• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Lekarze o nowych nadziejach dla chorych na szpiczaka mnogiego

    08.01.2011. 00:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nowe leki rodzą nadzieję, że w kolejnej dekadzie będzie można przedłużyć życie chorym na szpiczaka mnogiego o co najmniej 10 lat, a u części z nich może uda się nawet zapobiec nawrotom choroby - mówili hematolodzy w piątek na spotkaniu prasowym w Warszawie.



    Zorganizowano je w ramach międzynarodowej konferencji naukowej na temat szpiczaka mnogiego, która odbywa się w dniach 7-8 stycznia w Warszawie z inicjatywy Polskiej Grupy Szpiczakowej oraz Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transfuzjologów.

    Jak przypomniała prof. Anna Dmoszyńska przewodnicząca Polskiej Grupy Szpiczakowej, szpiczak mnogi jest drugim, co do częstości występowania, nowotworem układu krwiotwórczego. W Polsce zapada na niego rocznie ok. 1200 osób, a liczbę żyjących z nim chorych szacuje się na kilka tysięcy. Schorzenie diagnozuje się głównie u osób starszych, po 60. roku życia.

    Szpiczak wywodzi się z komórek odporności produkujących przeciwciała - limfocytów B. Rozwija się w szpiku kostnym przez wiele lat (nawet 20-30). Choroba często jest późno diagnozowana, bo daje nietypowe objawy. U wielu pacjentów są to bóle kości lub kręgosłupa, co sprawia, że najpierw kierują się do ortopedy, reumatologa, a nawet neurologa. Nieraz szpiczaka diagnozuje się przypadkiem, gdy chory dozna złamania. Część pacjentów ma nawracające infekcje, np. dróg moczowych, gdyż zmienione nowotworowo komórki tracą swoją funkcję obronną.

    Według krajowego konsultanta ds. hematologii prof. Wiesława Jędrzejczaka, ogromną rolę we wczesnym diagnozowaniu szpiczaka mnogiego odgrywają badania krwi, tj. morfologia i odczyn Biernackiego (OB), mierzący tempo opadania czerwonych krwinek w osoczu oraz badanie moczu. W szpiczaku, OB jest przeważnie wysokie - wynosi 90, 100 lub więcej, pacjenci mogą też mieć niedokrwistość, a w pewnej postaci tego nowotworu występuje białkomocz.

    Jak podkreśliła prof. Dmoszyńska, w ciągu ostatniego półwiecza przeżycie pacjentów ze szpiczakiem znacznie się wydłużyło. W latach 50. chorzy żyli kilka lub kilkanaście miesięcy od zdiagnozowania choroby, a obecnie średnią ich przeżycia ocenia się na 5-7 lat, a część pacjentów żyje jeszcze dłużej. Szpiczak stał się więc chorobą przewlekłą.

    W ocenie prof. Jędrzejczaka zawdzięczamy to nie tylko postępom w zakresie przeszczepiania komórek macierzystych szpiku, ale też wprowadzeniu w ostatniej dekadzie nowych leków, które dały szansę na dłuższe życie pacjentom starszym, u których przeszczep nie byłby możliwy (czyli większości chorych na szpiczaka).

    Zalicza się tu dwa leki immunomodulujące, tj. talidomid i jego nowocześniejszą wersję - lenalidomid oraz bortezomib, zaliczany do tzw. inhibitorów proteasomu. Lenalidomid, jako jedyny z nich nie powoduje uszkodzenia nerwów obwodowych, czyli polineuropatii, która może prowadzić do trwałego kalectwa.

    Podczas kongresu Amerykańskiego Towarzystwa Hematologicznego (ASH), który odbył się na początku grudnia 2010 r. w Orlando na Florydzie przedstawiono rezultaty badań wskazujące, że lenalidomid stosowany w tzw. terapii podtrzymującej u pacjentów po przeszczepie własnych komórek macierzystych (tzw. autologicznym), wydłuża czas do nawrotu choroby o 50-60 proc. Jak ocenił prof. Aleksander Skotnicki, kierownik Katedry i Kliniki Hematologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, rodzi to nadzieję, że chorym tym można będzie przedłużyć życie o 10 lat i więcej, a u niektórych choroba być może już nie wróci.

