• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Laureatka FNP zbada jak mózg czuje alfabet Braille'a

    09.08.2011. 00:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Stymulator, umożliwiający zbadanie obszarów mózgu zaangażowanych w analizę znaków dotykowych, opracowuje Weronika Dębowska z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego. Dzięki urządzeniu będzie można obserwować, które rejony w mózgu i jak zmieniają się w zależności od dostarczanych bodźców w postaci znaków alfabetu Braille'a.

    Na opracowanie najlepszej metody korzystania z stymulatora czuciowego Dębowska otrzymała 73 tysiące złotych w ramach programu Ventures Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

    "Nikt takich urządzeń wcześniej nie budował nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Nikt nie pokazał aktywności mózgu przy tak aplikowanej stymulacji" - zaznacza w rozmowie z PAP Weronika Dębowska.

    Czym będzie stymulator? Jego najważniejszym elementem jest matryca, z której wysuwają się bolce, odzwierciedlające znaki alfabetu Braille'a. "Ustawienie znaków można zaprogramować i wyświetlać w dowolnej kompilacji, w dowolnej kolejności, w dowolnym czasie" - opisuje rozmówczyni PAP.

    Jak zapewnia autorka badań nad stymulatorem, dużą zaleta urządzenia jest to, że może być ono stosowane w połączeniu z obrazowaniem funkcjonalnego rezonansu magnetycznego czyli nieinwazyjnej metodzie pozwalającej poznać aktywność oraz anatomiczną budowę mózgu.

    "Osoba badana leżąc w skanerze, trzyma dłoń na matrycy i wzrokowo lub słuchowo otrzymuje informację o tym, że za chwilę pojawi się bodziec. Potem może przesunąć po matrycy placem i ocenić jaki to był znak, czy może były to dwa znaki. W taki sposób wywołana zostanie stymulacja dotykowa" - wyjaśnia Dębowska.

    Jak tłumaczy, dotychczasowe stymulatory dostarczają jedynie sztywnych bodźców. Są to zazwyczaj po prostu tabliczki ze znakami. "W moim stymulatorze można dokładnie zaprogramować ilość znaków, czy czas ich prezentacji. Dlatego stymulator jest dużym krokiem naprzód" - podkreśla rozmówczyni PAP.

    Zaznacza, że stymulator będzie miał wiele potencjalnych zastosowań. U niewidomych będzie można badać aktywację kory wzrokowej, która przejmuje rolę analizatora bodźców.

    Do tej pory używane są mniej zaawansowane metody stymulacji jak np. listwa ze znakami alfabetu Braille'a przesuwana przez prowadzącego eksperyment. "W tej metodzie mamy wiele zmiennych, których nie można kontrolować, a nasz symulator te niekontrolowane zmienne eliminuje" - podkreśla rozmówczyni PAP.

    "Urządzenia można użyć również do zbadania plastyczności związanej z uczeniem się dotykowym. Wystarczy zbadać ludzi widzących, którzy zupełnie nie znają alfabetu Braille'a, nauczyć ich rozróżniania znaków, potem zbadać drugi raz i zobaczyć jakie zmiany zaszły w określonych rejonach kory mózgowej" - opisuje laureatka FNP.

    Stymulator może być też przydatny przy przedoperacyjnym mapowaniu kory czuciowej. Dotychczas podczas takich badań po prostu dotyka się po kolei wszystkich palców pacjenta i monitoruje się rejony kory odpowiedzialne za odbieranie bodźców. "Zamiast tego można by było użyć bardziej precyzyjnego urządzenia do badań" - podkreśla rozmówczyni PAP.

    Zaznacza, że wymierne rezultaty badań nad stymulatorem może uzyskać już na początku 2012 roku, wcześniej jednak konieczna jest seria testów. "Po testach powinnam móc określić jak urządzenie można modyfikować, co możemy zobaczyć korzystając z tego sprzętu" - opisuje Dębowska.

