w Polsce, dla których ta informacja jest niezbędna. Jest jedynym dokumentem, obok legitymacji honorowego dawcy krwi, na podstawie którego można dokonać transfuzji krwi z pominięciem czasochłonnego laboratoryjnego ustalania grupy krwi. Posiadanie identyfikacyjnej karty grupy krwi jest nieobowiązkowe, a jej wydanie jest płatne. W Regionalnych Centrach Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa można zamówić za darmo taką kartę po dwukrotnym honorowym oddaniu krwi.

    Transfuzja krwi, przetoczenie krwi – zabieg polegający na przetaczaniu pewnej ilości krwi lub składników krwi. Ma na celu substytucję utraconych składników. Transfuzja krwi (przetoczenie krwi) – zabieg polegający na przetaczaniu pewnej ilości krwi lub składników krwi. Ma na celu substytucję utraconych składników.

    Czynnik von Willebranda - niezbędny składnik krwi biorący udział w procesie krzepnięcia krwi. Jest konieczny do adhezji płytek do kolagenu w miejscu uszkodzonego naczynia. We krwi łączy się z czynnikiem VIII, chroniąc go przed przedwczesną degradacją.

    Dodano: 03.10.2008. 16:44  


    Najnowsze