    Zdaniem prof. Jędrzejczaka, w ostatnich miesiącach dostęp pacjentów ze szpiczakiem mnogim do lenalidomidu w Polsce bardzo się poprawił. Obecnie chorzy mogą być nim leczeni w ramach tzw. chemioterapii niestandardowej. Mimo obietnic Ministerstwa Zdrowia z maja 2010 r. dotychczas nie został uruchomiony program terapeutyczny leczenia szpiczaka mnogiego lenalidomidem, który miał ruszyć wraz z początkiem września ub.r.

    Rzecznik MZ Piotr Olechno zapewnił PAP, że resort zdrowia obecnie pracuje nad tym programem.

    PAP - Nauka w Polsce, Joanna Morga 

    krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Elotuzumab – lek biologiczny o działaniu immunosupresyjnym, obecnie (2012r) w fazie badań klinicznych w terapii szpiczaka mnogiego, przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi CS1 występującymi na powierzchni komórek szpiczaka mnogiego, receptory te są reprezentowane w minimalny sposób na innych komórkach organizmu.. Badania prowadzone są przez firmy Bristol-Myers Squibb i Abbott.

    Bisfosfoniany – fosforoorganiczne związki chemiczne z grupy fosfonianów, charakteryzujące się występowaniem układu PC−P. Są czynnikami chelatującymi, podobnymi w działaniu do NTA lub EDTA. Są wykorzystywane jako leki hamujące resorpcję kości. Są stosowane w terapii osteoporozy, choroby Pageta, przerzutów nowotworowych do kości, szpiczaka mnogiego i in.

    Zespół POEMS – (ang. – POEMS syndrome) znany także pod innymi nazwami zespół Crow-Fukase, zespół Takatsuki, choroba Castelmana jest bardzo rzadką odmianą szpiczaka plazmocytowego. Nazwa choroby pochodzi od pierwszych liter najczęstszych objawów – polineuropatii, organomegalii, endokrynopatii (zaburzeń endokrynologicznych), monoklonalnej gammmapatii i zaburzeń skórnych.

    Zespół POEMS – (ang. – POEMS syndrome) znany także pod innymi nazwami zespół Crow-Fukase, zespół Takatsuki, choroba Castelmana jest bardzo rzadką odmianą szpiczaka plazmocytowego. Nazwa choroby pochodzi od pierwszych liter najczęstszych objawów – polineuropatii, organomegalii, endokrynopatii (zaburzeń endokrynologicznych), monoklonalnej gammmapatii i zaburzeń skórnych.

    Jadwiga Bogdaszewska-Czabanowska (ur. 2 października 1932 w Łazach koło Zawiercia, zm. 27 sierpnia 2013 w Krakowie) – polski dermatolog, prof. dr hab. med., wieloletni kierownik Katedry i Kliniki Chorób Skórnych i Wenerycznych Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika oraz Katedry i Kliniki Dermatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum, stanowisko to piastowała w latach 1977-2003, jako następczyni prof. Kazimierza Lejmana.

    Acta Angiologica – oficjalny kwartalnik Polskiego Towarzystwa Angiologicznego oraz Polskiego Towarzystwa Chirurgii Naczyniowej wydawany przez Wydawnictwo Via Medica. Redaktorem naczelnym jest prof. Arkadiusz Jawień. Zastępcami redaktora naczelnego są: prof. Aldona Dembińska-Kieć, prof. Andrzej Dorobisz oraz prof. Małgorzata Szczerbo-Trojanowska.

    Stereotaktyczne przeszczepy tkankowe istoty czarnej – eksperymentalna metoda leczenia choroby Parkinsona. Podejmowane dotychczas próby polegały na próbach transplantacji płodowej tkanki śródmózgowia zawierającej neurony dopaminergiczne do prążkowia chorych na chorobę Parkinsona. Przy założeniu że komórki dopaminergiczne mogą przeżyć i wytworzyć synapsy z innymi neuronami w mózgu biorcy, zaczną wytwarzać dopaminę i że mózg biorcy będzie mógł korzystać z niej w neurotransmisji na uszkodzonych przez proces chorobowy szlakach, metoda ta mogłaby być uznana za metodę leczenia przyczynowego schorzenia. Badania PET u biorców wykazały wzrost wychwytu znakowanej fluorem L-dopy w prążkowiu, obserwowano też poprawę kliniczną, zwłaszcza u młodszych pacjentów. U pacjentów którzy zmarli w czasie obserwacji badanie neuropatologiczne potwierdziło przyjęcie przeszczepu.

    Dodano: 08.01.2011. 00:47  


    Najnowsze