    PAP - Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

    tot/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Neurostymulator (ang. neurostimulator) – jest zasilanym przez baterię urządzeniem zaprojektowanym w celu elektrycznej stymulacji mózgu. Neurostymulatory są integralną częścią chirurgicznie wszczepianych układów takich jak urządzenie do głębokiej stymulacji mózgu (DBS) czy urządzenie do stymulacji nerwu błędnego (VNS), wykorzystywanych w leczeniu chorób układu nerwowego. Maszyna do pisania – urządzenie mechaniczne o napędzie ręcznym lub elektrycznym, posiadające klawisze, które naciskane powodują wydrukowanie metodą typograficzną określonych znaków na umieszczonym w maszynie podłożu drukowym (najczęściej papierze). Urządzenie może być również wspomagane modułem elektronicznym umożliwiającym zapamiętywanie wpisywanego tekstu. Nuroobrazowanie – metody umożliwiające obrazowanie struktury i funkcji mózgu. Metody neuroobrazowania pozwalają na obserwację czynności mózgu podczas przeprowadzania wybranych procesów, np. odliczania co 3, zapamiętywania twarzy, poruszania palcem wskazującym, czytania słów, itd. Neuroobrazowanie umożliwia lokalizację obszarów funkcjonalnych mózgu, odpowiednich dla danych procesów. Istotną sprawą jest to, aby w eksperymencie z wykorzystaniem neuroobrazownia dobrać odpowiednio warunek kontrolny dla wybranego warunku eksperymentalnego (zadania wykonywanego przez osobę badaną). Do badań tego typu można stosować funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy.

    Sprzęgła sterowane jest to sprzęgło wyposażone w urządzenia, za którego pomocą pracownik obsługujący maszynę lub urządzenie może dokonywać połączenia lub rozłączenia członów sprzęgła. W zależności od rodzaju pracy łączenie lub rozłączanie sprzęgła może następować w czasie spoczynku albo w ruchu. O konstrukcji tego sprzęgła może decydować również kierunek momentu i ruch obrotowy przy włączaniu oraz warunki wyłączania: przy biegu luzem czy też pod obciążeniem. Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu.

    Prąd znamionowy – ustalony prąd pracy urządzenia elektrycznego, przy poziomie którego urządzenie to zachowuje się zgodnie z jego przeznaczeniem. Informacja o prądzie znamionowym zamieszczana jest na tabliczce znamionowej urządzenia oraz zamieszczana w instrukcji obsługi urządzenia. Analiza konwersacyjna – metoda badań społecznych, polegająca na wysoce szczegółowej analizie rozmów, uprzednio nagranych, a następnie przetranskrybowanych za pomocą pewnych znaków standaryzujących. Tak przygotowany materiał służyć może do badań porównawczych. Metodą analizy konwersacyjnej badano wiele typów rozmów, między innymi kłótnie, pogawędki towarzyskie, wywiady lekarskie, przesłuchania policyjne czy też rozmowy w audycjach radiowych.

    Tablica interaktywna to urządzenie, które przypomina dużą białą tablicę i umożliwia współdziałanie z podłączonym do niej komputerem oraz projektorem multimedialnym. Można ją porównać do wielkiego monitora, który reaguje na dotyk. W zależności od technologii, w której tablica została wykonana, można używać specjalnego pióra, każdego innego przedmiotu lub dłoni. Osoba korzystająca z tablicy może za jej pomocą obsługiwać dowolny program uruchomiony w komputerze. Interaktywna tablica zazwyczaj dysponuje też własnym specjalistycznym oprogramowaniem, które umożliwia przygotowanie zasobów do wykorzystania podczas wykładu, lekcji czy prezentacji. ROM (ang. Read-Only Memory - pamięć tylko do odczytu) - rodzaj pamięci półprzewodnikowej urządzenia elektronicznego, w szczególności komputera, z której dane można tylko odczytywać, a zapis jest niemożliwy lub trwa długo może wymagać dodatkowych czynności lub sprzętu. W tego typu pamięciach przechowywane są dane, które muszą być zachowane, nawet jeśli urządzenie nie jest zasilane.

    Open Global File System (w skrócie OpenGFS, OGFS) jest systemem plików z właściwościami dziennika (journaling), który umożliwia jednoczesny dostęp do wspólnej przestrzeni dyskowej przez wiele węzłów. OpenGFS koordynuje dostępem do urządzeń dyskowych tak aby węzły nie mogły zapisywać jednocześnie w tych samych obszarach urządzenia, jednocześnie zapewniając możliwość równoczesnego odczytu. Węzły maja bezpośredni dostęp do dysków co umożliwia zmniejszenie przeciążenia sieci. Memexp zastąpiono modułem OpenDLM (ang. Distributed Lock Manager). Poprzednia wersja memexp wymagała sporych zasobów obliczeniowych. System OGFS umożliwia rozrastanie się systemów plików oraz dołączanie nowych dysków twardych (poprzez osobny LVM - Logical Volume Manager). Uszkodzenia węzłów obsługiwane są przy pomocy odzyskiwania rejestru i izolowania uszkodzonego węzła. OpenGFS jest lokalnym systemem plików, który można rozszerzyć na rozproszony system plików. Można tak powiedzieć, gdyż OpenGFS wymaga, aby wszystkie nośniki danych (dyski, macierze dyskowe) na których będzie operował OpenGFS były widoczne jako jedno urządzenie, które można adresować w sposób ciągły (bez żadnych luk).

    DataLogger GPS zwany również rejestratorem trasy to urządzenie umożliwiające na zapis położenia urządzenia w czasie. Dzięki temu uzyskuje się zbiór punktów umożliwiający wizualizację przebytej drogi na mapach. Urządzenie tego typu używane są od dawna w zawodach lotniczych umożliwiając zapis całej trasy przelotu. Wymogiem w takim wypadku jest certyfikowanie urządzenia.

    Interfejs (spolszczenie angielskiego słowa interface, które na polski bywa tłumaczone jako styk, żartobliwie międzymordzie) — w informatyce i elektronice urządzenie pozwalające na połączenie ze sobą dwóch innych urządzeń, które bez niego nie mogą ze sobą współpracować. Czasami jako interfejs określa się elementy wystające z urządzenia na zewnątrz, w które można włączyć inne urządzenia lub wtyczki. Aby dwa urządzenia mogły działać razem muszą mieć zgodne (kompatybilne) interfejsy. Interfejsem może być kabel łączący dwa urządzenia, ale zarówno wtyczki na tym kablu jak i pasujące do nich gniazda są również interfejsami. Gniazdo na płycie głównej komputera jest interfejsem, w który wkłada się np. kartę graficzną, ale i sama karta jest interfejsem umożliwiającym współpracę monitora z resztą systemu komputerowego. Sam monitor jako całe urządzenie, to także interfejs, a posiada on swój własny interfejs w postaci ekranu. Pokrętła sterujące monitorem, a obecnie coraz częściej panel sterujący z przyciskami to drugi, obok ekranu, interfejs monitora. Muzyka mechaniczna – muzyka wykonywana lub odtwarzana przez instrumenty muzyczne lub inne urządzenia najczęściej mechaniczne, a współcześnie mechaniczno-elektroniczne lub elektroniczne, wcześniej skomponowaną zapisaną na nośniku. Do urządzeń takich można zaliczyć także wytwarzające dźwięki na zasadzie przypadkowej. Przeciwieństwem muzyki mechanicznej w tym rozumieniu jest muzyka wykonywana na żywo.

    Przydomki migowe są najbardziej charakterystycznymi dla polskiego języka migowego nazwami własnymi. Są nadawane przez członków danej grupy osobom należącym do społeczności Głuchych lub bardzo z nią związanym; zarówno głuchym, jak i słyszącym. Te specyficzne znaki migowe można porównać do nicków. Spełniają funkcję identyfikacyjną oraz są wyrazem ekonomizacji języka – zamiast daktylować za pomocą znaków alfabetu palcowego całego imienia i nazwiska (z wyjątkiem daktylogramów dz, dż, dź jeden daktylogram odpowiada jednej literze alfabetu polskiego) w toku rozmowy używa się jednego znaku migowego określającego daną osobę.

    Dodano: 09.08.2011. 00:47  


    Najnowsze